| خط ۱: | خط ۱: | ||
سیدهاشم میردامادی نجفآبادی؛ از مجتهدین شیعه و جد مادری سیدعلی خامنهای رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران. | سیدهاشم میردامادی نجفآبادی؛ از مجتهدین شیعه و جد مادری سیدعلی خامنهای رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران. | ||
سید هاشم میردامادی نجفآبادی (زاده ۱۳۰۳ ق / ۱۲۶۵ ش – درگذشته ۱۳۸۰ ق / ۱۳۳۹ ش) عالم، مفسر قرآن و روحانی مجتهد [[شیعه]] بود. وی از چهرههای برجسته و فعال در [[واقعه مسجد گوهرشاد|قیام مسجد گوهرشاد]] [[مشهد]] در مبارزه با سیاست [[کشف حجاب|کشف حجاب پهلوی اول]] به شمار میرفت. | سید هاشم میردامادی نجفآبادی (زاده ۱۳۰۳ ق / ۱۲۶۵ ش – درگذشته ۱۳۸۰ ق / ۱۳۳۹ ش) عالم، مفسر قرآن و روحانی مجتهد [[شیعه]] بود. وی از چهرههای برجسته و فعال در [[واقعه مسجد گوهرشاد|قیام مسجد گوهرشاد]] [[مشهد]] در مبارزه با سیاست [[کشف حجاب|کشف حجاب پهلوی اول]] به شمار میرفت. میردامادی سالیان متمادی در [[مسجد گوهرشاد]] به اقامه نماز جماعت و تفسیر قرآن اشتغال داشت. وی پدربزرگ مادری [[سیدعلی خامنهای|سید علی خامنهای]]، [[رهبر جمهوری اسلامی ایران|رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران]] است. | ||
== ولادت و نوجوانی == | == ولادت و نوجوانی == | ||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
== خانواده و فرزندان == | == خانواده و فرزندان == | ||
سید هاشم میردامادی دوبار ازدواج کرده است. همسر دوم وی از خاندان معروف سادات «مقبره» از سادات جلیلالقدر خوی در آذربایجان بوده است.<ref>[https://www.cafetarikh.com/news/20705/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF «بررسی نقش خانواده رهبر انقلاب در قیام مسجد گوهرشاد»، وبسایت کافه تاریخ.] </ref> میردامادی دارای چهار پسر و پنج دختر است. سید حسن، سید حسین، سید محمد و سید پسران و سیده خدیجه میردامادی دختر بزرگ وی و همسر [[سیدجواد خامنهای|سید جواد خامنهای]] و مادر سید علی خامنهای، رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63757/3676/%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86?CID=68 «فرزندان»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه.]</ref> | |||
سیده خدیجه | |||
== تحصیلات و اساتید == | == تحصیلات و اساتید == | ||
| خط ۲۰: | خط ۱۳: | ||
== سلوک اخلاقی و معنوی == | == سلوک اخلاقی و معنوی == | ||
منابع و شرححالنویسان، میردامادی را به سادهزیستی، پرهیزگاری و حسن خلق توصیف کردهاند. وی از مصرف اموال شبههناک خودداری میکرد و در تعاملات اجتماعی، فردی متواضع و پیگیر رفع مشکلات مردم شناخته میشد. در گزارشهای مربوط به زندگی وی آمده است که او زمان زیادی از شبانهروز را به عبادت میپرداخت و بر خواندن نمازهای مستحب (نافله) روزانه و شبانه مداومت داشت؛ تا جایی که گاه برخی از این نمازها را در مسیر رفتوآمد به مسجد میخواند. [[سید محمدحسین طباطبایی|علامه طباطبایی]] در توصیف تقوای او، وی را عابدترین طلاب نجف خوانده است.<ref>[https://www.qudsonline.ir/news/1037131/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%AC%D9%81-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%B3%D8%AA%D9%88%D9%87 «آیتالله سید هاشم میردامادی نجفآبادی؛ عالمی ربانی و مجاهدی نستوه که از سردمداران مبارزه با استبداد رضاخانی بود»، وبسایت قدس آنلاین.]