بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
سیدجواد حسینی خامنهای؛ یکی از مجتهدین شیعه و پدر سید علی خامنهی رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران. | سیدجواد حسینی خامنهای؛ یکی از مجتهدین شیعه و پدر سید علی خامنهی رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران. | ||
سید جواد حسینی خامنهای ([[۱۶ آذر]] ۱۲۷۴ش – [[۱۴ تیر]] ۱۳۶۵ش) از علما و مجتهدان [[شیعه]] و پدر [[سید علی | سید جواد حسینی خامنهای ([[۱۶ آذر]] ۱۲۷۴ش – [[۱۴ تیر]] ۱۳۶۵ش) از علما و مجتهدان [[شیعه]] و پدر [[سیدعلی خامنهای|سید علی خامنهای]]، [[رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران]] است. وی که نسبش به [[امام سجاد]] میرسد، در [[نجف]] زاده شد و پس از گذراندن دوران کودکی در [[تبریز]]، تحصیلات حوزوی خود را در تبریز، [[مشهد]] و نجف پی گرفت. او پس از کسب اجازۀ اجتهاد از مراجعی چون [[محمدحسین نائینی]] و [[سید ابوالحسن اصفهانی]]، به ایران بازگشت و برای همیشه در مشهد ساکن شد و به فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و [[امامت جماعت]] در مساجدی از جمله [[مسجد گوهرشاد|مسجد جامع گوهرشاد]] پرداخت. وی با [[سید روحالله خمینی]] رابطۀ دوستانه داشته و هیچگاه با حکومت پهلوی همراهی و از آن حمایت نکرده است. سید جواد خامنهای سه فرزند از همسر اول و پنج فرزند از همسر دومش [[خدیجه میردامادی]] داشته است که با وجود رسیدن فرزندانش به مقامات عالی پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]]، تا زمان وفات و خاکسپاری در [[حرم امام رضا]]، [[سبک زندگی]] زاهدانهای را حفظ کرد. | ||
== نسب و خاندان == | == نسب و خاندان == | ||
نسب سید جواد خامنهای به [[سادات حسینی]] از [[شاخه سادات افطسی]] و سلطان سید محمد میرسد که با پنج واسطه، فرزند [[سجاد|امام سجاد]] است.<ref>[https://lib.eshia.ir/ شریف رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران: اسلامیه، ج۷، ص۱۲۷-۱۲۹]</ref><ref>[https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامهی حضرت آیتاللهالعظمی شهید سیدعلی حسینی خامنهای»، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی سیدعلی خامنهای.]</ref> سلطان سید احمد برای در امان ماندن از تعقیب نیروهای | نسب سید جواد خامنهای به [[سادات حسینی]] از [[شاخه سادات افطسی]] و سلطان سید محمد میرسد که با پنج واسطه، فرزند [[سجاد|امام سجاد]] است.<ref>[https://lib.eshia.ir/ شریف رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران: اسلامیه، ج۷، ص۱۲۷-۱۲۹]</ref><ref>[https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامهی حضرت آیتاللهالعظمی شهید سیدعلی حسینی خامنهای»، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی سیدعلی خامنهای.]</ref> سلطان سید احمد برای در امان ماندن از تعقیب نیروهای بنیعباس، به ارتفاعات روستای هزاوه پناه برده بود، در سال ۳۶۰ق به شهادت رسید و همانجا به خاک سپرده شد.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/11/3504691/%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D9%82%D8%B7%D8%A8-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D9%88%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C «از زادگاه امیرکبیر تا قطب گردشگری مذهبی؛ روایت هزاوه تاریخی»، خبرگزاری تسنیم]؛ [https://fa.al-shia.org/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B3-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D9%88%D9%87/ «امامزاده سلطان سید احمد – هزاوه»، پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه].</ref> از شجرۀ وی، سید محمد فرزند سید محمدتقی، فرزند سید میرزا علی، فرزند سید میرزا اکبر و فرزند سید فخرالدین از تفرش به [[آذربایجان]] مهاجرت کرد و در شهر [[خامنه]] ساکن شد و [[خاندان خامنهای]] شکل گرفت.<ref>[https://lib.eshia.ir/ شریف رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران: اسلامیه، ج۷، ص ۱۲۷.]</ref><ref>[https://www.qudsonline.ir/news/342812/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9-%D8%AA%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%B7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «امامزاده محمد(ع) تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وبسایت قدس آنلاین.]