ایجاد لینک داخلی
ابرابزار
خط ۴: خط ۴:


== معرفی ==
== معرفی ==
در خلیج فارس ۱۳۰ [[جزیره]] با مساحت‌های مختلف وجود دارد که حدود ۳۱ و بر اساس روایت برخی منابع تا ۴۵<ref>[https://lastsecond.ir/blog/9829-travel-to-iranian-islands «جزایر ایرانی خلیج فارس؛ سفر به جزایر مهم و کمتر شناخته شده»، وب‌سایت لست سکند]؛ [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2305949/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%88-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%84%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?q=%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1%20%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%20%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC%20%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3&score=274877907000.0&rownumber=4 امیری و نادری، «بررسی تأثیر جزایر ایرانی خلیج فارس و تنگه هرمز در قلمروسازی دریایی ایران»،  1404ش، ص53.]</ref> جزیرهٔ آن مربوط به ایران بوده است. در این میان، ۱۲ جزیرهٔ آن مسکونی است که بیشتر آنها در شمال خلیج فارس قرار دارد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2305949/بررسی-تاثیر-جزایر-ایرانی-خلیج-فارس-و-تنگه-هرمز-در-قلمروسازی-دریایی-ایران?q=جزایر%20ایرانی%20خلیج%20فارس&score=274877907000.0&rownumber=4 امیری و نادری، «بررسی تأثیر جزایر ایرانی خلیج فارس و تنگه هرمز در قلمروسازی دریایی ایران»،  1404ش، ص53.]</ref> مجموع جزایر ایرانی خلیج فارس مساحتی بالغ بر حدود ۱۸۸۸ کیلومتر مربع را شامل می‌شود که در این میان جزیره قشم با ۱۴۹۱ کیلومتر مربع، بزرگ‌ترین جزیره خلیج فارس و با فاصله ۱۸۰۰ متر از خشکی، نزدیک‌ترین جزیره به خاک ایران است. این جزیره به‌عنوان بزرگ‌ترین جزیره غیر مستقل جهان، از ۲۲ کشور جهان بزرگ‌تر و حدود ۲/۵ برابر کشور [[بحرین]] مساحت دارد. در مقابل، [[جزیره فارسی]] کوچک‌ترین جزیره ایران محسوب می‌شود که در همسایگی [[عربستان سعودی|عربستان]] واقع شده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1012642/موقعیت-ژیواستراتژیک-جزایر-ایرانی-خلیج-فارس?q=جزایر%20ایرانی%20خلیج%20فارس&score=274877907000.0&rownumber=1 اکبر، «موقعیت ژئواستراتژیک جزائر ایرانی خلیج فارس»، 1387ش، ص42-45.]</ref>
در خلیج فارس ۱۳۰ [[جزیره]] با مساحت‌های مختلف وجود دارد که حدود ۳۱ و بر اساس روایت برخی منابع تا ۴۵<ref>[https://lastsecond.ir/blog/9829-travel-to-iranian-islands «جزایر ایرانی خلیج فارس؛ سفر به جزایر مهم و کمتر شناخته شده»، وب‌سایت لست سکند]؛ [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2305949/بررسی-تاثیر-جزایر-ایرانی-خلیج-فارس-و-تنگه-هرمز-در-قلمروسازی-دریایی-ایران?q=جزایر%20ایرانی%20خلیج%20فارس&score=274877907000.0&rownumber=4 امیری و نادری، «بررسی تأثیر جزایر ایرانی خلیج فارس و تنگه هرمز در قلمروسازی دریایی ایران»،  1404ش، ص53.]</ref> جزیرهٔ آن مربوط به ایران بوده است. در این میان، ۱۲ جزیرهٔ آن مسکونی است که بیشتر آنها در شمال خلیج فارس قرار دارد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2305949/بررسی-تاثیر-جزایر-ایرانی-خلیج-فارس-و-تنگه-هرمز-در-قلمروسازی-دریایی-ایران?q=جزایر%20ایرانی%20خلیج%20فارس&score=274877907000.0&rownumber=4 امیری و نادری، «بررسی تأثیر جزایر ایرانی خلیج فارس و تنگه هرمز در قلمروسازی دریایی ایران»،  1404ش، ص53.]</ref> مجموع جزایر ایرانی خلیج فارس مساحتی بالغ بر حدود ۱۸۸۸ کیلومتر مربع را شامل می‌شود که در این میان جزیره قشم با ۱۴۹۱ کیلومتر مربع، بزرگ‌ترین جزیره خلیج فارس و با فاصله ۱۸۰۰ متر از خشکی، نزدیک‌ترین جزیره به خاک ایران است. این جزیره به‌عنوان بزرگ‌ترین جزیره غیر مستقل جهان، از ۲۲ کشور جهان بزرگ‌تر و حدود ۲/۵ برابر کشور [[بحرین]] مساحت دارد. در مقابل، [[جزیره فارسی]] کوچک‌ترین جزیره ایران محسوب می‌شود که در همسایگی [[عربستان سعودی|عربستان]] واقع شده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1012642/موقعیت-ژیواستراتژیک-جزایر-ایرانی-خلیج-فارس?q=جزایر%20ایرانی%20خلیج%20فارس&score=274877907000.0&rownumber=1 اکبر، «موقعیت ژئواستراتژیک جزائر ایرانی خلیج فارس»، 1387ش، ص42-45.]</ref>


