بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۵: خط ۲۵:
برخی از گروه‌های تشکیل دهنده حشد الشعبی نیز در دوران رژیم بعث در ایران سکونت داشتند.<ref>ژیلا احمدی، «موافقان و مخالفان حشدالشعبی در عراق و آینده آن»، وبسایت مرکز بین‌المللی مطالعات صلح، 13 شهریور 1397ش.</ref> در سال 1982م، ابومهدی المهندس با همکاری دیگران و با اتحاد نیروهای سیاسی دینی مخالف رژیم بعث، مجلس اعلای انقلاب اسلامی را تاسیس کردند و به دنبال آن در دهه 90م، با همکاری مجاهدان عراقی مقیم ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، گروهی نظامی به نام سپاه بدر را برای مقابله با رژیم صدام بنیان نهادند. سپاه بدر بعدها به تیپ مستقل بدر و سرانجام با فزایش نیروهایش به لشکر بدر تغییر نام داد و شهید اسماعیل دقایقی اولین فرمانده آن بود. ابومهدی المهندس نیز پس از ابوعلی بصری، در سال 2001م، فرمانده لشکر بدر شد.<ref>سیدمجید حسن زاده، ابومهدی المهندس و تاسیس حشد الشعبی، 1398ش، ص69.</ref>  
برخی از گروه‌های تشکیل دهنده حشد الشعبی نیز در دوران رژیم بعث در ایران سکونت داشتند.<ref>ژیلا احمدی، «موافقان و مخالفان حشدالشعبی در عراق و آینده آن»، وبسایت مرکز بین‌المللی مطالعات صلح، 13 شهریور 1397ش.</ref> در سال 1982م، ابومهدی المهندس با همکاری دیگران و با اتحاد نیروهای سیاسی دینی مخالف رژیم بعث، مجلس اعلای انقلاب اسلامی را تاسیس کردند و به دنبال آن در دهه 90م، با همکاری مجاهدان عراقی مقیم ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، گروهی نظامی به نام سپاه بدر را برای مقابله با رژیم صدام بنیان نهادند. سپاه بدر بعدها به تیپ مستقل بدر و سرانجام با فزایش نیروهایش به لشکر بدر تغییر نام داد و شهید اسماعیل دقایقی اولین فرمانده آن بود. ابومهدی المهندس نیز پس از ابوعلی بصری، در سال 2001م، فرمانده لشکر بدر شد.<ref>سیدمجید حسن زاده، ابومهدی المهندس و تاسیس حشد الشعبی، 1398ش، ص69.</ref>  


گروه کتائب حزب الله، قدرتمندترین گروه مسلح سازمان‌یافته در عراق و ستون اصلی حشدالشعبی نیز در سال 2007م، توسط ابومهدی المهندس تشکیل شده بود.<ref>سیدمجید حسن زاده، ابومهدی المهندس و تاسیس حشد الشعبی، 1398ش، ص72.</ref>
گروه کتائب حزب الله، قدرتمندترین گروه مسلح سازمان‌یافته در عراق و ستون اصلی حشدالشعبی نیز در سال 2007م، توسط ابومهدی المهندس تشکیل شده بود.<ref>سیدمجید حسن زاده، ابومهدی المهندس و تاسیس حشد الشعبی، 1398ش، ص72.</ref> جیش‌المهدی بازوی نظامی جریان صدر، پس از اشغال عراق توسط آمریکا، علیه اشغال‌گری فعالیت می‌کرد و پس از انحلال، اعضای آن در قالب تیپ یوم الموعود و سرایا السلام، قبل از حضور داعش ادامه فعالیت می‌دادند.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروه‌های شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص50.</ref>


جیش‌المهدی بازوی نظامی جریان صدر، پس از اشغال عراق توسط آمریکا، علیه اشغال‌گری فعالیت می‌کرد و پس از انحلال، اعضای آن در قالب تیپ یوم الموعود و سرایا السلام، قبل از حضور داعش ادامه فعالیت می‌دادند.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروه‌های شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص50.</ref>  
=== تاسیس ===
پس از اینکه نیروی افراطی داعش، 9 ژوئن 2014م (20 خرداد 1393ش)، از مرکز استقرار خود در سوریه، به عراق حمله کردند و به دنبال خیانت سران بعثی ارتش عراق و تسلیم پادگان‌های نظامی همراه با تجهیزات نظامی به داعش، موصل و بخش‌های زیادی از استان‌های دیگر را در مدت زمان کوتاهی تصرف کردند و تا نزدیکی بغداد پیش رفتند. درماندگی دولت و ارتش بر همگان روشن شد. در چنین شرایطی مرجعیت مذهبی عراق، سیدعلی سیستانی؛ با صدور فتوای وجوب جهاد کفایی، فرمان جهاد عمومی صادر کرد که با  استقبال عمومی مردم و حمایت مسئولین سیاسی عراق، گروه شبه نظامی حشد الشعبی، شامل 40 گروه داوطلب مسلح با 118 هزار نیروی رزمنده تشکیل شد.<ref>کریم عباسی و همکاران، «تاثیر قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در جنبش‌های اسلامی منطقه خاورمیانه مطالعه موردی حشد الشعبی»، 1401ش، ص127. </ref>


