| خط ۵۸: | خط ۵۸: | ||
=== وطن در آموزهها و روایات اسلامی === | === وطن در آموزهها و روایات اسلامی === | ||
در آموزههای اسلامی و روایات، «وطن» حقیقتی طبیعی و مقدس دانسته شده است. علاقه به وطن، نشانههٔ شخصیت انسانی و مایههٔ آبادی شهرها شمرده میشود. بههمین دلیل، حبّ وطن مذموم نبوده و دفاع از وطن در برابر دشمن، وظیفهای شرعی و منطقی بهشمار میرود زیرا وطن بستر حفظ ارزشها و اعتقادات است. همچنین اگر در وطنی حق و حقیقت حاکم نباشد و انسان نتواند شخصیت دینی و ایدئولوژیک خود را حفظ کند، [[هجرت]] از آن جایز و گاه ضروری میشود؛ چنانکه قرآن کریم مسلمانان صدر اسلام را به ترک وطن ناسازگار با ایمان و مهاجرت به سرزمینی که زمینهٔ رشد معنوی فراهم باشد، فرمان داده است.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_97_سوره_نساء سورۀ نساء، آیۀ 97.]</ref> علاوه بر آن، در نگاه اسلامی، وطندوستی مطلوب است، مشروط به آنکه وطن مانع تکامل روحی و پایبندی به حق نباشد.<ref>[https://www.tebyan.net/news/514296/آیا-وطن-دوستی-ارزش-است «آیا وطن دوستی ارزش است؟»، خبرگزاری تبیان.]</ref> | در آموزههای اسلامی و روایات، «وطن» حقیقتی طبیعی و مقدس دانسته شده است. علاقه به وطن، نشانههٔ شخصیت انسانی و مایههٔ آبادی شهرها شمرده میشود. بههمین دلیل، حبّ وطن مذموم نبوده و دفاع از وطن در برابر دشمن، وظیفهای شرعی و منطقی بهشمار میرود زیرا وطن بستر حفظ ارزشها و اعتقادات است. همچنین اگر در وطنی حق و حقیقت حاکم نباشد و انسان نتواند شخصیت دینی و ایدئولوژیک خود را حفظ کند، [[هجرت]] از آن جایز و گاه ضروری میشود؛ چنانکه قرآن کریم مسلمانان صدر اسلام را به ترک وطن ناسازگار با ایمان و مهاجرت به سرزمینی که زمینهٔ رشد معنوی فراهم باشد، فرمان داده است.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_97_سوره_نساء سورۀ نساء، آیۀ 97.]</ref> علاوه بر آن، در نگاه اسلامی، وطندوستی مطلوب است، مشروط به آنکه وطن مانع تکامل روحی و پایبندی به حق نباشد.<ref>[https://www.tebyan.net/news/514296/آیا-وطن-دوستی-ارزش-است «آیا وطن دوستی ارزش است؟»، خبرگزاری تبیان.]</ref> | ||
===دفاع از وطن در عقلانیت دینی=== | |||
در عقلانیت دینی، وطن جایگاهی محوری دارد. برخی تحلیلگران بر این باورند که هیچ رویکردی از جمله رویکردهای مدرن، به اندازۀ رویکرد دینی نتوانسته قدرت و انسجام لازم برای دفاع از وطن را به میدان بیاورد. در این نگاه، دفاع از سرزمین تنها وظیفهای ملی نبوده بلکه ریشه در معرفت دینی و عقلانیت ارزشی دارد. از جمله نمونههای تاریخی این رویکرد میتوان به فتوای میرزای قمی در دورۀ هجوم روسیه به ایران اشاره کرد که خطاب به فتحعلیشاه، دفاع از خاک کشور را واجب همگانی دانست. همچنین فتوای تحریم تنباکو از سوی میرزای شیرازی که به گفتۀ برخی تحلیلگران، فراتر از مسئلۀ اقتصاد، ناظر به حفظ استقلال سیاسی ایران در برابر بیگانگان بود.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1040672/%D9%88%D8%B7%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1-%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%A8%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%A2%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D8% «وطن محور وحدت و شرط بقای همه آرمانهاست/ دفاع از وطن اولویتی از همه اختلافات است»، خبرگزاری آنا.]</ref> | |||
== تصویرسازی وطن در هنرهای کلامی، دیداری و نمایشی == | == تصویرسازی وطن در هنرهای کلامی، دیداری و نمایشی == | ||
