حمید گلزار (بحث | مشارکتها) جز حمید گلزار صفحهٔ پیشنویس:بلوچدوزی را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به بلوچدوزی منتقل کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:بلوچدوزی.png|جایگزین=سوزن دوزی بلوچی-مدل پرکار|بندانگشتی|سوزن دوزی بلوچی-مدل پرکار]] | |||
'''بلوچدوزی؛''' مجموعهای از انواع نقوش ویژه قوم بلوچ در سوزندوزی. | '''بلوچدوزی؛''' مجموعهای از انواع نقوش ویژه قوم بلوچ در سوزندوزی. | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۵: | ||
== کاربرد بلوچدوزی == | == کاربرد بلوچدوزی == | ||
بلوچدوزی روی لباس گاه بهصورت جداگانه روی تکهپارچهای دوخته و سپس به لباس متصل میشود. زنان بلوچی در شهرهای سراوان، خاش و میرجاوه از این روش استفاده میکنند. اما در جنوب بلوچستان و شهرهای مکران، ایرانشهر، راسک، چابهار، سرباز و قصرقند بلوچدوزی را مستقیم روی پارچهٔ لباس انجام میدهند.<ref>ریگی و کاویانیپویا، دایرةالمعارف بلوچدوزی و سایر ملل، 1396ش، ص29.</ref> از شیوههای دوخت بلوچدوزی میتوان به رودوزی برای انتقال طرح روی پارچه، پردوزی (ظریفدوزی)، پَلیواردوزی که اغلب برای پشتی و بالشت بهکار میرود، گرافدوزی (افغانیدوزی)، [[آیینهدوزی]] و پیتدوزی (نوارهایی که به پارچه متصل شده و روی آن گلدوزی میشود) اشاره کرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/253180/هنر-سوزن-دوزی-زنان-بلوچ دکالی و دکالی، «هنر سوزندوزی زنان بلوچ»، 1385ش، ص98.]</ref> | بلوچدوزی روی لباس گاه بهصورت جداگانه روی تکهپارچهای دوخته و سپس به لباس متصل میشود. زنان بلوچی در شهرهای سراوان، خاش و میرجاوه از این روش استفاده میکنند. اما در جنوب بلوچستان و شهرهای مکران، ایرانشهر، راسک، چابهار، سرباز و قصرقند بلوچدوزی را مستقیم روی پارچهٔ لباس انجام میدهند.<ref>ریگی و کاویانیپویا، دایرةالمعارف بلوچدوزی و سایر ملل، 1396ش، ص29.</ref> از شیوههای دوخت بلوچدوزی میتوان به رودوزی برای انتقال طرح روی پارچه، پردوزی (ظریفدوزی)، پَلیواردوزی که اغلب برای پشتی و بالشت بهکار میرود، گرافدوزی (افغانیدوزی)، [[آیینهدوزی]] و پیتدوزی (نوارهایی که به پارچه متصل شده و روی آن گلدوزی میشود) اشاره کرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/253180/هنر-سوزن-دوزی-زنان-بلوچ دکالی و دکالی، «هنر سوزندوزی زنان بلوچ»، 1385ش، ص98.]</ref> | ||
[[پرونده:بلوچدوزی۲.jpg|جایگزین=زی آستین لباس بلوچی گل انار|بندانگشتی|زی آستین لباس بلوچی گل انار]] | |||
شش قطعه از لباس زنان بلوچی که شامل «زی» (پیشسینه)، پندول (قسمت کمر تا پای پیراهن)، سرآستینهای پیراهن و سرپاچههای شلوار است، با هنر بلوچیدوزی، سوزندوزی میشود.<ref>انصاری، آشنایی با فرهنگ عامه و اقوام ایرانی، 1392ش، 134.</ref> از بلوچدوزی برای تولید محصولاتی چون [[پرده]]، کوسن، سجاده، سفره عقد و موارد شبیه آن استفاده میشود.<ref>محمودزهی، آیینها، باورها و فرهنگ مردم بلوچستان، 1392ش، ص52.</ref> | شش قطعه از لباس زنان بلوچی که شامل «زی» (پیشسینه)، پندول (قسمت کمر تا پای پیراهن)، سرآستینهای پیراهن و سرپاچههای شلوار است، با هنر بلوچیدوزی، سوزندوزی میشود.<ref>انصاری، آشنایی با فرهنگ عامه و اقوام ایرانی، 1392ش، 134.</ref> از بلوچدوزی برای تولید محصولاتی چون [[پرده]]، کوسن، سجاده، سفره عقد و موارد شبیه آن استفاده میشود.<ref>محمودزهی، آیینها، باورها و فرهنگ مردم بلوچستان، 1392ش، ص52.</ref> | ||
