تجمعات شبانه ایرانیان ۱۴۰۴-۱۴۰۵: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 '''<big>تجمعات شبانه ایرانیان 1404-1405ش</big>'''؛
-راهپیمایی‌های شبانۀ ایرانیان در جریان جنگ رمضان یا جنگ تحمیلی سوم که در نهم اسفند 1404ش با حملات هماهنگ آمریکا و اسرائیل به بیت رهبری، ترور سیدعلی خامنه‌ای، شماری از اعضای خانوادۀ او و چندین فرمانده‌ نظامی آغاز شد و تا پس از ماه رمضان نیز ادامه یافت، به یکی از مهم‌ترین پدیده‌های اجتماعی-سیاسی تاریخ معاصر ایران تبدیل شد. برخلاف تحرکات اعتراضی دی‌ماه ۱۴۰۴ش به‌دلیل شرایط اقتصادی، این تجمعات شبانه در هنگام جنگ، در بستر دفاع ملی و حفظ تمامیت ارضی شکل گرفت و توانست برای بیش از چهل شب و حتی پس از اعلام آتش‌بس دو هفته‌ای نیز اقشار گوناگون جامعه را زیر یک پرچم گرد آورد. نقش زنان در این رویداد بسیار برجسته و فراتر از حضور نمادین بود. آنها هم پشتیبان لجستیکی و هم خط مقدم مقاومت فرهنگی و اجتماعی به‌شمار می‌رفتند. هم‌زیستی زنان باحجاب و بی‌حجاب در یک صف، نشان‌دهندۀ اولویت یافتن ایران بر ایدئولوژی در لحظات بحرانی بود. از منظر استراتژیک، این راهپیمایی‌ها به‌مثابه سپر انسانی ملی عمل کردند، از یک سو از زیرساخت‌های حیاتی در برابر خرابکاری محافظت کردند و از سوی دیگر اهرم فشاری قدرتمند در برابر دشمن خارجی پدید آوردند. ادعای ترامپ مبنی بر ساختگی بودن این تجمعات نیز با شواهد میدانی درهم شکست و به یکی از اشتباهات محاسباتی معروف او تبدیل شد.
+راهپیمایی‌های شبانۀ ایرانیان در جریان جنگ رمضان یا جنگ تحمیلی سوم که در نهم اسفند 1404ش با حملات هماهنگ آمریکا و اسرائیل به بیت رهبری، ترور سیدعلی خامنه‌ای، شماری از اعضای خانوادۀ او و چندین فرمانده‌ نظامی آغاز شد و تا پس از ماه رمضان نیز ادامه یافت، به یکی از مهم‌ترین پدیده‌های اجتماعی-سیاسی تاریخ معاصر ایران تبدیل شد. برخلاف تحرکات اعتراضی دی‌ماه ۱۴۰۴ش به‌دلیل شرایط اقتصادی، این تجمعات شبانه در هنگام جنگ، در بستر دفاع ملی و حفظ تمامیت ارضی شکل گرفت و توانست برای بیش از چهل شب و حتی پس از اعلام آتش‌بس دو هفته‌ای نیز اقشار گوناگون جامعه را زیر یک پرچم گرد آورد. نقش زنان در این رویداد بسیار برجسته و فراتر از حضور نمادین بود. آنها هم پشتیبان لجستیکی و هم خط مقدم مقاومت فرهنگی و اجتماعی به‌شمار می‌رفتند. هم‌زیستی زنان باحجاب و بی‌حجاب در این تجمعات، نشان‌دهندۀ اولویت یافتن ایران بر ایدئولوژی در لحظات بحرانی بود. از منظر استراتژیک، این راهپیمایی‌ها به‌مثابه سپر انسانی ملی عمل کردند، از یک سو از زیرساخت‌های حیاتی در برابر خرابکاری محافظت کردند و از سوی دیگر اهرم فشاری قدرتمند در برابر دشمن خارجی پدید آوردند.
