| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
== فعالیتهای سیاسی == | == فعالیتهای سیاسی == | ||
=== دهۀ | === دهۀ 1360ش === | ||
رضا پهلوی فعالیت سیاسی خود را بلافاصله پس از مرگ پدرش در سال ۱۹۸۰م (مرداد ۱۳۵۹ش)، آغاز کرد. او در ۹ آبان ۱۳۵۹ش، همزمان با ۲۱ سالگیاش، طی بیانیهای، خود را پادشاه قانونی ایران خواند، اما شرط احراز این مقام را به رأی و خواست مردم در آینده موکول کرد.<ref>[https://iranfacts.org/en/post/hrh-reza-pahlavi-bio/ «والاحضرت رضا پهلوی»، وبسایت ایران فکتز.]</ref> در همان سالها و با شروع جنگ ایران و عراق، او که یک خلبان جنگی ماهر بود، از طریق سفارت سوئیس به نیروی هوایی ایران پیشنهاد داد تا برای دفاع از کشور در جنگ شرکت کند، اما این درخواست هرگز پاسخی دریافت نکرد.<ref>[https://thinkglobalschool.org/guest-speakers/reza-pahlavi/ «رضا پهلوی»، وبسایت مدرسه جهانی فکر.]</ref> | رضا پهلوی فعالیت سیاسی خود را بلافاصله پس از مرگ پدرش در سال ۱۹۸۰م (مرداد ۱۳۵۹ش)، آغاز کرد. او در ۹ آبان ۱۳۵۹ش، همزمان با ۲۱ سالگیاش، طی بیانیهای، خود را پادشاه قانونی ایران خواند، اما شرط احراز این مقام را به رأی و خواست مردم در آینده موکول کرد.<ref>[https://iranfacts.org/en/post/hrh-reza-pahlavi-bio/ «والاحضرت رضا پهلوی»، وبسایت ایران فکتز.]</ref> در همان سالها و با شروع جنگ ایران و عراق، او که یک خلبان جنگی ماهر بود، از طریق سفارت سوئیس به نیروی هوایی ایران پیشنهاد داد تا برای دفاع از کشور در جنگ شرکت کند، اما این درخواست هرگز پاسخی دریافت نکرد.<ref>[https://thinkglobalschool.org/guest-speakers/reza-pahlavi/ «رضا پهلوی»، وبسایت مدرسه جهانی فکر.]</ref> | ||
=== دهههای ۱۳۸۰ و | === دهههای ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ش === | ||
پهلوی در دهههای | پهلوی در دهههای ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ش تلاش کرده است تا طیفی از مخالفان جمهوری اسلامی را گرد هم آورد. او کنفرانسها و ائتلافهایی مانند کنفرانس همکاری ملی برای نجات ایران را سازماندهی کرد و از جمله امضاکنندگان بیانیه ائتلاف برای دموکراسی و آزادی در ایران، بوده است.<ref>[https://fa.opensocietyalliance.org/five-step-plan-for-overthrow/ «طرح پنج مرحلهای شاهزاده برای براندازی»، وبسایت مؤسسه جامعه باز.]</ref> پس از جنبشهای اعتراضی ۱۳۸۸ش،<ref>[https://thinkglobalschool.org/guest-speakers/reza-pahlavi/ «رضا پهلوی»، وبسایت مدرسه جهانی فکر.]</ref> ۱۳۹۶ش و ۱۳۹۸ش، جایگاه او بهعنوان نمادی برای بخشی از معترضان پررنگتر شد.<ref>[https://rezapahlavi.org/fa/about «درباره رضا پهلوی»، وبسایت رضا پهلوی.]</ref> | ||
=== پذیرش رهبری خیزش ملی === | === پذیرش رهبری خیزش ملی === | ||
در جریان اعتراضات | در جریان اعتراضات سال ۱۴۰۱ش که پس از مرگ مهسا امینی آغاز شد، نام و شعارهای هواداران پهلوی مانند جاوید شاه در برخی از راهپیماییها مطرح شد.<ref>[https://rezapahlavi.org/fa/about «درباره رضا پهلوی»، وبسایت رضا پهلوی.]</ref> اگرچه سنجش دقیق میزان محبوبیت او در داخل ایران دشوار است، اما نظرسنجیهای بینالمللی او را دارای پایگاه اجتماعی بین ۳۰ تا ۴۰ درصد، در میان گزینههای مختلف سیاسی معرفی کردهاند. در واکنش به درخواستهای مکرر معترضان، او سرانجام در ۲۴ آبان ۱۴۰۳ش، طی یک بیانیۀ تصویری، رسماً آمادگی خود را برای هدایت انقلاب ملی و رهبری دوران گذار، اعلام کرد و استراتژی پنجستونی خود را برای گذار دموکراتیک معرفی کرد.