شهرهای موشکی ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

شهرهای موشکی ایران، مجتمع‌های نظامی زیرزمینی و کوهستانی گسترده‌ای هستند که با هدف حفاظت از توان موشکی کشور در برابر حملات و افزایش قابلیت بازدارندگی ساخته شده‌اند. این شهرها که بیشتر تحت فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اداره می‌شوند، شامل انبارهای موشک، سکوهای پرتاب، شبکه‌های ارتباطی و زیرساخت‌های پشتیبانی هستند. این شهرها در عمق چندصد متری زمین و اغلب در دل کوه‌ها ساخته شده‌اند و با استفاده از لایه‌های سنگی و بتن مسلح، در برابر بمب‌های سنگرشکن پیشرفته طراحی شده‌اند تا بقای توان موشکی را تضمین کنند. ایده و اجرای اولیه این پروژه توسط امیر علی حاجی‌زاده پایه‌گذاری شد و از دهه ۱۳۹۰ش به بعد به‌طور رسمی و پیوسته رونمایی و توسعه یافته‌اند. مهم‌ترین مزیت این شهرها افزایش قابلیت بقا در برابر حملات، امکان پاسخ سریع و غیرقابل پیش‌بینی و ذخیره‌سازی ایمن و بلندمدت موشک‌ها است. طبق ادعاها صدها شهر موشکی در سراسر کشور وجود دارد و تنها بخش محدودی از آن‌ها تاکنون آشکار شده است.  

ایدۀ اولیه و اجرای شهرهای موشکی در جمهوری اسلامی ایران از سوی [[امیرعلی حاجی‌زاده]]، فرمانده سابق نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، پایه‌گذاری شد. حاجی‌زاده نخستین کسی بود که با گردآوردن گروهی از جوانان و با امکانات اولیه و بودجه‌ای محدود، کار را با ساخت تونل‌ها و زاغه‌ها آغاز کرد و به‌تدریج زیرساخت‌های گستردۀ شهرک‌های موشکی را شکل داد. این شهرک‌ها یکی از محورهای نوآوری‌ها طراحی و ساخت سیلوهای پرتاب موشک است. این ایده پس از مشاهده‌ای ابتدایی توسط حاجی‌زاده در طی سفر به کره‌شمالی به کشور منتقل شد؛ در حالی که هیچ سند، کتاب یا تصویر مشخصی از جزئیات فنی آن در دسترس نبود. حاجی‌زاده با همت گروهی از متخصصان جوان، این ایده را به مرحلۀ اجرا رساند. اجرای این طرح در ایران، بدون دسترسی به دانش یا سابقۀ خارجی، با چالش‌های فنی و ایمنی زیادی همراه بود که با مدیریت حاجی‌زاده و با همراهی فرماندهانی چون [[حسن طهرانی‌مقدم]] و [[محمدباقر قالیباف]]، آزمایش آن با موفقیت انجام شد.<ref>[https://faradeed.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-102/249750-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «تصاویر؛ ایده ساخت شهرهای موشکی ایران متعلق به کیست»، وب‌سایت فرادید.]</ref>

در ۱۷ دی 1403ش، [[علی‌محمد نائینی]]، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، از برنامه رونمایی بخش‌های جدید شهرهای موشکی و پهپادی نیروی هوافضای سپاه  پاسداران انقلاب اسلامی در حاشیه رزمایش «اقتدار پیامبر اعظم» خبر داد. همچنین اعلام شد که نیروی دریایی سپاه نیز از دو شهر زیرزمینی موشکی و شناوری در جنوب کشور رونمایی خواهد کرد. در ۲۱ دی، شهر جدید موشکی ایران با حضور [[حسین سلامی]] فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و حاجی‌زاده فرمانده نیروی هوافضای سپاه به‌طور رسمی رونمایی شد.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1276638/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%84-%D9%BE%D8%A7%D8%B2%D9%84-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «شهرهای موشکی سپاه کابوسی برای دشمنان/ تکمیل پازل شهرهای زیرزمینی ایران»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref>

== نحوۀ ساخت ==

طبق نظر کارشناسان مربوطه ایران مسیر توسعۀ توان موشکی خود را از شهرهای موشکی به مزرعه‌های موشکی تکامل داده است. در این سامانه، موشک‌های بالستیک درون کپسول‌های پرتاب عمودی قرار گرفته و در اعماق زمین دفن می‌شوند؛ به‌طوری که پس از پوشاندن کامل آن‌ها با خاک، هیچ نشانهٔ قابل‌تشخیصی روی سطح زمین باقی نمی‌ماند.<ref>[https://www.tala.ir/news/detail/194066/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «ایران از شهرهای موشکی خود رونمایی کرد»، وب‌سایت طلا.]</ref> این سیستم مشابه سازه‌های حفاظت‌شدۀ زیرزمینی نظیر تأسیسات هسته‌ای فردو عمل می‌کند که در برابر حملات مقاوم است.<ref>[https://faradeed.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-102/249750-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «تصاویر؛ ایده ساخت شهرهای موشکی ایران متعلق به کیست»، وب‌سایت فرادید.]</ref>