| خط ۱۳۳: | خط ۱۳۴: | ||
=== نقوش گیاهی === | === نقوش گیاهی === | ||
[[پرونده:بلوچدوزی۱۱.jpg|جایگزین=گل هشتبرگ استفاده شده در سوزندوزی بلوچی|بندانگشتی|گل هشتبرگ استفاده شده در سوزندوزی بلوچی]] | |||
سوزندوزان بلوچی با قرار دادن اشکال هندسی چون مربع، مستطیل، مثلث و لوزی، نقوش مختلفی از گل و گیاه را خلق میکنند.<ref>قاسمی و دیگران، «ساختار صوری نقوش صوری نقوش طبیعی در سوزندوزی زنان بلوچ (با تأکید بر نمونههای شهرستان سراوان)»، 1392ش، ص67.</ref> | سوزندوزان بلوچی با قرار دادن اشکال هندسی چون مربع، مستطیل، مثلث و لوزی، نقوش مختلفی از گل و گیاه را خلق میکنند.<ref>قاسمی و دیگران، «ساختار صوری نقوش صوری نقوش طبیعی در سوزندوزی زنان بلوچ (با تأکید بر نمونههای شهرستان سراوان)»، 1392ش، ص67.</ref> | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
| خط ۲۷۳: | خط ۲۷۵: | ||
== کارکرد اقتصادی == | == کارکرد اقتصادی == | ||
[[پرونده:بلوچدوزی۳.png|جایگزین=زن بلوچ در حال بلوچیدوزی|بندانگشتی|زن بلوچ در حال بلوچیدوزی]] | |||
هنر سوزندوزی بلوچ، که به عنوان بلوچدوزی نیز شناخته میشود، میراثی فرهنگی است که ریشههای عمیق آن توسط زنان بلوچ سینهبهسینه منتقل شده و از مادران و مادربزرگان به [[ارث]] رسیده است. این بانوان توانمند، علاوه بر ایفای نقش در [[خانهداری]] و یاریرسانی به مردان در امور دامداری و کشاورزی، مسئولیت زنده نگه داشتن مهارتهای چندگانهای از جمله سوزندوزیهای پیچیده، [[سکهدوزی]]، [[گلیم]] و [[قالیبافی]] و [[حصیربافی]] را نیز بر عهده دارند. تولید و فروش این محصولات، منبع اصلی امرار معاش بسیاری از خانوادهها در مناطق محلی و شهری است و سرمایهگذاریهای قابل توجهی از سوی فعالان اقتصادی و اجتماعی در این حوزه صورت پذیرفته است.<ref>[https://38392266.khabarban.com/ «اشتغالزایی بیش از 500 بانوی فنوجی با سوزندوزی»، خبرگزاری مهر.]</ref> | هنر سوزندوزی بلوچ، که به عنوان بلوچدوزی نیز شناخته میشود، میراثی فرهنگی است که ریشههای عمیق آن توسط زنان بلوچ سینهبهسینه منتقل شده و از مادران و مادربزرگان به [[ارث]] رسیده است. این بانوان توانمند، علاوه بر ایفای نقش در [[خانهداری]] و یاریرسانی به مردان در امور دامداری و کشاورزی، مسئولیت زنده نگه داشتن مهارتهای چندگانهای از جمله سوزندوزیهای پیچیده، [[سکهدوزی]]، [[گلیم]] و [[قالیبافی]] و [[حصیربافی]] را نیز بر عهده دارند. تولید و فروش این محصولات، منبع اصلی امرار معاش بسیاری از خانوادهها در مناطق محلی و شهری است و سرمایهگذاریهای قابل توجهی از سوی فعالان اقتصادی و اجتماعی در این حوزه صورت پذیرفته است.<ref>[https://38392266.khabarban.com/ «اشتغالزایی بیش از 500 بانوی فنوجی با سوزندوزی»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