<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%85/a-71664683 «رضا پهلوی: برای گذار از جمهوری اسلامی گام برمیدارم»، وبسایت دویچه وله.]</ref> با این حال، تلاشهای او برای ایجاد ائتلافی پایدار میان گروههای مختلف اپوزیسیون از سلطنتطلبان تا جمهوریخواهان، با دشواریهایی همراه بوده و برخی از این ائتلافها مانند جنبش زن، زندگی، آزادی در سال 2022م، دوام چندانی نیاوردهاند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1071164/%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%88%DB%8C-%D9%86%D9%81%D8%AA-%D8%AA%D8%A7-%D8%B1%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D9%86-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 «رضای انگلیسیها و رضای اسرائیلیها؛ از بوی نفت تا رد خون / وقتی یک جنایتکار جنگی آخرین امید شاه خود خوانده میشود»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref> | ||
=== دیدارها و روابط علنی با اسرائیل === | === دیدارها و روابط علنی با اسرائیل === | ||
رابطه رضا پهلوی با اسرائیل در سالهای اخیر از سطح موضعگیری سیاسی به دیدارهای رسمی و ارتباط آشکار با مقامات | رابطه رضا پهلوی با اسرائیل در سالهای اخیر از سطح موضعگیری سیاسی به دیدارهای رسمی و ارتباط آشکار با مقامات اسرائیل ارتقا یافته است. بهطور مثال: | ||
* رضا پهلوی در فروردین ۲۰۲۳م به اسرائیل سفر کرد و با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر و اسحاق هرتزوگ، رئیسجمهور این کشور دیدار کرد و در یک کنفرانس خبری در تلآویو در کنار وزیر اطلاعات اسرائیل ظاهر شد. | * رضا پهلوی در فروردین ۲۰۲۳م به اسرائیل سفر کرد و با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر و اسحاق هرتزوگ، رئیسجمهور این کشور دیدار کرد و در یک کنفرانس خبری در تلآویو در کنار وزیر اطلاعات اسرائیل ظاهر شد. | ||
| خط ۴۹: | خط ۴۹: | ||
* '''مخالفت با جمهوری اسلامی''': او خواستار برچیده شدن نظام جمهوری اسلامی و جایگزینی آن با یک دموکراسی سکولار و پارلمانی است.<ref>[https://rezapahlavi.org/fa/about «درباره رضا پهلوی»، وبسایت رضا پهلوی.]</ref> | * '''مخالفت با جمهوری اسلامی''': او خواستار برچیده شدن نظام جمهوری اسلامی و جایگزینی آن با یک دموکراسی سکولار و پارلمانی است.<ref>[https://rezapahlavi.org/fa/about «درباره رضا پهلوی»، وبسایت رضا پهلوی.]</ref> | ||
* '''روش مبارزه''': او در صحبتهای خود قاطعانه بر مبارزه مسالمتآمیز و غیرخشونتآمیز از طریق نافرمانی مدنی و اعتصابات تأکید داشته و خواستار همراهی ارتش و نیروهای امنیتی با مردم بوده است.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/11/who-is-reza-pahlavi-the-heir-to-the-persian-throne-and-his-vision-for-irans-future «رضا پهلوی، وارث تاج و تخت ایران کیست و در مورد حکومت آینده چه میگوید؟»، وبسایت یورونیوز.]</ref> رضا پهلوی پیش از آغاز حملات گسترده به ایران در تاریخ 9 اسفند 1404ش و ترور رهبر جمهوری اسلامی ایران،<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2123124/%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9-%D9%86%D8%A7%D9%88-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF-%D9%81%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87%D8%B3%D9%88%D8%AE%D8%AA%E2%80%8C%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%86%D8%A7%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%AC%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%85%D9%86%D9%87%D8%AF%D9%85-%D8%B4%D8%AF «گزارش جنگ»، اقتصادآنلاین.]