 == جرقهٔ اولیه شکل‌گیری تجمعات ==
-آغاز جنگ تحمیلی سوم در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، با حملات هوایی و موشکی گسترده همراه بود، اما نقطهٔ عطفی که تجمعات خودجوش را کلید زد، ترور سیدعلی خامنه‌ای، رهبر وقت و جمعی از فرماندهان ارشد و اعضای خانوادۀ رهبر در این روز بود. نخستین دسته‌های خودجوش مردمی از مساجد و میادین اصلی شکل گرفت. این رویداد چند ویژگی داشت:
+آغاز جنگ تحمیلی سوم، در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، با حملات هوایی و موشکی گسترده همراه بود، اما نقطهٔ عطفی که تجمعات خودجوش را کلید زد، ترور سیدعلی خامنه‌ای، رهبر وقت و جمعی از فرماندهان ارشد و اعضای خانوادۀ رهبر در این روز بود. نخستین دسته‌های خودجوش مردمی از مساجد و میادین اصلی شکل گرفت. این رویداد چند ویژگی داشت:
-* '''شوک و خشم ملی''': ترور یک رهبر مذهبی-سیاسی در شب‌های ماه رمضان، نوعی تابوی شکسته‌شده، تلقی شد که فراتر از مرزهای سیاسی، احساسات مذهبی و میهنی را برانگیخت.
+* '''شوک و خشم ملی''': ترور یک رهبر مذهبی-سیاسی در شب‌های ماه رمضان، نوعی تابوی شکسته‌شده تلقی شد که فراتر از مرزهای سیاسی، احساسات مذهبی و میهنی را برانگیخت؛ از همین رو، انگیزهٔ انتقام‌خواهی برای امام شهید و نیز شهدای جنایاتی مانند مدرسهٔ شجره طیبه در میناب، به نیروی محرکهٔ اصلی آغاز تجمعات شبانه تبدیل شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1361233/55-%D9%88%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%87-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%AF «55 ویدیو از حماسه شبانه مردم ایران را ببینید»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
-* '''تهدید امنیتی داخلی''': بر اساس گزارش‌ها، دشمن قصد داشت با بهره‌گیری از خلأ قدرت پس از ترور رهبر و فرماندهان، ضمن تضعیف حاکمیت مرکزی، زمینه را برای فروپاشی سیاسی و تجزیهٔ ارضی ایران فراهم آورد. در چنین شرایطی، حضور شبانهٔ مردم در خیابان‌ها، علاوه بر تأمین امنیت محله‌ها و مقابله با نفوذ خرابکاران، موجب خنثی‌سازی توطئهٔ تغییر نظام و تجزیهٔ ایران نیز شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/86131974/%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87-%DB%B5%DB%B0-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%87%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF «تجمع‌های شبانه به ۵۰ رسید، جمعیتی که هر روز بیشتر می‌شود»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> '''فراخوان رهبر جدید''': رهبر سوم انقلاب، آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای، که بلافاصله پس از ترور منصوب شد،<ref>[https://www.aparat.com/v/imsnx01 «اولین گزارش صداوسیما از سومین رهبر انقلاب‌»، وب‌سایت آپارات.]</ref> در اولین پیام خود در 21 اسفند 1404ش به مردم، آنها را به حضور شبانه در خیابان‌ها فراخواند و تأکید کرد که میدان را برای دشمن خالی نگذارند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62800 «اولین پیام حضرت آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای رهبر معظّم انقلاب»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>
