حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱۰۲: | خط ۱۰۲: | ||
| قصد تعرض یا ایجاد اخافه و ارعاب مردم | | قصد تعرض یا ایجاد اخافه و ارعاب مردم | ||
|} | |} | ||
== مصادیق محاربه == | |||
'''۱. استفاده از سلاح برای ایجاد ترس و وحشت عمومی:''' نخستین شکل این جرم زمانی رخ میدهد که فردی برای ترساندن مردم دست به سلاح ببرد. در این حالت، نیازی نیست که حتماً شلیکی صورت گیرد یا از سلاح استفاده فیزیکی شود؛ بلکه صرفِ به دست گرفتن سلاح با نیت و قصد ایجاد ترس در میان عموم مردم برای تحقق این جرم کافی است. با این حال، اگر فردی در یک جمع سلاح بکشد اما هدفش ترساندن یک شخص خاص باشد و قصد ایجاد وحشت عمومی را نداشته باشد، این عمل در دسته محاربه قرار نمیگیرد. | |||
'''۲. دزدی مسلحانه و راهزنی:''' دزدان مسلحی که امنیت مردم را در شهرها یا جادهها به هم میزنند و باعث ایجاد رعب و وحشت میشوند، در این دسته قرار میگیرند. قانونگذار روی امنیت مسیرهای رفتوآمد حساسیت ویژهای دارد، زیرا ناامنی در جادهها، تسلط و قدرت حکومت را زیر سؤال میبرد. لازم به ذکر است که استفاده از سلاح شرط اصلی این جرم است؛ بنابراین اگر در جریان یک راهزنی یا درگیری در خارج از شهر از هیچ سلاحی استفاده نشود، با وجود اینکه عملِ انجامشده جرم محسوب میشود، اما عنوان محاربه به آن داده نخواهد شد. | |||
'''۳. اقدام مسلحانه گروههای سازمانیافته علیه حکومت:''' اگر یک گروه یا تشکیلات منظم دست به اقدام مسلحانه علیه حکومت بزند، این عمل یک جرم گروهی تلقی میشود. شرط اصلی در این مورد آن است که هسته مرکزی و ساختار مدیریت گروه همچنان پابرجا و منسجم باشد. در چنین شرایطی، تمام اعضا و هوادارانی که از اهداف گروه مطلع هستند و برای پیشبرد آن تلاش میکنند، مجرم شناخته میشوند؛ حتی اگر مستقیماً در شاخه نظامی گروه حضور نداشته باشند. | |||
'''۴. برنامهریزی برای سرنگونی حکومت و پشتیبانی از آن:''' افراد یا گروههایی که برای سرنگونی حکومت برنامهریزی میکنند و برای رسیدن به این هدف، سلاح و مواد منفجره تهیه میکنند، در این دسته جای میگیرند. تهیه سلاح بخش جداییناپذیر و شرط اساسی این جرم است. همچنین، کسانی که با آگاهی کامل و از روی اختیار، امکانات مالی، ابزار کار یا سلاح در اختیار این گروهها قرار میدهند تا به آنها در مسیر سرنگونی کمک کنند نیز مشمول همین جرم میشوند. | |||
'''۵. پذیرش نقشهای کلیدی در کودتا:''' آخرین شکل از این جرم زمانی است که شخصی در جریان یک برنامه برای سرنگونی حکومت، مسئولیت یا پست مهمی را در یک کودتا بپذیرد. اگر حضور و نامزدیِ این شخص در پیشبرد و موفقیت آن کودتا تأثیرگذار باشد، عمل او به عنوان یکی از شکلهای این جرم شناخته خواهد شد. | |||
== توبه محارب == | == توبه محارب == | ||
| خط ۱۱۸: | خط ۱۲۹: | ||
| محاربه در فضای سایبری (محاربه رایانهای)<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1735634392-6773add8a4425-10555-1403-82.pdf واحدی کبیری و دیگران، «بررسی جرایم اینترنتی از دیدگاه فقه امامیه»، 1403ش، ص9.]</ref> | | محاربه در فضای سایبری (محاربه رایانهای)<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1735634392-6773add8a4425-10555-1403-82.pdf واحدی کبیری و دیگران، «بررسی جرایم اینترنتی از دیدگاه فقه امامیه»، 1403ش، ص9.]</ref> | ||
| طرح این پرسش که آیا اعمال مفسدهآور رایانهای که موجب اخلال در امنیت عمومی میشوند، میتوانند تحت عنوان محاربه قرار گیرند. | | طرح این پرسش که آیا اعمال مفسدهآور رایانهای که موجب اخلال در امنیت عمومی میشوند، میتوانند تحت عنوان محاربه قرار گیرند. | ||
| در فقه امامیه شرط اصلی تحقق محاربه | | در فقه امامیه شرط اصلی تحقق محاربه کشیدن سلاح است و تعمیم آن به ابزارهای سایبری با دیدگاه مشهور فقها سازگار نیست. | ||
| به دلیل فقدان نص صریح فقهی و قانونی، پذیرش عنوان «محاربه رایانهای» با چالشهای جدی تفسیری و حقوقی مواجه است. | | به دلیل فقدان نص صریح فقهی و قانونی، پذیرش عنوان «محاربه رایانهای» با چالشهای جدی تفسیری و حقوقی مواجه است. | ||
|- | |- | ||
| خط ۱۲۸: | خط ۱۳۹: | ||
| تعمیم عنوان محاربه به جرایم مواد مخدر<ref>[https://mags.markazfeqhi.com/article_722134.html آشوری و دیگران، «چالشهای فقهی تطبیق محاربه و افساد در بندهای چهارگانه ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر»، 1403ش، ص70-71.]</ref> | | تعمیم عنوان محاربه به جرایم مواد مخدر<ref>[https://mags.markazfeqhi.com/article_722134.html آشوری و دیگران، «چالشهای فقهی تطبیق محاربه و افساد در بندهای چهارگانه ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر»، 1403ش، ص70-71.]</ref> | ||
| در قانون مبارزه با مواد مخدر، برخی قاچاقچیان مسلح به عنوان «مفسد فیالارض» یا «محارب» شناخته شدهاند. | | در قانون مبارزه با مواد مخدر، برخی قاچاقچیان مسلح به عنوان «مفسد فیالارض» یا «محارب» شناخته شدهاند. | ||
| از دیدگاه فقهی، صرف همراه داشتن سلاح بدون کشیدن آن و بدون قصد | | از دیدگاه فقهی، صرف همراه داشتن سلاح بدون کشیدن آن و بدون قصد ایچاد ترس در مردم برای تحقق محاربه کافی نیست. | ||
| این اطلاق قانونی در برخی منابع حقوقی و فقهی مورد نقد قرار گرفته است. | | این اطلاق قانونی در برخی منابع حقوقی و فقهی مورد نقد قرار گرفته است. | ||
|- | |- | ||