* '''افزایش چشمگیر قابلیت بقا و امنیت تسلیحاتی''': این شهرهای زیرزمینی، موشک‌ها و تجهیزات حیاتی را در عمق زمین و در برابر حملات هوایی و موشکی احتمالی دشمن محافظت می‌کنند. با پنهان‌سازی این توان از دید سامانه‌های شناسایی و ماهواره‌ها و همچنین قابلیت جابه‌جایی و شلیک از مکان‌های غیرمنتظره، احتمال خنثی‌سازی توان موشکی ایران در یک حملۀ غافلگیرانه اولیه به حداقل می‌رسد.<ref>[https://faradeed.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-102/249750-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «تصاویر؛ ایده ساخت شهرهای موشکی ایران متعلق به کیست»، وب‌سایت فرادید.]</ref>

* '''تقویت بازدارندگی و امکان پاسخگویی سریع و قاطع''': استقرار موشک‌ها در این شهرهای امن زیرزمینی، امکان آماده‌سازی و پرتاب سریع را حتی تحت فشار دشمن فراهم می‌سازد. این قابلیت، قدرت پاسخگویی قاطع و گسترده ایران به هرگونه تجاوز را افزایش می‌دهد. این امر به خودی خود، عامل بازدارندگی محسوب می‌شود.<ref>[https://faradeed.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-102/249750-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «تصاویر؛ ایده ساخت شهرهای موشکی ایران متعلق به کیست»، وب‌سایت فرادید.]</ref>

* '''ارتقای انعطاف‌پذیری عملیاتی و تاکتیکی''': شهرهای موشکی، گزینه‌های استراتژیک و تاکتیکی فرماندهی را گسترش می‌دهند. امکان جابه‌جایی ایمن و پنهان موشک‌ها، اجرای سناریوهای عملیاتی متنوع، ترکیب با روش‌های شلیک سریع، پرتاب از زوایای گوناگون و به‌کارگیری تاکتیک‌های فریب، توان ایران در مقابله با تهدیدات پیچیدۀ مدرن را تقویت کرده و احتمال موفقیت در اجرای عملیات دقیق و غافلگیرانه را افزایش می‌دهد.<ref>[https://faradeed.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-102/249750-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «تصاویر؛ ایده ساخت شهرهای موشکی ایران متعلق به کیست»، وب‌سایت فرادید.]</ref>

شهر موشکی [[خلیج فارس]] یک مجموعۀ عظیم و پیشرفته زیرزمینی است که نه‌تنها بزرگترین سازه از این دست در خاورمیانه محسوب می‌شود، بلکه از نظر مقیاس و پیچیدگی، در جهان تنها با نمونه‌های مشابه در دو کشور دیگر چین و کره شمالی قابل قیاس است. طول تونل‌های درون این شهر موشکی در برخی موارد از طول یک باند فرودگاه نیز بیشتر است. ابعاد این مجموعه، طولی بیش از ۲۰ کیلومتر را دربر می‌گیرد و شامل بیش از ۶۰ شاخۀ اصلی و فرعی می‌شود. این شاخه‌ها به فضاهای تخصصی مختلفی از جمله انبارهای نگهداری موشک، سکوهای بارگیری، بخش‌های سوخت‌رسانی، مراکز فرماندهی و کنترل و همچنین مسیرهای تخلیه اضطراری تقسیم می‌شوند.<ref>[https://www.aparat.com/v/lkl5z3w «مهم؛ چرا ماهواره‌های آمریکا از دیدن بزرگترین شهر موشکی ایران وحشت کردن»، وب‌سایت آپارات.]</ref>

 

طراحی هر تونل امکان عبور و عملیاتی‌کردن موشک‌هایی به طول ۱۶ متر را فراهم می‌کند. قابلیت اصلی این سیستم، توانایی شلیک ده‌ها موشک در کمتر از ده دقیقه بدون امکان شناسایی سکوهای پرتاب است. این شهر موشکی برای پاسخگویی به طیف وسیعی از سناریوهای دفاعی، از مقابله با ناوگان‌های دریایی تا هدف‌گیری پایگاه‌های منطقه‌ای طراحی و آماده شده است. شهر موشکی خلیج فارس نمایانگر نسل سوم از شهرهای موشکی است. سیستم تهویه در این مجموعه به‌گونه‌ای مهندسی شده که قادر است دود و گازهای غلیظ ناشی از شلیک‌های پیاپی را به‌سرعت و به‌طور کامل از محیط تونل تخلیه و از انباشت آنها جلوگیری کند. بر پایۀ برآوردهای کارشناسی، گنجایش کلی این شهر موشکی و تونل‌های نگهداری آن، ظرفیت استقرار و ذخیره بیش از دو هزار موشک را دارا است.<ref>[https://www.aparat.com/v/lkl5z3w «مهم؛ چرا ماهواره‌های آمریکا از دیدن بزرگترین شهر موشکی ایران وحشت کردن»، وب‌سایت آپارات.]</ref> در سال 1399ش از این شهر موشکی با حضور [[حسین سلامی]] به همراه [[علیرضا تنگسیری]] رونمایی شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1026608/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 «اولین تصاویر شهر موشکی سپاه در خلیج فارس»، خبرگزاری تابناک.]</ref>