</ref> پس از وی، فرزندش سید حسین خامنهای، پدر سید جواد که از تحصیلکردگان [[نجف]]، فقیهی نامدار و امام جماعت [[مسجد جامع تبریز]] بود، هدایت مردم را بر عهده گرفت. وی که جد [[سیدعلی خامنهای|سید علی خامنهای]] رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران است، در سال ۱۳۲۵ق رحلت کرد.<ref>[https://psri.ir/?id=q11xlyy8 بهبودی، هدایتالله، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص۱۵.]</ref> | ||
== از ولادت تا جوانی == | == از ولادت تا جوانی == | ||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
== اساتید، اجازات و آثار علمی == | == اساتید، اجازات و آثار علمی == | ||
سید جواد خامنهای پس از گذراندن دروس مقدماتی در [[تبریز]]، در سال ۱۳۳۶ق در سن 23 سالگی راهی [[مشهد]] شد و سالهای پایانی دورۀ [[قاجار]] را در این شهر گذراند. وی در مشهد نزد اساتیدی چون [[سید حسین طباطبایی قمی|حاج سید حسین قمی]]، [[محمد آقازاده خراسانی|میرزا محمد آقازاده خراسانی]]، حاج فاضل خراسانی و [[میرزا مهدی اصفهانی]] تلمذ کرد. او در سال ۱۳۴۵ق برای تکمیل تحصیلات به [[نجف]] رفت و از محضر مراجعی چون | سید جواد خامنهای پس از گذراندن دروس مقدماتی در [[تبریز]]، در سال ۱۳۳۶ق در سن 23 سالگی راهی [[مشهد]] شد و سالهای پایانی دورۀ [[قاجار]] را در این شهر گذراند. وی در مشهد نزد اساتیدی چون [[سید حسین طباطبایی قمی|حاج سید حسین قمی]]، [[محمد آقازاده خراسانی|میرزا محمد آقازاده خراسانی]]، حاج فاضل خراسانی و [[میرزا مهدی اصفهانی]] تلمذ کرد. او در سال ۱۳۴۵ق برای تکمیل تحصیلات به [[نجف]] رفت و از محضر مراجعی چون محمدحسین نائینی، [[آقا ضیاءالدین عراقی|آقا ضیاء عراقی]] و سید ابوالحسن اصفهانی بهره برد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=48253 مختاری، «درباره جایگاه علمی مرحوم آیتالله حاج سیدجواد خامنهای»، پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی سید علی خامنهای.]</ref><ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=%D8%B4%D8%B1%D8%AD%20%D8%A7%D8%B3%D9%85%20:%20%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%20%D8%A2%D9%8A%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%B3%D9%8A%D8%AF%20%D8%B9%D9%84%DB%8C%20%D8%AD%D8%B3%D9%8A%D9%86%DB%8C%20%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%20%D8%A7%DB%8C%20(1357%D8%B4%20-%201318%D8%B4)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=14083&page=15&chkhashk=0928B9FD41&Itemid=218&lang=fa&tmpl=component بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص15.]</ref> | ||
وی در سال ۱۳۵۰ق (در ۳۷ سالگی) پس از حدود پنج سال حضور در دروس حوزۀ نجف، موفق به دریافت اجازه [[اجتهاد]] و روایت از [[محمدحسین غروی اصفهانی|شیخ محمدحسین غروی اصفهانی]] (کمپانی) و نائینی گردید. اجازه نائینی توسط [[عبدالکریم حائری یزدی]] بنیانگذار [[حوزه علمیه قم|حوزۀ علمیه قم]] با عبارت «''صدر من اهله و وقع فی محله''» تأیید و توشیح شد. نائینی در این اجازه از وی با القاب برجستهای چون ''العالم العامل''، ''الفاضل الکامل''، ''عمادالعلماء الاتقیاء''، ''مروج الاحکام'' و ''ثقة الاسلام'' یاد کرده است که استفاده از این تعابیر در آن مقطع تاریخی، نشاندهنده جایگاه رفیع علمی وی است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=48253 مختاری، «درباره جایگاه علمی مرحوم آیتالله حاج سیدجواد خامنهای»، پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی سید علی خامنهای.]</ref> | وی در سال ۱۳۵۰ق (در ۳۷ سالگی) پس از حدود پنج سال حضور در دروس حوزۀ نجف، موفق به دریافت اجازه [[اجتهاد]] و روایت از [[محمدحسین غروی اصفهانی|شیخ محمدحسین غروی اصفهانی]] (کمپانی) و نائینی گردید. اجازه نائینی توسط [[عبدالکریم حائری یزدی]] بنیانگذار [[حوزه علمیه قم|حوزۀ علمیه قم]] با عبارت «''صدر من اهله و وقع فی محله''» تأیید و توشیح شد. نائینی در این اجازه از وی با القاب برجستهای چون ''العالم العامل''، ''الفاضل الکامل''، ''عمادالعلماء الاتقیاء''، ''مروج الاحکام'' و ''ثقة الاسلام'' یاد کرده است که استفاده از این تعابیر در آن مقطع تاریخی، نشاندهنده جایگاه رفیع علمی وی است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=48253 مختاری، «درباره جایگاه علمی مرحوم آیتالله حاج سیدجواد خامنهای»، پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی سید علی خامنهای.]</ref> | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