== اهمیت راهبردی ==
== اهمیت راهبردی ==
خط ۴۵: خط ۴۵:


== تقسیمات استانی ==
== تقسیمات استانی ==
[[جزایر ایرانی خلیج فارس]] بین سه استان ساحلی تقسیم شده‌اند که نشان‌دهندهٔ گستردگی نفوذ حاکمیتی و نظارت زیست‌محیطی ایران بر سراسر طول کرانه‌های شمالی خلیج فارس است.  
[[جزایر ایرانی خلیج فارس]] بین سه استان ساحلی تقسیم شده‌اند که نشان‌دهندهٔ گستردگی نفوذ حاکمیتی و نظارت زیست‌محیطی ایران بر سراسر طول کرانه‌های شمالی خلیج فارس است.
 
* [[استان هرمزگان]] دارای ۱۴ [[جزیره]] شامل: [[جزیره قشم|قشم]]، [[جزیره کیش|کیش]]، [[جزیره لاوان|لاوان]]، [[جزیره هرمز|هرمز]]، [[جزیره ابوموسی|ابوموسی]]، [[تنب بزرگ]]، [[تنب کوچک]]، [[جزیره شتور|شتور]]، [[جزیره هندورابی|هندورابی]]، [[فارور بزرگ]]، [[فارور کوچک]]، [[جزیره سیری|سیری]]، [[جزیره هنگام|هنگام]] و [[جزیره لارک|لارک]].
* [[استان هرمزگان]] دارای ۱۴ [[جزیره]] شامل: [[جزیره قشم|قشم]]، [[جزیره کیش|کیش]]، [[جزیره لاوان|لاوان]]، [[جزیره هرمز|هرمز]]، [[جزیره ابوموسی|ابوموسی]]، [[تنب بزرگ]]، [[تنب کوچک]]، [[جزیره شتور|شتور]]، [[جزیره هندورابی|هندورابی]]، [[فارور بزرگ]]، [[فارور کوچک]]، [[جزیره سیری|سیری]]، [[جزیره هنگام|هنگام]] و [[جزیره لارک|لارک]].  
* [[استان بوشهر]] شامل: [[جزیره خارک|خارک]]، [[جزیره خارکو|خارکو]]، [[جزیره عباسک|عباسک]]، [[جزیره میرمهنا|میرمهنا]]، [[جزیره فارسی|فارسی]]، [[جزیره تهمادو|تهمادو]]/جبرین، [[جزیره نخیلو|نخیلو]]، [[جزیره ام‌الکرم|ام‌الکرم]]/گرم و [[جزیره مطاف|مطاف]].
* [[استان بوشهر]] شامل: [[جزیره خارک|خارک]]، [[جزیره خارکو|خارکو]]، [[جزیره عباسک|عباسک]]، [[جزیره میرمهنا|میرمهنا]]، [[جزیره فارسی|فارسی]]، [[جزیره تهمادو|تهمادو]]/جبرین، [[جزیره نخیلو|نخیلو]]، [[جزیره ام‌الکرم|ام‌الکرم]]/گرم و [[جزیره مطاف|مطاف]].  
* [[استان خوزستان]] شامل: [[جزیره مینو|مینو]]، [[جزیره بونه|بونه]]، [[جزیره دارا|دارا]] و [[جزیره قبر ناخدا|قبر ناخدا]].<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1069577/معرفی-جزایر-ایرانی-خلیج-فارس بابایی، «معرفی جزایر ایرانی خلیج فارس»،  1393ش، ص95-114؛][https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1012642/موقعیت-ژیواستراتژیک-جزایر-ایرانی-خلیج-فارس?q=جزایر%20ایرانی%20خلیج%20فارس&score=274877907000.0&rownumber=1 اکبر، «موقعیت ژئواستراتژیک جزائر ایرانی خلیج فارس»،  1387ش، ص42-43.]</ref>
* [[استان خوزستان]] شامل: [[جزیره مینو|مینو]]، [[جزیره بونه|بونه]]، [[جزیره دارا|دارا]] و [[جزیره قبر ناخدا|قبر ناخدا]].<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1069577/معرفی-جزایر-ایرانی-خلیج-فارس بابایی، «معرفی جزایر ایرانی خلیج فارس»،  1393ش، ص95-114؛][https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1012642/موقعیت-ژیواستراتژیک-جزایر-ایرانی-خلیج-فارس?q=جزایر%20ایرانی%20خلیج%20فارس&score=274877907000.0&rownumber=1 اکبر، «موقعیت ژئواستراتژیک جزائر ایرانی خلیج فارس»،  1387ش، ص42-43.]</ref>


