| خط ۸۳: | خط ۸۳: | ||
* '''نظارت اجتماعی و اجتناب از مفاسد:''' نهیِ صریح قرآن از مفاهیمی چون «فحشا»، «منکر» و «بغی» (سوره نحل، آیه ۹۰)، در حقیقت امر به حفظ اتحاد جامعه است؛ زیرا شیوع کجرویها باعث هدر رفتن نیروها و فروپاشی نظام اجتماعی میشود.<ref>طباطبایی، «المیزان فی تفسیر القرآن»، ج ۱۲، صص ۳۳۳-۳۳۴.</ref> | * '''نظارت اجتماعی و اجتناب از مفاسد:''' نهیِ صریح قرآن از مفاهیمی چون «فحشا»، «منکر» و «بغی» (سوره نحل، آیه ۹۰)، در حقیقت امر به حفظ اتحاد جامعه است؛ زیرا شیوع کجرویها باعث هدر رفتن نیروها و فروپاشی نظام اجتماعی میشود.<ref>طباطبایی، «المیزان فی تفسیر القرآن»، ج ۱۲، صص ۳۳۳-۳۳۴.</ref> | ||
* '''مناسک جمعی:''' تشریع عبادات و مناسکی که جنبه دستهجمعی دارند (مانند نماز جماعت، نماز جمعه و حج)، از مؤثرترین عوامل عملی در تقویت انسجام مسلمانان و مبارزه با عوامل تفرقهافکن به شمار میرود.<ref>نهجالبلاغه، حکمت ۲۵۲.</ref> | * '''مناسک جمعی:''' تشریع عبادات و مناسکی که جنبه دستهجمعی دارند (مانند نماز جماعت، نماز جمعه و حج)، از مؤثرترین عوامل عملی در تقویت انسجام مسلمانان و مبارزه با عوامل تفرقهافکن به شمار میرود.<ref>نهجالبلاغه، حکمت ۲۵۲.</ref> | ||
* دینداری: پژوهشهای تجربی و جامعهشناختی نشان میدهد که میان «میزان دینداری» افراد و «همبستگی اجتماعی» رابطه مستقیم و معناداری وجود دارد. بررسی ابعاد مختلف دینداری حاکی از آن است که بُعد «مناسکی» (نظیر شرکت در نمازهای جماعت، عزاداریها و مراسمهای مذهبی) و بُعد «تجربی» (احساس معنویت و پیوند با امر قدسی)، بیشترین تأثیر را بر افزایش احساس تعلق و شدت ارتباطات میانفردی در جامعه دارند.<ref>زارع و همکاران، «بررسی تأثیر میزان و انواع دینداری بر همبستگی اجتماعی»، ۱۳۹۴، ص ۱۶۹.</ref> | |||
همچنین بر اساس مطالعات، «نوع دینداری» (نگاه انحصارگرا، شمولگرا یا تکثرگرا به حقانیت ادیان) تأثیر مستقیمی بر کاهش یا افزایش همبستگی اجتماعی ندارد؛ بلکه آنچه انسجام جامعه را تضمین و تقویت میکند، اصل تقید به باورها و مشارکت عملی در مناسک دینی است.<ref>زارع و همکاران، «بررسی تأثیر میزان و انواع دینداری بر همبستگی اجتماعی»، ۱۳۹۴، ص ۱۶۸.</ref> | |||
=== آموزش عالی و دانشگاه === | === آموزش عالی و دانشگاه === | ||