</ref> | منابع و شرححالنویسان، میردامادی را به سادهزیستی، پرهیزگاری و حسن خلق توصیف کردهاند. وی از مصرف اموال شبههناک خودداری میکرد و در تعاملات اجتماعی، فردی متواضع و پیگیر رفع مشکلات مردم شناخته میشد. در گزارشهای مربوط به زندگی وی آمده است که او زمان زیادی از شبانهروز را به [[عبادت]] میپرداخت و بر خواندن نمازهای مستحب (نافله) روزانه و شبانه مداومت داشت؛ تا جایی که گاه برخی از این نمازها را در مسیر رفتوآمد به مسجد میخواند. [[سید محمدحسین طباطبایی|علامه طباطبایی]] در توصیف تقوای او، وی را عابدترین طلاب نجف خوانده است.<ref>[https://www.qudsonline.ir/news/1037131/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%AC%D9%81-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%B3%D8%AA%D9%88%D9%87 «آیتالله سید هاشم میردامادی نجفآبادی؛ عالمی ربانی و مجاهدی نستوه که از سردمداران مبارزه با استبداد رضاخانی بود»، وبسایت قدس آنلاین.]</ref> | ||
== فعالیتهای فرهنگی و سیاسی == | == فعالیتهای فرهنگی و سیاسی == | ||
شخصیتی میردامادی با مسجد گوهرشاد گره خورده بود و حدود چهل سال، بدون تعطیلی، [[امام جماعت]] و مفسر قرآن در شبستان این مسجد بود که بعدها شبستان به نام وی معروف شد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63757/%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D9%86%D8%AC%D9%81_%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85 «سید هاشم میردامادی نجف آبادی»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه.]</ref> | شخصیتی میردامادی با مسجد گوهرشاد گره خورده بود و حدود چهل سال، بدون تعطیلی، [[امام جماعت]] و مفسر قرآن در شبستان این مسجد بود که بعدها شبستان به نام وی معروف شد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63757/%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D9%86%D8%AC%D9%81_%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85 «سید هاشم میردامادی نجف آبادی»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه.]</ref> | ||
در عرصۀ سیاسی، وی از رهبران مبارزه با [[قانون کشف حجاب در ایران|قانون کشف حجاب]] [[رضاشاه|رضاخان]] و مخالف | در عرصۀ سیاسی، وی از رهبران مبارزه با [[قانون کشف حجاب در ایران|قانون کشف حجاب]] [[رضاشاه|رضاخان]] و مخالف [[حکومت پهلوی]] بود. در تیر ۱۳۱۴ش (۱۳۵۴ ق)، همگام با دیگر علمای [[خراسان]] به دلیل عدم همسویی این قانون با اسلام، به مخالفت پرداختند. پس از بازداشت [[حسین طباطبایی قمی]]، مردم در منازل علما از جمله منزل وی تجمع کردند و سپس [[واقعه مسجد گوهرشاد]] رخ داد. مأموران، رهبران این حرکت از جمله سید هاشم میردامادی، [[سید یونس اردبیلی]]، شاهرودی و [[علیاکبر نهاوندی|نهاوندی]] را دستگیر و هر کدام را به محلی تبعید کردند. میردامادی به زندان [[تهران]] منتقل<ref>[https://asremrooz.ir/vdcdsf0xfyt0x56.2a2y.html ««فقیه آزاده»؛ تصویری از زندگی «پدربزرگ رهبر معظم انقلاب»»، وبسایت عصر امروز.]</ref> و سپس به همراه ۲۴ نفر دیگر محاکمه و به شهرری و [[سمنان]] تبعید شد.