خط ۲۵۹: خط ۲۵۸:


== جزایر ایرانی تحت اشغال امارات ==
== جزایر ایرانی تحت اشغال امارات ==
بر اساس اسناد تاریخی، جزایر [[جزیره آریانا|آریانا]] و [[جزیره زرکوه|زرکوه]] در جنوب خلیج فارس که امروزه در اختیار امارات متحده عربی قرار دارند، در [[دوره قاجار|دورهٔ قاجار]] و تحت تأثیر نفوذ [[بریتانیا]] از حاکمیت ایران خارج شده‌اند. جزیره زرکوه با مساحت هشت کیلومتر مربع، دارای منابع نفتی قابل توجهی است و تولید روزانه آن بیش از پانصد و پنجاه هزار بشکه نفت برآورد می‌شود. جزیره آریانا نیز با دوازده کیلومتر مربع مساحت، منطقه‌ای حفاظت‌شده با اهمیت زیست‌محیطی است که در فهرست موقت [[میراث جهانی یونسکو]] به ثبت رسیده است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/789491/ایران-جزیره-دیگر-هم-در-خلیج-فارس-دارد-وقت-اقامه-دعوی-بین-المللی-نرسیده-است «ایران ۲ جزیره دیگر هم در خلیج فارس دارد؛ وقت اقامه دعوی بین‌المللی نرسیده است؟»، خبرگزاری فرارو.]</ref> به نظر تحلیلگران در شرایط امروزی و با توجه به مشارکت امارات در حملات نظامی علیه ایران در [[جنگ رمضان]] ۱۴۰۴-۱۴۰۵ش از طریق میزبانی از پایگاه‌های آمریکایی، ایران بر اساس قوانین بین‌المللی مسئولیت دولتی امارات را محرز دانسته و خسارت‌های مادی و معنوی ناشی از این اقدامات را مطالبه کرده است. در این چارچوب، برخی تحلیل‌گران بازگرداندن جزایر آریانا و زرکوه به حاکمیت ایران را در کنار دریافت غرامت جنگی، اقدامی متناسب با تعهدات بین‌المللی امارات ارزیابی می‌کنند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1197477/ماجرای-تصاحب-۲-جزیره-آریانا-و-زرکوه-توسط-امارات-در-زمان-شاه-چه-بود «آریانا و زرکوه را پس بگیریم»، جوان آنلاین؛] [https://farsnews.ir/abbasmohrdar/1774347725765283811/آریانا-و-زرکوه-دو-جزیره-ایرانی-و-فرصتی-تاریخی-برای-بازگشت-به-خانه «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی و فرصتی تاریخی برای بازگشت به خانه»، خبرگزاری فارس.]</ref>
بر اساس اسناد تاریخی، جزایر [[جزیره آریانا|آریانا]] و [[جزیره زرکوه|زرکوه]] در جنوب خلیج فارس که امروزه در اختیار امارات متحده عربی قرار دارند، در [[دوره قاجار|دورهٔ قاجار]] و تحت تأثیر نفوذ [[بریتانیا]] از حاکمیت ایران خارج شده‌اند. جزیره زرکوه با مساحت هشت کیلومتر مربع، دارای منابع نفتی قابل توجهی است و تولید روزانه آن بیش از پانصد و پنجاه هزار بشکه نفت برآورد می‌شود. جزیره آریانا نیز با دوازده کیلومتر مربع مساحت، منطقه‌ای حفاظت‌شده با اهمیت زیست‌محیطی است که در فهرست موقت [[میراث جهانی یونسکو]] به ثبت رسیده است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/789491/ایران-جزیره-دیگر-هم-در-خلیج-فارس-دارد-وقت-اقامه-دعوی-بین-المللی-نرسیده-است «ایران ۲ جزیره دیگر هم در خلیج فارس دارد؛ وقت اقامه دعوی بین‌المللی نرسیده است؟»، خبرگزاری فرارو.]</ref> به نظر تحلیلگران در شرایط امروزی و با توجه به مشارکت امارات در حملات نظامی علیه ایران در [[جنگ رمضان]] ۱۴۰۴–۱۴۰۵ش از طریق میزبانی از پایگاه‌های آمریکایی، ایران بر اساس قوانین بین‌المللی مسئولیت دولتی امارات را محرز دانسته و خسارت‌های مادی و معنوی ناشی از این اقدامات را مطالبه کرده است. در این چارچوب، برخی تحلیل‌گران بازگرداندن جزایر آریانا و زرکوه به حاکمیت ایران را در کنار دریافت غرامت جنگی، اقدامی متناسب با تعهدات بین‌المللی امارات ارزیابی می‌کنند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1197477/ماجرای-تصاحب-۲-جزیره-آریانا-و-زرکوه-توسط-امارات-در-زمان-شاه-چه-بود «آریانا و زرکوه را پس بگیریم»، جوان آنلاین؛] [https://farsnews.ir/abbasmohrdar/1774347725765283811/آریانا-و-زرکوه-دو-جزیره-ایرانی-و-فرصتی-تاریخی-برای-بازگشت-به-خانه «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی و فرصتی تاریخی برای بازگشت به خانه»، خبرگزاری فارس.]</ref>