</ref> در پیامها و مصاحبههایی، از جمله خطاب مستقیم به دونالد ترامپ، خواستار آمادگی برای مداخله و کمک به مردم ایران در برابر سرکوب حکومتی شد و مداخلۀ خارجی را بخشی از حمایت از خیزش ملی معرفی کرد. وی در مصاحبه با سیانان پیش از تشدید درگیری، صریحاً از ایالات متحده خواست با حملات هوایی ابزار سرکوب جمهوری اسلامی بهویژه سپاه پاسداران را هدف قرار دهد و گفت تنها راه کمک به مردم غیرمسلح، خنثیکردن | * '''روش مبارزه''': او در صحبتهای خود قاطعانه بر مبارزه مسالمتآمیز و غیرخشونتآمیز از طریق نافرمانی مدنی و اعتصابات تأکید داشته و خواستار همراهی ارتش و نیروهای امنیتی با مردم بوده است.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/11/who-is-reza-pahlavi-the-heir-to-the-persian-throne-and-his-vision-for-irans-future «رضا پهلوی، وارث تاج و تخت ایران کیست و در مورد حکومت آینده چه میگوید؟»، وبسایت یورونیوز.]</ref> رضا پهلوی پیش از آغاز حملات گسترده به ایران در تاریخ 9 اسفند 1404ش و ترور رهبر جمهوری اسلامی ایران،<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2123124/%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9-%D9%86%D8%A7%D9%88-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF-%D9%81%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87%D8%B3%D9%88%D8%AE%D8%AA%E2%80%8C%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%86%D8%A7%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%AC%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%85%D9%86%D9%87%D8%AF%D9%85-%D8%B4%D8%AF «گزارش جنگ»، اقتصادآنلاین.]</ref> در پیامها و مصاحبههایی، از جمله خطاب مستقیم به دونالد ترامپ، خواستار آمادگی برای مداخله و کمک به مردم ایران در برابر سرکوب حکومتی شد و مداخلۀ خارجی را بخشی از حمایت از خیزش ملی معرفی کرد. وی در مصاحبه با سیانان پیش از تشدید درگیری، صریحاً از ایالات متحده خواست با حملات هوایی ابزار سرکوب جمهوری اسلامی بهویژه سپاه پاسداران را هدف قرار دهد و گفت تنها راه کمک به مردم غیرمسلح، خنثیکردن توان سرکوب با پوشش هوایی است. رسانهها و تحلیلگران داخلی و خارجی یادآوری کردهاند که او طی سالهای اخیر چند بار در مصاحبهها و تریبونهای مختلف، ازجمله فاکسنیوز و کنفرانس امنیتی مونیخ از تحریم حداکثری عبور کرده و تلویحاً یا صریحاً توصیه به حمله نظامی برای تغییر نظام در ایران کرده است. در روایت موافقان، این درخواستها بهعنوان تلاش برای خنثی کردن ماشین سرکوب و نجات جان معترضان توصیف شده، اما در طیف گستردهای از رسانهها و منتقدان، این مواضع، معادل دعوت به بمباران و جنگ علیه مردم ایران هرچند با هدف تغییر رژیم، ارزیابی شده است.<ref>[https://www.abc.net.au/news/2026-02-27/reza-pahlavi-on-military-intervention-in-iran-and-his-transition/106382722 خادم، «ولیعهد رضا پهلوی درباره مداخله نظامی آمریکا در ایران و چگونگی «گذار» پس از جمهوری اسلامی»، ای بی سی نیوز.]</ref> | ||
