بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۱۷: خط ۱۱۷:
این نکته در تمام مقاله رعایت شود لطفا</ref> ==
این نکته در تمام مقاله رعایت شود لطفا</ref> ==
{| class="wikitable sortable"
{| class="wikitable sortable"
! موضوع چالش !! شرح مسئله !! مبنای فقهی/حقوقی چالش !! نکات مطرح‌شده در منابع
! موضوع چالش !! شرح مسئله !! ریشه فقهی و حقوقی چالش !! دیدگاه‌ها و پیامدها در منابع
|-
|-
| محاربه در فضای سایبری (محاربه رایانه‌ای)<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1735634392-6773add8a4425-10555-1403-82.pdf واحدی کبیری و دیگران، «بررسی جرایم اینترنتی از دیدگاه فقه امامیه»، 1403ش، ص9.]</ref>
| '''محاربه در فضای سایبری (محاربه رایانه‌ای)'''<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1735634392-6773add8a4425-10555-1403-82.pdf واحدی کبیری و دیگران، «بررسی جرایم اینترنتی از دیدگاه فقه امامیه»، 1403ش، ص9.]</ref>
| طرح این پرسش که آیا اعمال مفسده‌آور رایانه‌ای که موجب اخلال در امنیت عمومی می‌شوند، می‌توانند تحت عنوان محاربه قرار گیرند.
| بررسی این مسئله که آیا حملات سایبری و جرایم رایانه‌ایِ برهم‌زننده امنیت عمومی، مشمول حکم محاربه می‌شوند یا خیر.
| در فقه امامیه شرط اصلی تحقق محاربه کشیدن سلاح است و تعمیم آن به ابزارهای سایبری با دیدگاه مشهور فقها سازگار نیست.
| در فقه شیعه، شرط اصلیِ تحقق محاربه «کشیدن سلاح فیزیکی» است؛ بنابراین بسط دادن این مفهوم به ابزارهای دیجیتال، با نظر مشهور فقها همخوانی ندارد.
| به دلیل فقدان نص صریح فقهی و قانونی، پذیرش عنوان «محاربه رایانه‌ای» با چالش‌های جدی تفسیری و حقوقی مواجه است.
| حقوق‌دانان معتقدند به دلیل نبود قانون و متن صریح فقهی، استفاده از عنوان «محاربه رایانه‌ای» از نظر تفسیری با ابهام و چالش جدی روبه‌روست.
|-
|-
| اعمال ضدامنیتی در اغتشاشات<ref>[http://ijtihadnet.ir/%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%8C-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4-%D9%88/ ابراهیمی، «فقه در میدان امنیت: مرز اعتراض، اغتشاش و تحقق محاربه»، وب‌سایت اجتهاد.]</ref>
| '''اقدامات خشونت‌آمیز در ناآرامی‌های اجتماعی'''<ref>[http://ijtihadnet.ir/%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%8C-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4-%D9%88/ ابراهیمی، «فقه در میدان امنیت: مرز اعتراض، اغتشاش و تحقق محاربه»، وب‌سایت اجتهاد.]</ref>
| این مسئله که آیا هر رفتار خشونت‌آمیز در اغتشاشات می‌تواند محاربه تلقی شود یا نیازمند شرایط خاص است.
| تعیین مرز میان اعتراض، درگیری ساده و محاربه؛ و بررسی اینکه آیا هرگونه رفتار خشونت‌آمیز در ناآرامی‌ها مصداق محاربه است؟
| در فقه امامیه تحقق محاربه مستلزم کشیدن سلاح، قصد ایجاد رعب عمومی و اخلال در امنیت جامعه است.
| از نظر فقهی، محاربه سه شرط اساسی دارد: استفاده از سلاح، قصد ایجاد ترس در مردم (ارعاب عمومی) و سلب امنیت جامعه.
| صرف درگیری یا قتل فردی بدون قصد ایجاد ترس عمومی لزوماً محاربه محسوب نمی‌شود؛ اما حمله مسلحانه با قصد ارعاب عمومی می‌تواند مشمول این عنوان شود.
