سعید مقدم (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۷: خط ۲۷:
| آثار مرتبط        =
| آثار مرتبط        =
}}
}}
'''{{درشت|رئیس‌علی دلواری،}}''' رهبر مبارزان جنوب در تنگستان و بوشهر علیه نیروهای انگلیس در زمان جنگ جهانی اول.
'''{{درشت|رئیس‌علی دلواری،}}''' رهبر ایرانیان مبارز در تنگستان و بوشهر علیه نیروهای انگلیس در زمان جنگ جهانی اول.


رئیس‌علی دلواری، مشروطه‌خواه و رهبر مقاومت مسلحانهٔ جنوب ایران در برابر اشغالگری انگلیس طی [[جنگ جهانی اول]] بود. وی که زادهٔ روستای دلوار بوشهر بود، با تکیه بر فتوای مراجع تقلید شیعه، نیروهای محلی تنگستان را سازماندهی کرد و با جنگ‌های چریکی مانع از تسلط آسان انگلیسی‌ها بر منطقه شد. دلواری سرانجام در ۳۴ سالگی، با توطئهٔ مستقیم انگلیس و توسط یک عامل نفوذی ترور شد و پیکرش در قبرستان [[وادی‌السلام]] [[نجف]] به خاک سپرده شد. وی در تاریخ معاصر ایران نماد استعمارستیزی است و سالروز کشته‌شدن او در [[تقویم رسمی ایران]] با عنوان [[روز ملی مبارزه با استعمار]] به ثبت رسیده است.
رئیس‌علی دلواری، مشروطه‌خواه و رهبر مقاومت مسلحانهٔ جنوب ایران در برابر اشغالگری انگلیس طی [[جنگ جهانی اول]] بود. وی که زادهٔ روستای دلوار بوشهر بود، با تکیه بر فتوای مراجع تقلید شیعه، نیروهای محلی تنگستان را سازماندهی کرد و با جنگ‌های چریکی مانع از تسلط آسان انگلیسی‌ها بر منطقه شد. دلواری سرانجام در ۳۴ سالگی، با توطئهٔ مستقیم انگلیس و توسط یک عامل نفوذی ترور شد و پیکرش در قبرستان [[وادی‌السلام]] [[نجف]] به خاک سپرده شد. وی در تاریخ معاصر ایران نماد استعمارستیزی است و سالروز کشته‌شدن او در [[تقویم رسمی ایران]] با عنوان [[روز ملی مبارزه با استعمار]] به ثبت رسیده است.
خط ۷۷: خط ۷۷:


== شهادت ==
== شهادت ==
رئیس‌علی دلواری در [[۱۲ شهریور]] ۱۲۹۴ش در منطقهٔ تنگک صفر زمانی که قصد شبیخون به نیروهای انگلیسی را داشت به‌دست فردی به اسم غلام‌حسین تنگکی که با نیروهای انگلیس همراه بوده، از پشت مورد هدف گلوله قرار گرفت و در ۳۴ سالگی شهید شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84023936/درباره-رییسعلی-دلواری «دربارۀ رئیس‌علی دلواری»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> بر پایه گزارش منابع تاریخ، تا دهه‌ها تصور می‌شد قتل رئیس‌علی دلواری صرفاً ناشی از یک خصومت محلی بوده است؛ اما اسناد تاریخی نشان داد که این ترور با توطئه و هدایت مستقیم انگلیس انجام شده است. ابعاد پنهان این ماجرا در سال ۱۳۹۳ش با انتشار ترجمهٔ یادداشت‌های مستر چیچک، نایب‌کنسول بریتانیا در بوشهر، آشکار شد. چیچک در خاطرات خود صراحتاً به سازمان‌دهی عملیات ترور رئیس‌علی اعتراف کرده است.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/3434827-رئیسعلی-چگونه-جان-باخت «رئیس‌علی چگونه جان باخت»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref>
رئیس‌علی دلواری در [[۱۲ شهریور]] ۱۲۹۴ش در منطقهٔ تنگک صفر، زمانی که قصد شبیخون به نیروهای انگلیسی را داشت به‌دست فردی به اسم غلام‌حسین تنگکی که با نیروهای انگلیس همراه بوده، از پشت مورد هدف گلوله قرار گرفت و در ۳۴ سالگی شهید شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84023936/درباره-رییسعلی-دلواری «دربارۀ رئیس‌علی دلواری»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> بر پایه گزارش منابع تاریخ، تا دهه‌ها تصور می‌شد قتل رئیس‌علی دلواری صرفاً ناشی از یک خصومت محلی بوده است؛ اما اسناد تاریخی نشان داد که این ترور با توطئه و هدایت مستقیم انگلیس انجام شده است. ابعاد پنهان این ماجرا در سال ۱۳۹۳ش با انتشار ترجمهٔ یادداشت‌های مستر چیچک، نایب‌کنسول بریتانیا در بوشهر، آشکار شد. چیچک در خاطرات خود صراحتاً به سازمان‌دهی عملیات ترور رئیس‌علی اعتراف کرده است.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/3434827-رئیسعلی-چگونه-جان-باخت «رئیس‌علی چگونه جان باخت»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref>


پس از شهادت رئیس‌علی، جسد او را به گورک‌سادات و سپس به دهکدهٔ مل‌گپ در دلوار بردند. روز بعد، او را در صحن [[امامزاده کل‌بند]] دفن کردند؛ اما شش‌ماه بعد، پیکر او را طبق وصیتی که کرده بود به [[نجف]]، قبرستان [[وادی‌السلام]] انتقال دادند. پس از نشر خبر شهادت او نه تنها مردم بوشهر و تنگستان، بلکه مردم در کل ایران به سوگواری پرداختند.<ref>یاحسینی، رئیس‌علی دلواری، ۱۳۷۶ش، ص174-175.</ref>
پس از شهادت رئیس‌علی، جسد او را به گورک‌سادات و سپس به دهکدهٔ مل‌گپ در دلوار بردند. روز بعد، او را در صحن [[امامزاده کل‌بند]] دفن کردند؛ اما شش‌ماه بعد، پیکر او را طبق وصیتی که کرده بود به [[نجف]]، قبرستان [[وادی‌السلام]] انتقال دادند. پس از نشر خبر شهادت او نه تنها مردم بوشهر و تنگستان، بلکه مردم در کل ایران به سوگواری پرداختند.<ref>یاحسینی، رئیس‌علی دلواری، ۱۳۷۶ش، ص174-175.</ref>