* '''تعیین سرنوشت توسط مردم''': او بارها اعلام کرده که هدفش بازگشت بیچون و چرای نظام پادشاهی نیست، بلکه خواستار برگزاری یک همهپرسی آزاد است تا مردم ایران خود در مورد نوع حکومت آینده، اعم از جمهوری یا پادشاهی مشروطه تصمیم بگیرند.<ref>[https://iranfacts.org/en/post/hrh-reza-pahlavi-bio/ «والاحضرت رضا پهلوی»، وبسایت ایران فکتز.]</ref> | * '''تعیین سرنوشت توسط مردم''': او بارها اعلام کرده که هدفش بازگشت بیچون و چرای نظام پادشاهی نیست، بلکه خواستار برگزاری یک همهپرسی آزاد است تا مردم ایران خود در مورد نوع حکومت آینده، اعم از جمهوری یا پادشاهی مشروطه تصمیم بگیرند.<ref>[https://iranfacts.org/en/post/hrh-reza-pahlavi-bio/ «والاحضرت رضا پهلوی»، وبسایت ایران فکتز.]</ref> | ||
* '''تمامیت ارضی''': او در سخنرانیهای خود بر حفظ یکپارچگی و حاکمیت ملی ایران تأکید داشته است. | * '''تمامیت ارضی''': او در سخنرانیهای خود بر حفظ یکپارچگی و حاکمیت ملی ایران تأکید داشته است. | ||
| خط ۵۵: | خط ۵۵: | ||
== آثار == | == آثار == | ||
رضا پهلوی تاکنون چند اثر مکتوب و دهها مقاله و یادداشت سیاسی منتشر کرده است؛ | رضا پهلوی تاکنون چند اثر مکتوب و دهها مقاله و یادداشت سیاسی منتشر کرده است؛ ازجمله: | ||
# گذشته و آینده، (Gozashteh va Ayandeh): کتابی به زبان فارسی، منتشرشده توسط انتشارات کیهان در سال ۲۰۰۰م، که به نقد جمهوری اسلامی، تحلیل وضعیت پس از انقلاب ۱۳۵۷ش و طرح کلی مسیر گذار به مردمسالاری در ایران میپردازد. | |||
# نسیم دگرگونی: آینده دموکراسی در ایران، (Winds of Change: The Future of Democracy in Iran): کتابی به زبان انگلیسی، منتشرشده توسط Regnery Publishing در سال ۲۰۰۲م، که در آن رضا پهلوی از مبارزۀ بدون خشونت، نافرمانی مدنی، سکولاریسم، حقوق بشر و همهپرسی درباره شکل نظام آینده ایران دفاع میکند و سناریوهای مختلف حکومت در ایرانِ پس از جمهوری اسلامی را بررسی میکند. | |||
# زمان انتخاب، (Iran: L’Heure du Choix / The Deciding Hour): کتابی به زبان فرانسوی، منتشرشده توسط انتشارات Denoël در سال ۲۰۰۹م، که به تحلیل وضعیت ایران، نقد ساختار جمهوری اسلامی، خطرات سیاستهای حاکمیت و ضرورت انتخاب تاریخی مردم ایران میان تداوم وضع موجود و گذار به دموکراسی سکولار میپردازد.<ref>[https://rezapahlavi.org/fa/about «درباره رضا پهلوی»، وبسایت رضا پهلوی.]</ref> | |||
همچنین برخی منابع به ستون یا یادداشتهای رضا پهلوی در رسانههایی مانند هافینگتون پست اشاره دارند که در آنها دیدگاههای وی دربارۀ سیاست ایران، منطقه و نقش جامعه جهانی مطرح شده است.<ref>[https://iranfacts.org/en/post/hrh-reza-pahlavi-bio/ «والاحضرت رضا پهلوی»، وبسایت ایران فکتز.]</ref> | |||
== نقش رضا پهلوی در ناآرامیهای ایران == | |||
رضا پهلوی در خیزشها و ناآرامیهای سال ۱۴۰۴ش، خود را حامی و همراه انقلاب ملی، معرفی کرد و با صدور چند فراخوان علنی، مردم را به حضور هماهنگ و میلیونی در خیابانها، ایجاد راهبندان در محورهای اصلی شهرها و سردادن شعار در ساعات مشخص از جمله ۱۸ و ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ش در ساعت ۸ شب دعوت کرد. در روایت او، این فراخوانها ابزاری برای فلجکردن ماشین سرکوب و واداشتن بخشی از نیروهای امنیتی به عقبنشینی یا پیوستن به مردم قلمداد میشود، در حالیکه منتقدان، همین نقش و فراخوانها را از عوامل تشدید ناآرامیها و در نتیجه افزایش سرکوب میدانند.<ref>[https://www.iranintl.com/202601063628 «فراخوان شاهزاده رضا پهلوی: پنجشنبه و جمعه ۸ شب همه از خیابانها و خانهها شعار سر بدهید»، وبسایت ایران اینترنشنال.]</ref> | |||
