بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴: خط ۴:


== معرفی ==
== معرفی ==
'''موقعیت جغرافیایی''': تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین تنگه‌های جهان است که در جنوب غربی آسیا، در جنوب ایران و شمال کشور عمان قرار دارد و به‌عنوان ورودی خلیج فارس شناخته می‌شود. این تنگه نزدیک‌ترین منطقه دریایی بین شبه جزیره عربستان و فلات ایران است و به‌شکل هلالی در شمال و به‌سمت فلات ایران واقع شده است. از نظر جغرافیایی، تنگه هرمز از غرب به خطی به طول 20.75 مایل که از جنوب جزیره لارک به تنگه رأس مسعود در جزیرۀ مسندم می‌رسد، محدود می‌شود. از شرق نیز به دماغۀ کوه در ساحل ایران به طول 52.5 مایل که از رأس دبه آغاز می‌شود، محدود است. این خط عریض‌ترین قسمت تنگه محسوب می‌شود. تنگه هرمز در طول 30 کیلومتری که عرض آن بین 21 تا 24 مایل دریایی متغیر است، آب‌های ساحلی ایران و عمان به طور کامل بر روی هم منطبق می‌شوند و در میان آن‌ها آب‌های آزاد وجود ندارد. دو کشور به توافق رسیدند که یک خط منصف برای تقسیم این آب‌ها رسم کنند. عمیق‌ترین نقاط خلیج فارس در نزدیکی تنگه هرمز قرار دارد که عمق آن به حدود 100 متر می‌رسد. عمق تنگه به دلیل شیب تند کف آن از شمال به جنوب متفاوت است. به عنوان مثال، عمق آب‌ها در نزدیکی جزیره لارک حدود 36 متر است، در حالی که در ساحل جنوبی نزدیک جزیره مسندم این عمق به حدود 150 متر می‌رسد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/349724/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%DB%8C-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2 معصومی‌زاده، «تاریخچه سیاسی تنگه هرمز»، 1385ش، ص145-146.]</ref>
'''موقعیت جغرافیایی''': تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین تنگه‌های جهان است که در جنوب غربی آسیا، در جنوب ایران و شمال کشور عمان قرار دارد و به‌عنوان ورودی خلیج فارس شناخته می‌شود. این تنگه نزدیک‌ترین منطقه دریایی بین شبه جزیره عربستان و فلات ایران است و به‌شکل هلالی در شمال و به‌سمت فلات ایران واقع شده است. از نظر جغرافیایی، تنگه هرمز از غرب به خطی به طول 20.75 مایل که از جنوب جزیره لارک به تنگه رأس مسعود در جزیرۀ مسندم می‌رسد، محدود می‌شود. از شرق نیز به دماغۀ کوه در ساحل ایران به طول 52.5 مایل که از رأس دبه آغاز می‌شود، محدود است. این خط عریض‌ترین قسمت تنگه محسوب می‌شود. تنگه هرمز در طول 30 کیلومتری که عرض آن بین 21 تا 24 مایل دریایی متغیر است، آب‌های ساحلی ایران و عمان به طور کامل بر روی هم منطبق می‌شوند و در میان آن‌ها آب‌های آزاد وجود ندارد. دو کشور به توافق رسیدند که یک خط منصف برای تقسیم این آب‌ها رسم کنند. عمیق‌ترین نقاط خلیج فارس در نزدیکی تنگه هرمز قرار دارد که عمق آن به حدود 100 متر می‌رسد. عمق تنگه به دلیل شیب تند کف آن از شمال به جنوب متفاوت است. به عنوان مثال، عمق آب‌ها در نزدیکی جزیره لارک حدود 36 متر است، در حالی که در ساحل جنوبی نزدیک جزیره مسندم این عمق به حدود 150 متر می‌رسد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/349724/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%DB%8C-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2 معصومی‌زاده، «تاریخچه سیاسی تنگه هرمز»، 1385ش، ص145-146.]</ref> نزدیک‌ترین فاصله میان سرزمین تحت حاکمیت ایران و سرزمین تحت کنترل عمان، بین جزیره لارک و جزیره قوین یا السلامه عمان قرار دارد. این بخش، باریک‌ترین قسمت تنگه هرمز با پهنای ۳۳.۶ کیلومتر است.<ref>[https://mana.ir/fa/news/106479/%D9%87%D8%B1-%D8%A2%D9%86%E2%80%8C%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AF «هر آن‌چه از تنگه هرمز می‌خواهید بدانید»، وب‌سایت مانا.]</ref>
 
