بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
وطن بستری جغرافیایی و انسانی بوده که فراتر از مرزهای رسمی، محل تلاقی خاطرات فردی با میراث جمعی و زبان مادری محسوب میشود. این قلمرو، آشیانهای برای تکوین شخصیت و هویت است که بر پایۀ پیوند عاطفی با زادگاه یا اقامتگاه دائمی شکل گرفته و در بزنگاههای تاریخی، عامل اصلی همبستگی و فداکاری گروههای مختلف مردم برای صیانت از تمامیت سرزمین و فرهنگ مشترک بهشمار میرود. وطن، همچنین، تکیهگاهی عینی است که از ترکیب طبیعت، سنتها و حافظۀ تاریخی پدید آمده و مسئولیتپذیری در برابر بقای زیستمحیطی و فرهنگی آن، جوهرۀ اصلی تعلق به این فضا را تشکیل میدهد. | وطن بستری جغرافیایی و انسانی بوده که فراتر از مرزهای رسمی، محل تلاقی خاطرات فردی با میراث جمعی و زبان مادری محسوب میشود. این قلمرو، آشیانهای برای تکوین شخصیت و هویت است که بر پایۀ پیوند عاطفی با زادگاه یا اقامتگاه دائمی شکل گرفته و در بزنگاههای تاریخی، عامل اصلی همبستگی و فداکاری گروههای مختلف مردم برای صیانت از تمامیت سرزمین و فرهنگ مشترک بهشمار میرود. وطن، همچنین، تکیهگاهی عینی است که از ترکیب طبیعت، سنتها و حافظۀ تاریخی پدید آمده و مسئولیتپذیری در برابر بقای زیستمحیطی و فرهنگی آن، جوهرۀ اصلی تعلق به این فضا را تشکیل میدهد. | ||
==ریشهشناسی== | ==ریشهشناسی== | ||
واژۀ | واژۀ وطن از ریشۀ عربی «و-ط-ن» بهمعنای اقامتگزیدن و سکونت داشتن گرفته شده است. در زبان عربی، وطن به محل اقامت دائمی یا زادگاه اطلاق میشود.<ref> [https://www.alketab.org/%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87_%D9%88%D8%B7%D9%86 «ریشۀ وطن»، وبسایت الکتاب.]</ref> در زبانهای دیگر نیز معادلهایی برای این مفهوم وجود دارد که هرکدام بار معنایی متفاوتی دارند؛ ازجمله انگلیسی Fatherland و Homeland یا Motherland، آلمانی Heimat و فرانسوی Patrie.<ref>[https://indifferentlanguages.in/word/persian/63bd9a9/%D9%88%D8%B7%D9%86 «وطن در زبانهای مختلف»، وبسایت in different languages.]</ref> | ||
==مفهومشناسی== | ==مفهومشناسی== | ||
وطن به محل تولد، رشد یا اقامت فرد گفته میشود<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%88%D8%B7%D9%86?q=%D9%88%D8%B7%D9%86 دهخدا، لغتنامه، ذیل واژۀ وطن.]</ref> | وطن به محل تولد، رشد یا اقامت فرد گفته میشود<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%88%D8%B7%D9%86?q=%D9%88%D8%B7%D9%86 دهخدا، لغتنامه، ذیل واژۀ وطن.]</ref> و میتواند شامل روستا، شهر، کشور یا هر واحد جغرافیایی دیگر باشد.<ref>[http://ghiasabadi.com/motherland.html مرادی غیاثآبادی، «میهن/ وطن چیست؟ بررسی یک مفهوم کهن»، وبسایت پژوهشهای ایرانی.]</ref> گاهی وطن بهعنوان احساس تعلق طبیعی و عاطفی انسان به زادگاه یا سرزمینی که در آن رشد کرده معرفی میشود؛ پیوندی که در شکلگیری شخصیت فرد و هویت او نقش داشته و از ترکیب عوامل زیستی و فرهنگی پدید میآید.