+* '''تهدید امنیتی داخلی''': بر اساس گزارش‌ها، دشمن قصد داشت با بهره‌گیری از خلأ قدرت پس از ترور رهبر و فرماندهان، ضمن تضعیف حاکمیت مرکزی، زمینه را برای فروپاشی سیاسی و تجزیهٔ ارضی ایران فراهم آورد. در چنین شرایطی، حضور شبانهٔ مردم در خیابان‌ها، علاوه بر تأمین امنیت محله‌ها و مقابله با نفوذ خرابکاران، موجب خنثی‌سازی توطئهٔ تغییر نظام و تجزیهٔ ایران نیز شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/86131974/%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87-%DB%B5%DB%B0-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%87%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF «تجمع‌های شبانه به ۵۰ رسید، جمعیتی که هر روز بیشتر می‌شود»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
+* '''فراخوان رهبر جدید''': رهبر سوم انقلاب، آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای، که بلافاصله پس از ترور منصوب شد،<ref>[https://www.aparat.com/v/imsnx01 «اولین گزارش صداوسیما از سومین رهبر انقلاب‌»، وب‌سایت آپارات.]</ref> در اولین پیام خود در 21 اسفند 1404ش به مردم، آنها را به حضور شبانه در خیابان‌ها فراخواند و تأکید کرد که میدان را برای دشمن خالی نگذارند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62800 «اولین پیام حضرت آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای رهبر معظّم انقلاب»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>
 == انگیزه‌های ادامه تجمعات شبانه ==
-پس از چندین روز از آغاز جنگ، تجمعات نه‌تنها فروکش نکرد، بلکه تا پایان جنگ در حدود چهل شب و حتی پس از اعلام آتش‌بس دو هفته‌ای نیز ادامه یافت.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/keyword/4525/%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9 «تجمع»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> دلایل تداوم این تجمعات عبارت بودند از:
+پس از چندین روز از آغاز جنگ، تجمعات نه‌تنها فروکش نکرد، بلکه تا پایان جنگ در حدود چهل شب و حتی پس از اعلام آتش‌بس دو هفته‌ای و بعد از آن نیز ادامه یافت.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/keyword/4525/%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9 «تجمع»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> دلایل تداوم این تجمعات عبارت بودند از:
 * '''تبدیل تهدید به فرصت برای هویت ملی''': حملات خارجی و ترور رهبر، آمریکا و اسرائیل را به دشمنی همگانی تبدیل کرد. در برابر این دشمن، اختلافات داخلی کمرنگ شد و حس ایرانی بودن بر هر هویت دیگری غلبه یافت.
@@ خط ۱۶: / خط ۱۷: @@
 * '''پاسخ عملی به تهدید نفوذ''': مردم دریافتند که حضور فیزیکی در خیابان‌ها، عملاً امنیت محله‌ها را تأمین می‌کند و مانع از نفوذ خرابکاران می‌شود. این احساس کارآمدی انگیزه را دوچندان کرد.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/28/3567757/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%85-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA «معادلات دشمن را حضور شبانه مردم در تجمعات ‌در‌هم شکست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>
-* '''فضای آیینی-حماسی رمضان''': همزمانی جنگ با ماه رمضان، به تجمعات بار معنایی مضاعفی بخشید. مراسم شب‌های قدر، افطاری‌های دسته‌جمعی، قرائت قرآن، سینه‌زنی و نوحه برای شهدا، ترس از بمباران را به شب‌زنده‌داری عبادی-ملی تبدیل کرد. این فضا، حضور شبانه را نه یک اجبار، بلکه یک افتخار دینی و ملی جلوه می‌داد.
