امان الله فصیحی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۵۸: خط ۵۸:


== فلسفهٔ جرم‌انگاری محاربه ==
== فلسفهٔ جرم‌انگاری محاربه ==
برخی رسانه‌ها، محاربه را ابزار شرعی برای جرم و نوعی سرکوب سیاسی معرفی کرده‌اند؛<ref>[https://www.bbc.com/persian/articles/c7279g50lzgo.lite فرشتیان، «محاربه و افساد فی الارض؛ ابزار شرعی برای سرکوب سیاسی»، وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی.]</ref> اما بر اساس نظریه مفسران، فلسفهٔ اصلی جرم‌انگاری محاربه، صیانت از [[امنیت]]، آزادی و آرامش عمومی است.<ref>[https://lib.eshia.ir/12016/5/327 طباطبایی، المیزان، بی‌تا، ج۵، ص327.]</ref> به همین دلیل، در متون حقوقی، محاربه در زمرهٔ جرایم دسته‌بندی می‌شود که صرفِ انجام یک رفتار فیزیکی مانند برکشیدن سلاح برای تحقق این جرم کفایت نمی‌کند، بلکه شکل‌گیری آن منوط به حصول یک نتیجهٔ مشخص مجرمانه مانند ایجاد واقعی رعب، وحشت و سلب امنیت مردم است.<ref>[https://law.tabrizu.ac.ir/article_2083_8476353cfeed6116cf7aa85291a2627c.pdf پوربافرانی، «تحلیل جرم محاربه»، 1390ش، ص73-75.]</ref> بر همین اساس، منابع پژوهشی مرز دقیقی بین محاربه و بغی ایجاد کرده‌اند؛ از این رو مصادیقی همچون راهزنی، اقدامات تروریستی و سرقت مسلحانه به‌عنوان محاربه معرفی شده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86285/گفتمان-فقهی-و-جرم-انگاری-در-حوزه-جرائم-علیه-امنیت-ملت-و-دولت آقابابایی، «گفتمان فقهی و جرم انگاری در حوزه جرائم علیه امنیت ملت و دولت»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
بر اساس نظریه مفسران، فلسفهٔ اصلی جرم‌انگاری محاربه، صیانت از [[امنیت]]، آزادی و آرامش عمومی است.<ref>[https://lib.eshia.ir/12016/5/327 طباطبایی، المیزان، 1352ش، ج۵، ص327.]</ref> به همین دلیل، در متون حقوقی، محاربه در زمرهٔ جرایم دسته‌بندی می‌شود که صرفِ انجام یک رفتار فیزیکی مانند برکشیدن سلاح برای تحقق این جرم کفایت نمی‌کند، بلکه شکل‌گیری آن منوط به حصول یک نتیجهٔ مشخص مجرمانه مانند ایجاد واقعی رعب، وحشت و سلب امنیت مردم است.<ref>[https://law.tabrizu.ac.ir/article_2083_8476353cfeed6116cf7aa85291a2627c.pdf پوربافرانی، «تحلیل جرم محاربه»، 1390ش، ص73-75.]</ref> بر همین اساس، منابع پژوهشی مرز دقیقی بین محاربه و بغی ایجاد کرده‌اند؛ از این رو مصادیقی همچون راهزنی، اقدامات تروریستی و سرقت مسلحانه به‌عنوان محاربه معرفی شده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86285/گفتمان-فقهی-و-جرم-انگاری-در-حوزه-جرائم-علیه-امنیت-ملت-و-دولت آقابابایی، «گفتمان فقهی و جرم انگاری در حوزه جرائم علیه امنیت ملت و دولت»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>


افزون بر این، در نظام حقوقی و کیفری ایران، محاربه مفهومی جامع است که ساحت دوگانه [[امنیت عمومی]] و [[امنیت ملی]] را توأمان در بر می‌گیرد؛ به گونه‌ای که از یک‌سو ناظر بر حفظ جان، مال و آرامش شهروندان در برابر هرگونه ارعاب و خشونت مسلحانه است، و از سوی دیگر، به دلیل اهمیت حیاتی ثبات کشور به‌عنوان زیربنای تمامی ابعاد اقتصادی و اجتماعی، به حوزه جرایم علیه امنیت ملی نیز تسری یافته است. این پیوند بنیادین میان امنیت جامعه و ثبات حاکمیت سبب شده تا قانون‌گذار، با استناد به مبانی فقهی و ضرورت‌های بنیادین، محاربه را به‌عنوان یکی از خطوط قرمز و جرایم غیرقابل تسامح شناسایی کند.<ref>[https://www.shabestan.news/news/1244652/خدشه-دار-کردن-امنیت-در-هر-کشوری-سنگین-ترین-مجازات-ها-را-در-پی «خدشه دار کردن امنیت در هر کشوری سنگین‌ترین مجازات‌ها را در پی دارد/ احکام صادره محاربه براساس قانون بوده است»، خبرگزاری شبستان.]</ref>
افزون بر این، در نظام حقوقی و کیفری ایران، محاربه مفهومی جامع است که ساحت دوگانه [[امنیت عمومی]] و [[امنیت ملی]] را توأمان در بر می‌گیرد؛ به گونه‌ای که از یک‌سو ناظر بر حفظ جان، مال و آرامش شهروندان در برابر هرگونه ارعاب و خشونت مسلحانه است، و از سوی دیگر، به دلیل اهمیت حیاتی ثبات کشور به‌عنوان زیربنای تمامی ابعاد اقتصادی و اجتماعی، به حوزه جرایم علیه امنیت ملی نیز تسری یافته است. این پیوند بنیادین میان امنیت جامعه و ثبات حاکمیت سبب شده تا قانون‌گذار، با استناد به مبانی فقهی و ضرورت‌های بنیادین، محاربه را به‌عنوان یکی از خطوط قرمز و جرایم غیرقابل تسامح شناسایی کند.<ref>[https://www.shabestan.news/news/1244652/خدشه-دار-کردن-امنیت-در-هر-کشوری-سنگین-ترین-مجازات-ها-را-در-پی «خدشه دار کردن امنیت در هر کشوری سنگین‌ترین مجازات‌ها را در پی دارد/ احکام صادره محاربه براساس قانون بوده است»، خبرگزاری شبستان.]</ref>