| صرفِ درگیری فیزیکی یا حتی قتلِ یک فرد مشخص (بدون قصد ترساندن عموم مردم)، محاربه محسوب نمی‌شود؛ بلکه این عنوان تنها بر حملات مسلحانه‌ای صدق می‌کند که با هدف ایجاد وحشت عمومی انجام شده باشند.
|-
|-
| تعمیم عنوان محاربه به جرایم مواد مخدر<ref>[https://mags.markazfeqhi.com/article_722134.html آشوری و دیگران، «چالش‌های فقهی تطبیق محاربه و افساد در بندهای چهارگانه ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر»، 1403ش، ص70-71.]</ref>
| '''تعمیم عنوان محاربه به قاچاق مواد مخدر'''<ref>[https://mags.markazfeqhi.com/article_722134.html آشوری و دیگران، «چالش‌های فقهی تطبیق محاربه و افساد در بندهای چهارگانه ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر»، 1403ش، ص70-71.]</ref>
| در قانون مبارزه با مواد مخدر، برخی قاچاقچیان مسلح به عنوان «مفسد فی‌الارض» یا «محارب» شناخته شده‌اند.
| چالشِ اطلاق عناوین «محارب» یا «مفسد فی‌الارض» به قاچاقچیان مسلح در قوانین مبارزه با مواد مخدر.
| از دیدگاه فقهی، صرف همراه داشتن سلاح بدون کشیدن آن و بدون قصد ایچاد ترس در مردم برای تحقق محاربه کافی نیست.
| در تعریف فقهی، صِرفِ حمل سلاح (بدون کشیدن آن به روی مردم) و نداشتنِ قصد ایجاد ناامنی عمومی، برای اثبات جرم محاربه کافی نیست.
| این اطلاق قانونی در برخی منابع حقوقی و فقهی مورد نقد قرار گرفته است.
| تطبیق این قانون با شرع، توسط برخی فقیهان و حقوق‌دانان نقد شده است؛ زیرا هدف اصلی قاچاقچیان معمولاً سودجویی است، نه ایجاد وحشت در میان مردم.
|-
|-
| تعیین مجازات معاونت در محاربه<ref>[https://journals.qom.ac.ir/article_3293_7c32696ccf29bd4e3f1f6d1b0cc302d7.pdf خالقی، «معاونت در محاربه در حقوق کیفر ی ایران و فقه اسلامی»، 1404ش، ص103.]</ref>
| '''مجازات «معاونت» (همکاری غیرمستقیم) در محاربه'''<ref>[https://journals.qom.ac.ir/article_3293_7c32696ccf29bd4e3f1f6d1b0cc302d7.pdf خالقی، «معاونت در محاربه در حقوق کیفر ی ایران و فقه اسلامی»، 1404ش، ص103.]</ref>
| تعیین کیفر برای افرادی که در جرم محاربه معاونت دارند.
| چگونگی تعیین کیفر برای اشخاصی که مجرم اصلی نبوده‌اند، اما در ارتکاب محاربه همکاری یا زمینه‌سازی کرده‌اند.
| مجازات معاون جرم معمولاً تابع مجازات مباشر است، اما در محاربه به دلیل تنوع مجازات‌های حدی (اعدام، صلب، قطع عضو، تبعید) نص روشنی درباره معاون وجود ندارد.
| در حقوق، کیفرِ «معاون» بر اساس کیفرِ «مجرم اصلی» تعیین می‌شود. اما در محاربه چون قاضی میان چهار مجازات مختلف (اعدام، مصلوب کردن، قطع عضو، تبعید) مخیر است، تعیین مجازات برای شخصِ معاون پیچیده می‌شود.
| این وضعیت در نظام کیفری ایران موجب ابهام و طرح بحث درباره خلأ یا نقص قانونی در تعیین مجازات معاون شده است.
| نبود دستورالعمل صریح فقهی در این باره، باعث ایجاد خلأ و ابهام در نظام کیفری ایران شده و محل بحث حقوق‌دانان است.
|}
|}