در سطح بینالمللی، رضا پهلوی که بهعنوان ولیعهد پیشین و یکی از چهرههای شناختهشده اپوزیسیون در تبعید شناخته میشود، سالهاست در رسانههای غربی و منطقهای خود را مدافع گذار به دموکراسی سکولار در ایران معرفی کرده و از دولتهای غربی خواسته است بهجای معامله و تنشزدایی با حکومت ایران، از مردم و نیروهای اپوزیسیون حمایت سیاسی و دیپلماتیک کنند. او از مخالفان جدی مذاکرات هستهای میان آمریکا و جمهوری اسلامی بوده و بارها تأکید کرده که ایرانیان جان ندادهاند تا نتیجهاش فقط یک توافق هستهای باشد و بهزعم او، تمرکز باید بر تغییر کلی نظام سیاسی باشد نه صرفاً محدودسازی برنامه هستهای. در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶م، همزمان با اوجگیری اعتراضات داخلی و سپس جنگ و تنشهای نظامی، تماسها و مصاحبههای او با رسانهها و برخی سیاستمداران غربی و اسرائیلی افزایش یافت و در پارهای از تجمعات حامیانش، شعارها و نمادهایی دیده شد که نوعی پیوند نمادین میان اپوزیسیون سلطنتطلب و طرفداران سیاست فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی را برجسته میکرد.<ref>[https://www.abc.net.au/news/2026-02-27/reza-pahlavi-on-military-intervention-in-iran-and-his-transition/106382722 خادم، «ولیعهد رضا پهلوی درباره مداخله نظامی آمریکا در ایران و چگونگی «گذار» پس از جمهوری اسلامی»، ای بی سی نیوز.]</ref> | |||
== جنگ ایران، آمریکا و اسرائیل == | == جنگ ایران، آمریکا و اسرائیل == | ||
=== تاریخچه و زمینه تنش ایران با آمریکا و اسرائیل === | === تاریخچه و زمینه تنش ایران با آمریکا و اسرائیل === | ||
پس از انقلاب ۱۳۵۷ش و اشغال سفارت آمریکا در تهران، روابط ایران و آمریکا قطع شد<ref>[https://irdc.ir/fa/news/276/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D9%83%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%83%D8%A7 «بازخوانی دلایل قطع كامل رابطه ایران و آمریكا»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.] </ref> و در دهههای بعد، مسئله برنامه هستهای ایران، نفوذ منطقهای تهران و حمایت از گروههای مسلح مانند حزبالله و حماس، محور اصلی رویارویی شد. اسرائیل نیز برنامه هستهای و نفوذ منطقهای ایران را تهدیدی مستقیم برای امنیت خود قلمداد کرده و در همین چارچوب، علاوه بر ترور شماری از دانشمندان هستهای و نظامی ایران، طی سالهای اخیر چندین بار پایگاهها و نیروهای وابسته به ایران را در سوریه، لبنان، عراق و سپس در داخل خاک ایران هدف حمله قرار داده است.<ref>[https://revayataf.com/%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%9B-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7/ «ریشههای دشمنی اسرائیل با ایران؛ از ایدئولوژی تا ترور»، پایگاه خبری تحلیلی روایت.]</ref> از سال ۲۰۲۳ میلادی، همزمان با جنگ غزه، سطح درگیریهای نیابتی و مستقیم میان ایران و اسرائیل بهطور چشمگیری افزایش یافت و سرانجام در سال ۲۰۲۵م، | پس از انقلاب ۱۳۵۷ش و اشغال سفارت آمریکا در تهران، روابط ایران و آمریکا قطع شد<ref>[https://irdc.ir/fa/news/276/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D9%83%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%83%D8%A7 «بازخوانی دلایل قطع كامل رابطه ایران و آمریكا»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.] </ref> و در دهههای بعد، مسئله برنامه هستهای ایران، نفوذ منطقهای تهران و حمایت از گروههای مسلح مانند حزبالله و حماس، محور اصلی رویارویی شد. اسرائیل نیز برنامه هستهای و نفوذ منطقهای ایران را تهدیدی مستقیم برای امنیت خود قلمداد کرده و در همین چارچوب، علاوه بر ترور شماری از دانشمندان هستهای و نظامی ایران، طی سالهای اخیر چندین بار پایگاهها و نیروهای وابسته به ایران را در سوریه، لبنان، عراق و سپس در داخل خاک ایران هدف حمله قرار داده است.