+* '''فضای آیینی-حماسی رمضان''': همزمانی جنگ با ماه رمضان، به تجمعات بار معنایی مضاعفی بخشید. مراسم شب‌های قدر، افطاری‌های دسته‌جمعی، قرائت قرآن، سینه‌زنی و نوحه برای شهدا، ترس از بمباران را به شب‌زنده‌داری عبادی-ملی تبدیل کرد. این فضا، حضور شبانه را نه یک اجبار، بلکه یک افتخار دینی و ملی جلوه می‌داد.<ref>[https://farsnews.ir/Haniyehnaseri/1773842539213335973/%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86 «آتش‌پاره‌های جنگ رمضان»، خبرگزاری فارس؛] [https://www.irna.ir/amp/86104283/ «سفره‌های افطاری مردم در خیابان‌های تبریز/دشمن سوزی در چهارشنبه سوری»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
 * '''نقش زنان در پایداری تجمعات''': زنان در تمام شب‌ها نه‌تنها در صفوف راهپیمایی حاضر بودند، بلکه با سازماندهی موکب‌های اطعام، پشتیبانی لجستیکی و تشویق خانواده‌ها، حلقهٔ وصل میان نسل‌ها و اقشار مختلف شدند. حضور زنان باحجاب و بی‌حجاب در کنار هم، پیام وحدت فراتر از اختلافات را مخابره می‌کرد که خود عاملی برای جذب طیف‌های وسیع‌تر بود.<ref>[https://www.irna.ir/news/86124524/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%A7-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B4%DB%B0-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87 «بازخوانی نقش زنان از انقلاب تا جنگ ۴۰ روزه»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> همچنین در تاریخ ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش و همزمان با روز دختر و ولادت حضرت معصومه، تجمع عظیم دختران جان‌فدای ایران در میدان انقلاب تهران با حضور هزاران زن و دختر جوان برگزار شد که در فضایی ضدآمریکایی و ضدصهیونیستی، بر بیعت با رهبر جدید و آمادگی برای دفاع از کشور تأکید کردند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2206815/%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%AF%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86 «تصاویری از رزمایش دختران جان فدا، از دختر موتورسوار تا دختران مستقر پشت تیربار+عکس»، خبرآنلاین.]</ref>
 * '''واکنش به ادعاهای دشمن''': وقتی دونالد ترامپ این تجمعات را ساختگی و تولید هوش مصنوعی خواند،<ref>[https://fararu.com/fa/news/956408/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «ترامپ تجمعات خیابانی این روزهای ایران را هوش مصنوعی معرفی کرد»، وب‌سایت فرارو.]</ref> این ادعا به انگیزه‌ای برای اثبات عینی حضور تبدیل شد. مردم با انتشار ویدیوهای زنده و پرچم‌ها، عملاً به یک جنگ روایت علیه رسانه‌های غربی وارد شدند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/821849/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A2%D9%85%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C «فیلم/ واکنش مردم آمل به ادعای ترامپ درباره تجمعات مردمی و هوش مصنوعی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
@@ خط ۵۱: / خط ۵۲: @@
 == منابع ==
+* «آتش‌پاره‌های جنگ رمضان»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 27 اسفند 1404ش.
 * «آهنگ‌هایی که در جنگ رمضان برای اقتدار و سوگ «ایران» منتشر شدند»، وب‌سایت شهرآرا نیوز، تاریخ درج مطلب: 28 اسفند 1404ش.
 * «ابوالقاسم جراره: حضور مردم در میدان بزرگ‌ترین دلگرمی نیروهای مسلح است»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 30 فروردین 1405ش.
@@ خط ۶۹: / خط ۷۱: @@
 * «راهپیمایی شب پنجاهم مردم غیور محمدشهر کرج»، خبرگزاری پانا، تاریخ درج مطلب: 31 فروردین 1405ش.
 * زارعی، «خیابان، مطالبات، حمایت‌ها و میز مذاکرات»، باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران، تاریخ درج مطلب: 29 فروردین 1405ش.
+* «سفره‌های افطاری مردم در خیابان‌های تبریز/دشمن سوزی در چهارشنبه سوری»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 26 اسفند 1404ش.
 * «فیلم/ واکنش مردم آمل به ادعای ترامپ درباره تجمعات مردمی و هوش مصنوعی»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: 3 فروردین 1405ش.
 * «قالیباف: حضور مردم در خیابان‌ها دشمن را گیج و عصبانی کرده است»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 20 اسفند 1404ش.
@@ خط ۷۹: / خط ۸۲: @@
 * «واکنش رئیس دستگاه قضا به موشکی که در فاصله نزدیکش فرود آمد»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 22 اسفند 1404ش.
 * «5 ویدیو از بمباران اطراف راهپیمایی روز قدس و شهادت یک زن»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 22 اسفند 1404ش.
+* «55 ویدیو از حماسه شبانه مردم ایران را ببینید»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 14 اسفند 1404ش.