اما دوره چهارم تاریخ گروه‌های مقاومت، دور روز بعد از فتوای جهاد توسط مرجعیت مذهبی عراق، سیدعلی سیستانی؛ مشاور امنیت ملی عراق از تشکیل مدیریت حشدالشعبی برای سازماندهی انبوهی از نیروهای داوطلب که ذیل اختیارات نخست‌وزیر فعالیت خواهند کرد، خبر داد<ref>امیرحامد آزاد، «الگوی مطلوب در عراق حشدالشعبی و آسیب‌پذیری‌های آن»، 1394ش، ص94.</ref> و بدین ترتیب، دولت عراق در سال ۲۰۱۴م، به دلیل ضعف ارتش عراق در مهار داعش، دستور سازماندهی و تأمین سلاح و ادوات نیروهای داوطلب برای حفظ امنیت عراق را صادر کرد.<ref>امیرحامد آزاد، «الگوی تشکیل و تحدید حشد الشعبی در عراق»، 1399ش، ص8.</ref> نقش سردار سلیمانی در تبدیل کردن این فتوا به یک نیروی توانمند، جدی بود.<ref>علی آقایی‌میبدی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، 1403ش، ص115.</ref> حشدالشعبی سرانجام در 26 نوامبر 2016م، با اکثریت آرای مردم عراق، به عنوان نیروی جدا در کنار ارتش، رسمیت یافت. حیدرالعبادی به عنوان فرمانده کل نیروهای بسیج مردمی و ابومهدی المهندس به عنوان معاون او و فرمانده میدانی این نیرو انتخاب شدند.<ref>سیدمجید حسن زاده، ابومهدی المهندس و تاسیس حشد الشعبی، 1398ش، ص72.</ref>
دو روز بعد از فتوای جهاد توسط مرجعیت مشاور امنیت ملی عراق از تشکیل مدیریت حشد الشعبی برای سازماندهی انبوهی از نیروهای داوطلب که ذیل اختیارات نخست‌وزیر فعالیت خواهند کرد، خبر داد<ref>امیرحامد آزاد، «الگوی مطلوب در عراق حشدالشعبی و آسیب‌پذیری‌های آن»، 1394ش، ص94.</ref> و بدین ترتیب، دولت عراق در سال ۲۰۱۴م، به دلیل ضعف ارتش عراق در مهار داعش، دستور سازماندهی و تأمین سلاح و ادوات نیروهای داوطلب برای حفظ امنیت عراق را صادر کرد.<ref>امیرحامد آزاد، «الگوی تشکیل و تحدید حشد الشعبی در عراق»، 1399ش، ص8.</ref> نقش سردار سلیمانی در تبدیل کردن این فتوا به یک نیروی توانمند، جدی بود.<ref>علی آقایی‌میبدی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، 1403ش، ص115.</ref> حشدالشعبی سرانجام در 26 نوامبر 2016م، با اکثریت آرای مردم عراق، به عنوان نیروی مستقل در کنار ارتش، رسمیت یافت. حیدرالعبادی به‌عنوان فرمانده کل نیروهای بسیج مردمی و ابومهدی المهندس به‌عنوان معاون او و فرمانده میدانی این نیرو انتخاب شدند.<ref>سیدمجید حسن زاده، ابومهدی المهندس و تاسیس حشد الشعبی، 1398ش، ص72.</ref>
 
داعش 9 ژوئن 2014م (20 خرداد 1393ش)، از مرکز تجمع خود در سوریه به عراق حمله کردند و به دنبال خیانت سران بعثی ارتش عراق و تسلیم پادگان‌های نظامی همراه با تجهیزات نظامی به داعش، تصرف موصل و بخش‌های زیادی از استان‌های دیگر در مدت زمانی کوتاه تا نزدیکی بغداد و به خطر افتادن امنیت پایتخت و اماکن مذهبی ... . مرجعیت مستقر در عراق فتوای وجوب جهاد کفای جهاد را صادر و با حمایت مسمئولین سیاسی عراق، گروه شبه نظامی شامل 40 گروه داوطلب مسلح با 118 نزار نیروی رزمنده تکشیل شد. <ref>کریم عباسی و همکاران، «تاثیر قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در جنبش‌های اسلامی منطقه خاورمیانه مطالعه موردی حشد الشعبی»، 1401ش، ص127. </ref>


پس از افول داعش در عراق، آمریکا تلاش زیادی کرد که نفوذ حشدالشعبی را کاهش دهد اما حاج قاسم عراقی‌ها را در پارلمان بسیج کرد تا حشدالشعبی به‌عنوان یک نیروی نظامی رسمی به‌عنوان بخشی از نیروهای مسلح کشور عراق پذیرفته شد.<ref>علی آقایی‌میبدی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، 1403ش، ص116.</ref> با وجود فشارهای زیاد، حشدالشعبی با قانونی که در نوامبر ۲۰۱۶م، تصویب شد، به جایگاه قانونی رسید و از حقوق معادل پلیس یا ارتش برخوردار شد.<ref>علی آقایی میبدی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، پاییز 1403ش، ص120.</ref><ref group="دیدگاه">متن نیاز به بازنویسی دارد.</ref>
پس از افول داعش در عراق، آمریکا تلاش زیادی کرد که نفوذ حشدالشعبی را کاهش دهد اما حاج قاسم عراقی‌ها را در پارلمان بسیج کرد تا حشدالشعبی به‌عنوان یک نیروی نظامی رسمی به‌عنوان بخشی از نیروهای مسلح کشور عراق پذیرفته شد.<ref>علی آقایی‌میبدی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، 1403ش، ص116.</ref> با وجود فشارهای زیاد، حشدالشعبی با قانونی که در نوامبر ۲۰۱۶م، تصویب شد، به جایگاه قانونی رسید و از حقوق معادل پلیس یا ارتش برخوردار شد.<ref>علی آقایی میبدی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، پاییز 1403ش، ص120.</ref><ref group="دیدگاه">متن نیاز به بازنویسی دارد.</ref>