به‌گفتۀ امیرعلی حاجی‌زاده، فرمانده سابق نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تعداد شهرهای موشکی به اندازه‌ای است که اگر هر هفته از یکی از آن‌ها رونمایی شود، این روند تا بیش از دو سال باید ادامه یابد.<ref>[https://www.aparat.com/v/xaxa00u «سردار حاجی‌زاده ما اگر بخواهیم هفته یک شهر موشکی»، وب‌سایت آپارات.]</ref>

به‌گفتۀ علیرضا تنگسیری، فرمانده سابق نیروی دریایی سپاه پاسدارن انقلاب اسلامی، شهرک‌های موشکی در امتداد سواحل خلیج فارس و [[دریای عمان]] استقرار یافته و عرصه‌ای با عمق بیش از ۷۰ کیلومتر را پوشش می‌دهند.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%B4%D8%B1-59/1526614-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «جزییات شهرک‌های موشکی ایران از زبان سردار تنگسیری/ فرمانده نیروی دریایی سپاه: رزمایش‌های ما تهدیدی برای کشورها منطقه نبوده و نیست»، پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران.]</ref> او در تشریح قابلیت‌های این پایگاه موشکی، تأکید کرد سامانه‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن آماده عملیات می‌شوند. این سامانه‌ها روی شاسی‌های متحرک زمینی نصب شده‌اند و علاوه بر موشک‌های ضددریایی، با بهره‌گیری از فناوری‌های بومی پیشرفته، قادر به انجام عملیات‌های راهبردی بدون نیاز به استقرار در خطوط ساحلی هستند.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%B4%D8%B1-59/1663311-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF «جزییات بزرگترین شهر موشکی سپاه/ «تیربار موشکی» سپاه چه می کند؟»،  پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران.]</ref>

به گزارش حسین سلامی، ظرفیت‌های موشکی و سامانه‌های دفاعی کشور به‌صورت مستمر و روزانه در حال توسعه است. برخلاف تصور طرف مقابل، چرخه تولید و نوآوری در این حوزه نه‌تنها متوقف نشده، بلکه شتابی فزاینده به خود گرفته است. این پیشرفت‌ها ابعاد مختلفی از جمله کمیت، دقت، قابلیت‌های عملیاتی و فناوری‌های ساخت را دربر می‌گیرد.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%B4%D8%B1-59/1655554-%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%88%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82-%D8%AC%D8%B2%D8%A1-%DA%A9%D9%88%DA%86%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B9%D8%B8%D9%85%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D9%86%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%85 «توضیحات سرلشکر سلامی در مورد شهر موشکی سپاه: موشک‌های ما به روز و در حال افزایش است/ وعده‌های صادق جزء کوچکی از نمایش عظمت ایران بود/ دفاع از کشور را براساس عمل دیگران تنظیم نکرده‌ایم»، پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران.]</ref> همچنین او در در نشست سراسری راهیان نور در آبادان در سال 1403ش اعلام کرد که «آن‌قدر موشک و شناور داریم که جا برای نگه‌داری نداریم.»<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1282621/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A2%D9%86%E2%80%8C%D9%82%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%88-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85-%DA%A9%D9%87-%D8%AC%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85 «سردار سلامی: آن‌قدر موشک و شناور داریم که جا برای نگهداری نداریم»، خبرگزاری تابناک.]</ref>

محمدرضا نقدی، مشاور عالی فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پس از جنگ تحمیلی 12 روزه در واکنش به این پرسش که آیا به توان موشکی ایران خسارتی وارد شده، تأکید کرد که کمترین آسیبی حتی در حد یک خراش هم بر پیکر موشک‌ها و تونل‌های موشکی ایران نیفتاده است و اگر در این تونل‌ها بسته شود، مسیر با لودر بازگشایی می‌شود.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%B4%D8%B1-59/1686169-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%82%D8%AF%DB%8C-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D9%85%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%85-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%DB%8C%DA%86-%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%D8%A8%D8%B3-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D9%82%D8%A7%D8%B7%D8%B9-%D8%A8%D9%88%D8%AF «سردار نقدی: همه شهر‌های موشکی سالم هستند/ وقوع جنگ پیش‌بینی شده بود/ از عملکرد پزشکیان در زمان جنگ دفاع می‌کنم/ ۵۰ کشور برای اسرائیل جاسوسی می‌کنند/ هیچ‌یک از فرماندهان ما درخواست آتش‌بس نداشتند/ پیروزی ایران در جنگ با اسرائیل قاطع بود»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران.]</ref>