<ref>[https://www.qudsonline.ir/news/1037131/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%AC%D9%81-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%B3%D8%AA%D9%88%D9%87 «آیتالله سید هاشم میردامادی نجفآبادی؛ عالمی ربانی و مجاهدی نستوه که از سردمداران مبارزه با استبداد رضاخانی بود»، وبسایت قدس آنلاین.]</ref> [[احمد مجتهد تهرانی]] دربارهٔ دوران اقامت وی در [[شهر ری|شهرری]] بیان داشته است که با حضور سید هاشم در شهرری و اقامه نماز جماعت در [[حرم شاه عبدالعظیم|حرم عبدالعظیم حسنی]]، همۀ جماعات تحتالشعاع حضور ایشان قرار گرفت و بعد از اندک زمانی به عالم اول و شخصیت شهرری معروف شد.<ref>[https://www.qudsonline.ir/news/1037131/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%AC%D9%81-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%B3%D8%AA%D9%88%D9%87 «آیتالله سید هاشم میردامادی نجفآبادی؛ عالمی ربانی و مجاهدی نستوه که از سردمداران مبارزه با استبداد رضاخانی بود»، وبسایت قدس آنلاین.]</ref> | ||
وی پس از سرنگونی حکومت رضاخان در سال ۱۳۲۰ش به [[مشهد]] بازگشت و فعالیتهای علمی و | وی پس از سرنگونی حکومت رضاخان در سال ۱۳۲۰ش به [[مشهد]] بازگشت و فعالیتهای علمی و فرهنگی خود را از سر گرفت.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/167027/%D8%A2%DB%8C%D8%A9%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%AC%D9%81-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF نوروزی، «آیةالله سیدهاشم میردامادی نجف آبادی که بود؟»، وبسایت تابناک.]</ref> خانوادۀ میردامادی با خانواده [[سید روح الله خمینی]] آشنایی و دوستی دیرینه داشت؛ در [[آبان (ماه)|آبان]] ۱۳۴۳ش پس از [[تبعید امام خمینی]] به [[ترکیه]] [[خدیجه ثقفی]] به مشهد رفت و در خانهٔ میردامادی اقامت گزید. میردامادی که از حادثه، اندوهگین بود با گریه از ثقفی خواست تا با [[ختم صلوات]] و [[توسل]] به [[علی ابن موسی الرضا|امام رضا]] برای آزادی امام خمینی [[دعا]] کند.<ref>[https://psri.ir/?id=q11xlyy8 بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص25-27.]</ref> | ||
== آثار == | == آثار == | ||
مهمترین تألیفات بجامانده از سید هاشم میردامادی عبارتاند از: | مهمترین تألیفات بجامانده از سید هاشم میردامادی عبارتاند از: | ||
* '' | * ''خلاصه البیان؛'' تفسیر فارسی قرآن که حاصل سالها تدریس است و دو جلد آن به طبع رسیده است؛ | ||
* رسالهای در [[رجعت]]؛ | * رسالهای در [[رجعت]]؛ | ||
* ترجمه کتاب ''سیف الامة و برهان الملة'' اثر [[احمد نراقی|ملا احمد نراقی]] از فارسی به عربی؛ | * ترجمه کتاب ''سیف الامة و برهان الملة'' اثر [[احمد نراقی|ملا احمد نراقی]] از فارسی به عربی؛ | ||
* شرح حال علمای بزرگی که به حضور [[امام مهدی|امام زمان]] | * شرح حال علمای بزرگی که به حضور [[امام مهدی|امام زمان]] رسیدهاند؛ | ||
* برخی از تقریرات دروس آخوند خراسانی و میرزای نائینی؛ | * برخی از تقریرات دروس آخوند خراسانی و میرزای نائینی؛ | ||
* جزواتی در علم [[اخلاق]].<ref>[https://mobahesat.ir/15266 «مروری بر کتاب «فقیه آزاده»آیتالله سید هاشم میردامادی نجفآبادی»، وبسایت مباحثات.]</ref> | * جزواتی در علم [[اخلاق]].<ref>[https://mobahesat.ir/15266 «مروری بر کتاب «فقیه آزاده»آیتالله سید هاشم میردامادی نجفآبادی»، وبسایت مباحثات.]</ref> | ||