تنگه هرمز، آبراهی بین استان هرمزگان ایران و استان مسندم عمان است که دریای عمان را به خلیج‌فارس پیوند می‌زند. این گذرگاه، یکی از استراتژیک‌ترین و مهم‌ترین مسیرهای کشتیرانی جهانی به‌ شمار می‌آید. تنگه هرمز ۱۵۸ کیلومتر طول دارد و عرض آن از بندرعباس تا راس‌الشریوط در عمان، بین ۵۶ تا ۱۸۰ کیلومتر متغیر است. عمق این تنگه از خلیج‌فارس بیشتر است و به‌دلیل شیب تند کف، از شمال به جنوب تغییر می‌یابد؛ به‌طوری‌ که در نزدیکی جزیرۀ لارک حدود ۳۶ متر و در ساحل جنوبی کنار شبه‌جزیرۀ مسندم به بیش از ۱۰۰ متر می‌رسد.<ref>[https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9%DB%8C-32/978639-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%A7%D8%B2 «همه چیز درباره تنگه هرمز/ از ریشه لغوی این نام تا جنگ‌هایی که در آن رخ داده است/ چرا هرمز مهم‌ترین منطقه استراتژیک ایران است؟»، وب‌سایت خبرفوری.]</ref> نزدیک‌ترین فاصله میان سرزمین تحت حاکمیت ایران و سرزمین تحت کنترل عمان، بین جزیره لارک و جزیره قوین یا السلامه عمان قرار دارد. این بخش، باریک‌ترین قسمت تنگه هرمز با پهنای ۳۳.۶ کیلومتر است.<ref>[https://mana.ir/fa/news/106479/%D9%87%D8%B1-%D8%A2%D9%86%E2%80%8C%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AF «هر آن‌چه از تنگه هرمز می‌خواهید بدانید»، وب‌سایت مانا.]</ref>


== نام‌گذاری ==
== نام‌گذاری ==
خط ۱۹۵: خط ۱۹۳:


=== نحوه بستن تنگه هرمز ===
=== نحوه بستن تنگه هرمز ===
کارشناسان معتقدند غرق کردن حدود پنج فروند کشتی اقیانوس‌پیمای فرسوده در تنگه هرمز، به‌عنوان ساده‌ترین و مؤثرترین روش برای مسدود کردن این تنگه به مدت طولانی به شمار می‌آید. اگر ایران پنج فروند از کشتی‌های قدیمی ULCC خود را بهصورت طولی و با فاصله 200 متری از هم در داخل تنگه هرمز غرق کند، عملاً تنگه مسدود خواهد شد و عبور کشتی‌های ULCC و VLCC غیرممکن خواهد بود. همچنین، با توجه به حداکثر تنگه هرمز، غرق شدن یک فروند ULCC به ‌معنای عدم امکان تردد کشتی‌های نفتکش بزرگ از روی آن است و این کشتی‌ها ناچار به یافتن مسیرهای جایگزین خواهند بود.<ref>[http://igapg.khu.ac.ir/article-1-25-fa.pdf کرمی، «بررسی جغرافیای سیاسی تنگه‌ها با محوریت تنگه راهبردی هرمز»،  1403ش، ص236.]</ref>
استفاده از ابزارهای جنگی مانند موشک‌های کروز، بالستیک و هوا به سطح، بخشی از سامانه‌های تهاجمی نیروهای مسلح ایران هستند که قابلیت تأمین بسته‌ماندن تنگه هرمز را به‌مدت دلخواه برای ایران فراهم می‌آورند.
استفاده از ابزارهای جنگی مانند موشک‌های کروز، بالستیک و هوا به سطح، بخشی از سامانه‌های تهاجمی نیروهای مسلح ایران هستند که قابلیت تأمین بسته‌ماندن تنگه هرمز را به‌مدت دلخواه برای ایران فراهم می‌آورند.
{| class="wikitable"
{| class="wikitable"