<ref>[https://revayataf.com/%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%9B-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7/ «ریشههای دشمنی اسرائیل با ایران؛ از ایدئولوژی تا ترور»، پایگاه خبری تحلیلی روایت.]</ref> از سال ۲۰۲۳ میلادی، همزمان با جنگ غزه، سطح درگیریهای نیابتی و مستقیم میان ایران و اسرائیل بهطور چشمگیری افزایش یافت و سرانجام در سال ۲۰۲۵م، جنگ 12 بویه اسرائیل با ایران به وقوع پیوست که در آن، حملات گسترده اسرائیل و نیز یک حمله هوایی آمریکا به برخی تأسیسات هستهای ایران انجام شد. این سلسله تحولات، زمینهساز گسترش تنشها و بروز رویارویی بزرگتری در سال ۲۰۲۶م میلادی شد.<ref>[https://www.jahannews.com/news/941389/%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%AF «ریشههای دشمنی ایران و اسرائیل کدامند؟»، وبسایت جهان نیوز.]</ref> رضا پهلوی بهعنوان یکی از چهرههای شاخص اپوزیسیون در خارج از کشور، آشکارا این فشارها و بهویژه حملات هدفمند نظامی علیه حاکمیت ایران را کمک و مداخله بشردوستانه توصیف کرد.<ref>[https://www.abc.net.au/news/2026-02-27/reza-pahlavi-on-military-intervention-in-iran-and-his-transition/106382722 خادم، «ولیعهد رضا پهلوی درباره مداخله نظامی آمریکا در ایران و چگونگی «گذار» پس از جمهوری اسلامی»، ای بی سی نیوز.]</ref> | ||
=== جنگ ۲۰۲۶ ایران با آمریکا و اسرائیل === | === جنگ ۲۰۲۶ ایران با آمریکا و اسرائیل === | ||
در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶م، آمریکا و اسرائیل در حالیکه مذاکرات هستهای | در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶م، آمریکا و اسرائیل در حالیکه مذاکرات هستهای ایران و آمریکا با میانجیگری عمان در حال انجام بود، در یک عملیات از پیش طراحیشده، مجموعهای از اهداف در ایران را هدف قرار دادند؛ از جمله تأسیسات موشکی و نظامی و ساختار رهبری سیاسی، که به کشتهشدن آیتالله خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی و چند تن از نزدیکان او منجر شد. هدف اعلامشدۀ این عملیات، تضعیف جدی توان هستهای و موشکی ایران و در عین حال، ضربهزدن به ستونهای اصلی حکومت بود. ایران نیز در واکنش، با موشکها و پهپادهای متعدد به اهدافی در اسرائیل و پایگاههای مرتبط با آمریکا و زیرساختهای انرژی و غیرنظامی در منطقه حمله کرد و در نتیجه، جنگ به چند کشور کشیده شد. طبق برآوردها، هزاران نفر از غیرنظامیان و نظامیان در ایران، اسرائیل و منطقه کشته شدهاند و افق روشنی برای پایان سیاسی درگیری دیده نمیشود.<ref>[https://www.pana.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-22/1677935-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%88%D8%AF «اسرائیل عامل آغاز جنگ با ایران بود»، خبرگزاری پانا.]</ref> | ||
== مواضع رضا پهلوی درباره مداخله نظامی آمریکا و اسرائیل == | == مواضع رضا پهلوی درباره مداخله نظامی آمریکا و اسرائیل == | ||