== درگذشت == | == درگذشت == | ||
سید هاشم میردامادی سرانجام در شب سهشنبه ۲۳ جمادیالثانی ۱۳۸۰ قمری به علت بیماری و در سن ۷۷ سالگی دار فانی را وداع گفت. پیکر وی در جوار [[حرم امام رضا]] در رواق دارالسعاده به خاک سپرده شد. در پی درگذشت وی، [[حسین بروجردی]] مجلس ترحیم با حضور گسترده علما در [[مدرسه فیضیه]] قم برگزار کرد.<ref>[https://khl.ink/f/29446 خامنهای، «پیام به یادوارهی آیتالله سیّدهاشم میردامادی نجفآبادی»، پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای.]</ref> | سید هاشم میردامادی سرانجام در شب سهشنبه [[۲۳ جمادیالثانی]] ۱۳۸۰ قمری به علت بیماری و در سن ۷۷ سالگی دار فانی را وداع گفت. پیکر وی در جوار [[حرم امام رضا]] در رواق دارالسعاده به خاک سپرده شد. در پی درگذشت وی، [[حسین بروجردی]] مجلس ترحیم با حضور گسترده علما در [[مدرسه فیضیه]] قم برگزار کرد.<ref>[https://khl.ink/f/29446 خامنهای، «پیام به یادوارهی آیتالله سیّدهاشم میردامادی نجفآبادی»، پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای.]</ref> | ||
== بزرگداشت == | == بزرگداشت == | ||
| خط ۵۱: | خط ۴۴: | ||
* «آیتالله سید هاشم میردامادی نجفآبادی؛ عالمی ربانی و مجاهدی نستوه که از سردمداران مبارزه با استبداد رضاخانی بود»، وبسایت قدس آنلاین، تاریخ درج مطلب: 5 دی 1403ش. | * «آیتالله سید هاشم میردامادی نجفآبادی؛ عالمی ربانی و مجاهدی نستوه که از سردمداران مبارزه با استبداد رضاخانی بود»، وبسایت قدس آنلاین، تاریخ درج مطلب: 5 دی 1403ش. | ||
* «بررسی نقش خانواده رهبر انقلاب در قیام مسجد گوهرشاد»، وبسایت کافه تاریخ، تاریخ درج مطلب: 5 مهر 1394ش. | |||
* بهبودی، هدایتالله، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ۱۳۹۱ش. | * بهبودی، هدایتالله، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ۱۳۹۱ش. | ||
* خامنهای، سید علی، «پیام به یادوارهی آیتالله سیّدهاشم میردامادی نجفآبادی»، پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای، تاریخ درج مطلب: 25 فروردین 1394ش. | |||
* «سید هاشم میردامادی نجفآبادی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 18 بهمن 1399ش. | * «سید هاشم میردامادی نجفآبادی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 18 بهمن 1399ش. | ||
* «فرزندان»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 18 بهمن 1399ش | * «فرزندان»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 18 بهمن 1399ش | ||
* | * ««فقیه آزاده»؛ تصویری از زندگی «پدربزرگ رهبر معظم انقلاب»»، وبسایت عصر امروز، تاریخ درج مطلب: 21 آبان 1396ش. | ||
* نوروزی، علیرضا، «آیةالله سیدهاشم میردامادی نجف آبادی که بود؟»، وبسایت تابناک، 5 خرداد 1391ش. | * نوروزی، علیرضا، «آیةالله سیدهاشم میردامادی نجف آبادی که بود؟»، وبسایت تابناک، 5 خرداد 1391ش. | ||
* «مروری بر کتاب «فقیه آزاده» آیتالله سید هاشم میردامادی نجفآبادی»، وبسایت مباحثات، تاریخ درج مطلب: 22 آبان 1396ش. | * «مروری بر کتاب «فقیه آزاده» آیتالله سید هاشم میردامادی نجفآبادی»، وبسایت مباحثات، تاریخ درج مطلب: 22 آبان 1396ش. | ||