<ref>[https://iranian.mfa.ir/portal/viewpage/13275 «هویت ایرانی و وطن دوستی»، دبیرخانۀ شورای عالی امور ایرانیان خارج از کشور.]</ref><ref group="دیدگاه">بر اساس منبع این تعریف وطن نیست، تعریف وطن دوستی است.</ref> در مطالعات فرهنگی نیز وطن به فضایی گفته میشود که فرد در آن هویت خود را شکل داده و احساس تعلق اجتماعی پیدا میکند. عناصر سازندۀ مفهوم وطن نیز شامل زبان، فرهنگ، خاطرۀ جمعی و تجربۀ زیسته هستند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/180358 «تلقی قدما از وطن/ محمدرضا شفیعی کدکنی»، وبسایت دائرهالمعارف بزرگ اسلامی».]</ref><ref group="دیدگاه">این مطلب را در منبع نتوانستم پیدا کنم، به دقت درج شده است؟ | ||
طبق شیوه نامه آدرس بدهید: نام نویسنده را در عنوان مقاله نیاورید. | |||
این اشکال در برخی منابع دیگر نیز هست، لطفا اصلاح کنید</ref><ref group="دیدگاه">بر فرض صحت این مطلب، با رویکرد فرهنگ محور در مباحث بعدی فرقی دارد؟ گویا تکرار است</ref> | |||
==تفاوت وطن با مفاهیم مشابه== | ==تفاوت وطن با مفاهیم مشابه== | ||
# کشور: واحدی سیاسی- جغرافیایی با مرزهای مشخص، حکومت مرکزی و شناسایی بینالمللی است | # کشور: واحدی سیاسی-جغرافیایی با مرزهای مشخص، حکومت مرکزی و شناسایی بینالمللی است و مفهومی حقوقی دارد. | ||
# میهن: مفهومی هویتی و فرهنگی است که به تعلق ملی و جمعی اشاره داشته و بار عاطفی و ملیگرایانۀ بیشتری نسبت به وطن دارد. | # میهن: مفهومی هویتی و فرهنگی است که به تعلق ملی و جمعی اشاره داشته و بار عاطفی و ملیگرایانۀ بیشتری نسبت به وطن دارد. | ||
# سرزمین: اصطلاحی جغرافیایی برای اشاره به یک قلمرو مشخص است که میتواند دارای پیوندهای تاریخی یا فرهنگی باشد. | # سرزمین: اصطلاحی جغرافیایی برای اشاره به یک قلمرو مشخص است که میتواند دارای پیوندهای تاریخی یا فرهنگی باشد. | ||
# وطن: مفهومی شخصیتر و عاطفیتر بوده که به محل زندگی یا تعلق فرد اشاره داشته و میتواند زادگاه یا محل انتخابی اقامت باشد.<ref>[https://virgool.io/@zoghal/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%85%DB%8C%D9%87%D9%86-%D9%88%D8%B7%D9%86-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-j46smn5v4jbq «تفاوت بین مهین/ وطن/ کشور چیست؟»، وبسایت ویرگول.]</ref> | # وطن: مفهومی شخصیتر و عاطفیتر بوده که به محل زندگی یا تعلق فرد اشاره داشته و میتواند زادگاه یا محل انتخابی اقامت باشد.<ref>[https://virgool.io/@zoghal/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%85%DB%8C%D9%87%D9%86-%D9%88%D8%B7%D9%86-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-j46smn5v4jbq «تفاوت بین مهین/ وطن/ کشور چیست؟»، وبسایت ویرگول.]</ref> <ref group="دیدگاه">آیا منبع بهتری نبود؟</ref> | ||
==رویکردهای نظری درباره وطن== | ==رویکردهای نظری درباره وطن== | ||
در تحلیل مفهوم وطن، چند رویکرد اصلی وجود دارد: | در تحلیل مفهوم وطن، چند رویکرد اصلی وجود دارد: | ||