سید جواد خامنهای فردی [[تقوا|پرهیزگار]]، بیتوجه به امور دنیوی و دارای زندگی زاهدانهای بود. به گفته [[سید موسی شبیری زنجانی]]، وی از اوتاد و اتقیا به شمار میرفت، در گفتار بسیار محتاط بود و تقوای او بر مراتب علمیاش ارجحیت داشت. او همچنین تقید ویژهای به انجام مستحبات و [[نماز نافله|نوافل]] داشت؛ بهگونهای که با کسب اجازه از مأمومین، هشت رکعت نافله عصر را در مسجد و در میانه اقامت [[نماز جماعت]] ظهر و عصر به جا میآورد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=48253 مختاری، «درباره جایگاه علمی مرحوم آیتالله حاج سیدجواد خامنهای»، پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی سید علی خامنهای.]</ref> | سید جواد خامنهای فردی [[تقوا|پرهیزگار]]، بیتوجه به امور دنیوی و دارای زندگی زاهدانهای بود. به گفته [[سید موسی شبیری زنجانی]]، وی از اوتاد و اتقیا به شمار میرفت، در گفتار بسیار محتاط بود و تقوای او بر مراتب علمیاش ارجحیت داشت. او همچنین تقید ویژهای به انجام مستحبات و [[نماز نافله|نوافل]] داشت؛ بهگونهای که با کسب اجازه از مأمومین، هشت رکعت نافله عصر را در مسجد و در میانه اقامت [[نماز جماعت]] ظهر و عصر به جا میآورد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=48253 مختاری، «درباره جایگاه علمی مرحوم آیتالله حاج سیدجواد خامنهای»، پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی سید علی خامنهای.]</ref> | ||
وی در محلهای فقیرنشین در | وی در محلهای فقیرنشین در مشهد سکونت داشت؛ خانه محقر او در ابتدا تنها شامل یک اتاق و یک زیرزمین بود که بعدها برای گنجایش خانواده پرجمعیتش، دو اتاق دیگر به آن اضافه شد. از دیگر ویژگیهای اخلاقی وی میتوان به مهماننوازی و مردمداری اشاره کرد. سید جواد خامنهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز با وجود رسیدن فرزندانش به مقامات عالی سیاسی و اجرایی، شیوۀ زندگی ساده خود را تغییر نداد و به دلیل برخورداری از کمالات انسانی، همواره مورد وثوق و احترام مردم بود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامهی حضرت آیتاللهالعظمی شهید سیدعلی حسینی خامنهای»، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی سیدعلی خامنهای.]</ref> | ||
== فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی == | == فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی == | ||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
== یادمانها و آثار == | == یادمانها و آثار == | ||
دربارۀ سید جواد خامنهای، آثاری به نگارش درآمده است که از جملۀ آنها کتاب «زندگی اینجاست» است. این اثر که به قلم مهدی قزلی تدوین شده، دربرگیرندۀ روایتهایی کوتاه از [[سبک زندگی]]، منش اجتماعی و ویژگیهای اخلاقی وی، بهویژه زهد، سادهزیستی و مردمداری او در طول ۹۳ سال عمرش است. این کتاب همزمان با سالگرد درگذشت وی، طی مراسمی در | دربارۀ سید جواد خامنهای، آثاری به نگارش درآمده است که از جملۀ آنها کتاب «زندگی اینجاست» است. این اثر که به قلم مهدی قزلی تدوین شده، دربرگیرندۀ روایتهایی کوتاه از [[سبک زندگی]]، منش اجتماعی و ویژگیهای اخلاقی وی، بهویژه زهد، سادهزیستی و مردمداری او در طول ۹۳ سال عمرش است. این کتاب همزمان با سالگرد درگذشت وی، طی مراسمی در مسجد جامع تبریز رونمایی شد. در حاشیه معرفی این اثر، از دو سند تاریخی جدید نیز که تأییدکنندۀ مقام اجتهاد سید جواد خامنهای است، پردهبرداری گردید.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/book-content?id=53297 «رونمایی از کتاب «زندگی اینجاست»، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی سید علی خامنهای.]</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||