 

قرار گرفتن شهرهای موشکی در اعماق زمین سبب شده تا ارزیابی‌های اطلاعاتی واشنگتن نتوانند با قطعیت مشخص کنند که چه تعداد موشک و پرتابگر در طول ۴۰ روز [[جنگ رمضان]] و تا پیش از آتش‌بس موقت منهدم شده‌اند. این ارزیابی در مورد پرتابگرها حتی پیچیده‌تر است. ایران تعداد زیادی پرتابگر ماکت، سکوهای فریبنده و اهداف ساختگی در سراسر کشور مستقر کرده که تشخیص آنها از طریق سنجنده‌های هوایی و ماهواره‌های جاسوسی دشوار است. علاوه بر این، منابع اطلاعاتی به قابلیت بازسازی سریع نقاط پرتاب موشک‌های ایران اشاره دارند. بر اساس تحلیل‌های سی‌ان‌ان از تصاویر ماهواره‌ای که ۲۷ پایگاه زیرزمینی و ۱۰۷ تونل را بررسی کرده، اگرچه حملات آمریکا و اسرائیل به ۷۷درصد از ورودی‌های این شهرهای موشکی آسیب زده، اما گزارش‌های اطلاعاتی آمریکا حاکی از آن است که نیروهای ایرانی، اندکی پس از اصابت موشک‌ها<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1353219/%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D9%82%D9%84-%DB%B7%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%C2%A0 «حداقل ۷۰ درصد زرادخانه موشکی ایران باقی است »، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref> به‌سرعت تونل‌های شهرهای موشکی مسدود شده را بازگشایی و لانچرهای موشکی را خارج کرده است. طبق این گزارش منابع ایرانی نیز تأیید کرده‌اند که تمامی شهرهای موشکی و پایگاه‌های پهپادی بازگشایی شده‌اند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1368063/%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D9%86%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «تصاویر سی ان ان از بازگشایی تونل‌های موشکی ایران»، خبرگزاری تابناک.]</ref>  

همچنین رویترز با انتشار تصاویر ماهواره‌ای در فوریه 2026م گزارش کرد که ایران نه‌تنها سایت‌های خود را در برابر بمباران حفظ کرده، بلکه با به‌کارگیری فناوری نانو‌بتن‌های سریع‌سخت‌شونده، در فاصلۀ میان حملات هوایی، لایه‌های حفاظتی تازه‌ای بر ورودی‌های شهرهای موشکی ایجاد کرده است که رویترز آن را ترمیم فعال زیر آتش توصیف کرد. این نوع عملیات سبب غافلگیری آمریکا شد؛ زیرا بمب‌های سنگرشکن که برای تخریب یک‌باره طراحی شده بودند، با سازه‌هایی روبه‌رو می‌شدند که پس از هر انفجار، مستحکم‌تر و نفوذناپذیرتر می‌شدند.<ref name=":1" />

در پی تداوم جنگ رمضان و ناکامی پیش‌بینی‌های اولیه مبنی بر سقوط سریع ایران، یک روایت جدید در فضای مجازی مطرح شد. این روایت ادعا می‌کند که شهرهای موشکی زیرزمینی ایران عامل بحران خشکسالی در کشور هستند. در حالی که داده‌های جهانی نشان می‌دهد خشکسالی کنونی پدیده‌ای جهانی ناشی از تغییرات اقلیمی است و کشورهای زیادی فاقد چنین تأسیسات دفاعی نیز با آن دست به گریبانند. عوامل محلی مانند الگوی کشت نامناسب و مدیریت نادرست منابع [[آب]] نیز در ایران به این بحران دامن زده‌اند. کارشناسان داخلی به این ادعا واکنش نشان داده‌اند و تغییر تاکتیک رسانه‌های ضدایرانی از پیش‌بینی سقوط سریع به نگرانی‌های محیط‌زیستی را ناشی از ناکامی آن‌ها در جنگ و مقاومت مؤثر ایران عنوان می‌کنند.<ref>[https://farsnews.ir/setayeshomidi/1774509681531928929/%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D8%AE-%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B6%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C امیدی، «بهانه‌ جدید و شاخ‌دار ضدانقلاب درباره شهرهای موشکی»، خبرگزاری فارس.]</ref>