| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''نظام جمهوری اسلامی ایران؛'''</big> ساختار سیاسی-اجتماعی مستقر در ایران پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷، مبتنی بر نظریۀ ولایت فقیه، مردمسالاری دینی و تفکیک قوا. | <big>'''نظام جمهوری اسلامی ایران؛'''</big> ساختار سیاسی-اجتماعی مستقر در ایران پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷، مبتنی بر نظریۀ ولایت فقیه، مردمسالاری دینی و تفکیک قوا. | ||
== مفهومشناسی == | |||
به باور پژوهشگران علوم سیاسی، واژه «جمهوری» در لغت بهمعنای حاکمیت توده مردم است<ref>انوری، فرهنگ بزرگ سخن، 1382ش، ج3، ص2187.</ref> و در اصطلاح، به حکومتی اطلاق میشود که در آن مردم بهصورت مستقیم یا از طریق نمایندگان خود، رییسکشور را برای مدتی معین انتخاب میکنند و مقام ریاستجمهوری جنبه ارثی ندارد.<ref>شکیبا، فرهنگ سیاسی، بیتا، ۱۸۶–۱۸۷؛ منصورنژاد، جمهوریت از نگاه امامخمینی، 1377ش، ص۶۵۱.</ref> در این نظام، واژه «جمهوری» بیانگر شکل حکومت و واژه «اسلامی» مشخصکننده محتوا و چهارچوب ارزشی آن است.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1388ش، ج24، ص229-230. | |||
</ref> به گفته تحلیلگران، جمهوری اسلامی با جمهوری دموکراتیک تفاوت اساسی دارد؛ زیرا افزون بر اتکا به آرای عمومی، مقید به اصول و احکام اسلام است.<ref>حسینی بهشتی، مشروح مذاکرات، 1364ش، ج1، ص37.8.</ref> از منظر صاحبنظران، اسلامی بودن حکومت با حاکمیت ملی منافاتی ندارد؛ چراکه دموکراسی الزاماً به معنای نفی هرگونه ایدئولوژی و چهارچوب ارزشی برای جامعه نیست. بدین ترتیب، جمهوری اسلامی به عنوان الگویی تلفیقی از مردمسالاری و التزام به ارزشهای دینی تعریف میشود.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1388ش، ج24، ص230-231.</ref> | |||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
| خط ۱۲: | خط ۱۷: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
* انوری، حسن، فرهنگ بزرگ سخن، تهران، سخن، ۱۳۸۲ش. | |||
* «بررسی فرایند برگزاری همهپرسی نظام جمهوری اسلامی در فروردین 1358»، وبسایت مرکز بررسی اسناد تاریخی، تاریخ درج مطلب: 11 فروردین 1405ش. | * «بررسی فرایند برگزاری همهپرسی نظام جمهوری اسلامی در فروردین 1358»، وبسایت مرکز بررسی اسناد تاریخی، تاریخ درج مطلب: 11 فروردین 1405ش. | ||
* روزها و رویدادها، تهیه و تنظیم دفتر عقیدتی سیاسی فرماندهی معظم کل قوا، تهران، نشر رامین، ۱۳۷۸ش.عیوضی، محمدرحیم، درآمدی تحلیلی بر انقلاب اسلامی ایران، قم، دفتر نشر معارف، ۱۳۹۱ش. | * روزها و رویدادها، تهیه و تنظیم دفتر عقیدتی سیاسی فرماندهی معظم کل قوا، تهران، نشر رامین، ۱۳۷۸ش.عیوضی، محمدرحیم، درآمدی تحلیلی بر انقلاب اسلامی ایران، قم، دفتر نشر معارف، ۱۳۹۱ش. | ||
* شکیبا، بهروز، فرهنگ سیاسی، تهران، کتابفروشی فروغی، بیتا. | |||
* «سیر تطور جمهوری در تاریخ ایران/ چرایی برتری نظریه جمهوری اسلامی»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 12 فروردین 1397ش. | * «سیر تطور جمهوری در تاریخ ایران/ چرایی برتری نظریه جمهوری اسلامی»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 12 فروردین 1397ش. | ||
* مطهری، مرتضی، مجموعه آثار استاد شهید مطهری، تهران، صدرا، ۱۳۸۸ش. | |||
* ملکافضلی اردکانی، محسن، مختصر حقوق اساسی و آشنایی با قانون اساسی، قم، دفتر نشر معارف، ۱۳۹۱ش. | * ملکافضلی اردکانی، محسن، مختصر حقوق اساسی و آشنایی با قانون اساسی، قم، دفتر نشر معارف، ۱۳۹۱ش. | ||
* منصورنژاد، محمد، جمهوریت از نگاه امامخمینی، چاپشده در جمهوریت و انقلاب اسلامی، تهران، سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، ۱۳۷۷ش. | |||
