بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲؛'''</big> خانوادهای از جنگندههای | <big>'''لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲؛'''</big> خانوادهای از جنگندههای چندمنظورۀ آمریکایی. | ||
لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲ (به انگلیسی: Lockheed Martin F-35 Lightning II)، خانوادهای از جنگندههای چندمنظوره تکنشین و رادارگریز ساخت شرکت لاکهید مارتین ایالات متحدۀ آمریکا است که برای ماموریتهای برتری هوایی، تهاجمی و شناسایی طراحی شده است. این جنگنده در سه مدل اصلی تولید شده و یکی از پرهزینهترین پروژههای نظامی تاریخ آمریکا محسوب میشود. در جریان جنگ تحمیلی سوم، گزارشهایی از هدف قرار گرفتن چند فروند از این جنگندهها توسط سامانههای پدافندی منتشر شد که به دنبال آن، ارزش سهام شرکت سازنده با کاهش چشمگیری مواجه شد. | لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲ (به انگلیسی: Lockheed Martin F-35 Lightning II)، خانوادهای از جنگندههای چندمنظوره تکنشین و رادارگریز ساخت شرکت لاکهید مارتین ایالات متحدۀ آمریکا است که برای ماموریتهای برتری هوایی، تهاجمی و شناسایی طراحی شده است. این جنگنده در سه مدل اصلی تولید شده و یکی از پرهزینهترین پروژههای نظامی تاریخ آمریکا محسوب میشود. در جریان جنگ تحمیلی سوم، گزارشهایی از هدف قرار گرفتن چند فروند از این جنگندهها توسط سامانههای پدافندی منتشر شد که به دنبال آن، ارزش سهام شرکت سازنده با کاهش چشمگیری مواجه شد. | ||
== تاریخچه توسعه == | == تاریخچه توسعه == | ||
پروژه طراحی و تولید اف-۳۵ در دهه ۱۹۹۰م و با برنامه «جنگنده تهاجمی مشترک» (JSF) آغاز شد. در این دوره، دو شرکت لاکهید مارتین و بوئینگ برای طراحی نمونههای اولیه با یکدیگر رقابت میکردند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/146123/1/%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%81-35 «در مورد جنگنده اف 35 در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، وبسایت تابناک.] </ref> در ۲۰۰۱م شرکت لاکهید مارتین موفق شد با ارائه مدل ایکس-۳۵، بر رقیب خود یعنی ایکس-۳۲ ساخت بوئینگ پیروز شود و قرارداد تولید جنگندۀ مدرن خود را به ثبت برساند. نورثروپ گرامن، پرت اند ویتنی و بیایئی سیستمز از شرکای اصلی این پروژه به شمار میروند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1009121/%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-f-35-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «همه چیز درباره F - 35 (+عکس)»، وبسایت عصر ایران.]</ref> بیش از ۷۰۰ فروند از این جنگنده هماکنون بهطور فعال در خدمت هستند و این مدل، ستون فقرات نیروی هوایی آمریکا را تشکیل میدهد.<ref>[https://tejaratnews.com/%d8%a8%d9%87%d8%aa%d8%b1%db%8c%d9%86-%d8%ac%d9%86%da%af%d9%86%d8%af%d9%87%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ac%d9%87%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%b3%d8%a7%d9%84-%db%b2%db%b0%db%b2%db%b5-%d8%a7%db%8c «بهترین جنگندههای جهان در سال ۲۰۲۵ + اینفوگرافی»، وبسایت تجارت نیوز.]</ref> | پروژه طراحی و تولید اف-۳۵ در دهه ۱۹۹۰م و با برنامه «جنگنده تهاجمی مشترک» (JSF) آغاز شد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/791945/%D8%A7%D9%81-%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%B2-%D9%82%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D8%B1%DA%86%D9%87-%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%DB%8C%DA%A9-%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AF «اف ۳۵ یا رادارگریز قهار؛ هرچه لازم است در مورد یک جنگنده مدرن بدانید»، خبرگزاری فرارو.]</ref> در این دوره، دو شرکت لاکهید مارتین و بوئینگ برای طراحی نمونههای اولیه با یکدیگر رقابت میکردند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/146123/1/%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%81-35 «در مورد جنگنده اف 35 در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، وبسایت تابناک.] </ref> در ۲۰۰۱م شرکت لاکهید مارتین موفق شد با ارائه مدل ایکس-۳۵، بر رقیب خود یعنی ایکس-۳۲ ساخت بوئینگ پیروز شود و قرارداد تولید جنگندۀ مدرن خود را به ثبت برساند. نورثروپ گرامن، پرت اند ویتنی و بیایئی سیستمز از شرکای اصلی این پروژه به شمار میروند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1009121/%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-f-35-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «همه چیز درباره F - 35 (+عکس)»، وبسایت عصر ایران.]</ref> بیش از ۷۰۰ فروند از این جنگنده هماکنون بهطور فعال در خدمت هستند و این مدل، ستون فقرات نیروی هوایی آمریکا را تشکیل میدهد.<ref>[https://tejaratnews.com/%d8%a8%d9%87%d8%aa%d8%b1%db%8c%d9%86-%d8%ac%d9%86%da%af%d9%86%d8%af%d9%87%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ac%d9%87%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%b3%d8%a7%d9%84-%db%b2%db%b0%db%b2%db%b5-%d8%a7%db%8c «بهترین جنگندههای جهان در سال ۲۰۲۵ + اینفوگرافی»، وبسایت تجارت نیوز.]</ref> | ||