== جزایر ایرانی خلیج فارس در جنگ رمضان ==
== جزایر ایرانی خلیج فارس در جنگ رمضان ==
خط ۲۷۱: خط ۲۷۰:


== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس پیش‌نویس}}
{{پانویس}}


== منابع ==
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
* آذری شهرضایی، رضا، «رزم آرا و جزایر ایرانی خلیج فارس»، مجلهٔ گفتگو، شمارهٔ ۶۶، ۱۳۹۳ش.
* آذری شهرضایی، رضا، «رزم آرا و جزایر ایرانی خلیج فارس»، مجلهٔ گفتگو، شمارهٔ ۶۶، ۱۳۹۳ش.
* «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی و فرصتی تاریخی برای بازگشت به خانه»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۴ فروردین ۱۴۰۴ش.
* «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی و فرصتی تاریخی برای بازگشت به خانه»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۴ فروردین ۱۴۰۴ش.
خط ۲۹۳: خط ۲۹۳:
* «جزیره خارگ مرکز ثقل استراتژیک خلیج فارس؛ نماد مقاومت پایدار و وحدت ملی»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۳ فروردین ۱۰۴۵ش.
* «جزیره خارگ مرکز ثقل استراتژیک خلیج فارس؛ نماد مقاومت پایدار و وحدت ملی»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۳ فروردین ۱۰۴۵ش.
* «هذیان‌گویی جدید ترامپ دربارهٔ تصرف جزایر ایران»، وب‌سایت نور نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «هذیان‌گویی جدید ترامپ دربارهٔ تصرف جزایر ایران»، وب‌سایت نور نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
{{پایان منابع}}