== مدلها و ویژگیهای فنی == | == مدلها و ویژگیهای فنی == | ||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
== فناوری رادارگریزی == | == فناوری رادارگریزی == | ||
فناوری رادارگریزی در اف-۳۵ بهعنوان یکی از مهمترین ویژگیهای آن معرفی شده است. در دهه ۱۹۶۰، شرکت لاکهید مارتین با نوآوری در کاهش مقطع راداری و شناسایی مواد جاذب امواج، زمینهساز پیشرفت این فناوری شد. طراحی بدنه و سطوح صاف اف-۳۵ به گونهای است که امواج رادار را بازتاب داده و شناسایی و ردیابی آن را برای دشوار میسازد. ترکیب طراحی و مواد نوآورانه، این جنگنده را برای ردیابی توسط سیستمهای راداری دشمن به گفته طراحان آن، به شدت سخت کرده است. | فناوری رادارگریزی در اف-۳۵ بهعنوان یکی از مهمترین ویژگیهای آن معرفی شده است. در دهه ۱۹۶۰، شرکت لاکهید مارتین با نوآوری در کاهش مقطع راداری و شناسایی مواد جاذب امواج، زمینهساز پیشرفت این فناوری شد. طراحی بدنه و سطوح صاف اف-۳۵ به گونهای است که امواج رادار را بازتاب داده و شناسایی و ردیابی آن را برای دشوار میسازد. ترکیب طراحی و مواد نوآورانه، این جنگنده را برای ردیابی توسط سیستمهای راداری دشمن به گفته طراحان آن، به شدت سخت کرده است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/791945/%D8%A7%D9%81-%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%B2-%D9%82%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D8%B1%DA%86%D9%87-%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%DB%8C%DA%A9-%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AF «اف ۳۵ یا رادارگریز قهار؛ هرچه لازم است در مورد یک جنگنده مدرن بدانید»، خبرگزاری فرارو.]</ref> با این حال، در جریان [[جنگ رمضان|جنگ]] [[جنگ رمضان|رمضان]]، گزارشهایی از هدف قرارگرفتن چند فروند از این جنگندهها توسط سامانههای پدافندی [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] ایران منتشر شده<ref>[https://www.irna.ir/news/86106288/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%87%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%B2-%D8%A7%D9%81-%DB%B3%DB%B5-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7 «واکنش رسانههای جهانی به رهگیری جنگنده رادارگریز اف-۳۵ آمریکا توسط ایران»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> که به گفته برخی منابع، افسانه رادارگریزی این جنگنده را با چالش جدی مواجه ساخته است.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/30/3569503/%D8%A7%D9%81%D8%B3%D8%B1-%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%86%DB%8C-%D8%A7%D9%8135-%D8%A7%D9%81%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D9%84%D8%A7%DA%A9%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF «افسر شکارچی اف35: افسانه رادارگریزی لاکهید مارتین به پایان رسید»، خبرگزاری تسنیم.] </ref> | ||
== وابستگی به خلبان == | == وابستگی به خلبان == | ||
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
«افسر شکارچی اف35: افسانه رادارگریزی لاکهید مارتین به پایان رسید»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 30 فروردین 1405ش. | |||
«اف ۳۵ یا رادارگریز قهار؛ هرچه لازم است در مورد یک جنگنده مدرن بدانید»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: 7 آبان 1403ش. | |||
«بهترین جنگندههای جهان در سال ۲۰۲۵ + اینفوگرافی»، وبسایت تجارت نیوز، تاریخ درج مطلب: 24 تیر 1404ش. | «بهترین جنگندههای جهان در سال ۲۰۲۵ + اینفوگرافی»، وبسایت تجارت نیوز، تاریخ درج مطلب: 24 تیر 1404ش. | ||
| خط ۳۴: | خط ۳۸: | ||
«همه چیز درباره F - 35 (+عکس)»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 8 آبان 1403ش. | «همه چیز درباره F - 35 (+عکس)»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 8 آبان 1403ش. | ||
«واکنش رسانههای جهانی به رهگیری جنگنده رادارگریز اف-۳۵ آمریکا توسط ایران»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 28 اسفند 1404ش. | |||
