حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۶۷: خط ۶۷:
آب در فرهنگ ایرانی، الهام‌بخش بسیاری از هنرها بوده است و از جمله در هنرهای تزیینی آب‌نماها، ساختمان‌ها، کاشی‌کاری‌های حوض‌ها و کتیبه‌ها نقش آب را در پرورش گل، باغ و رفاه زندگی بشر بازتاب داده است.<ref>[https://vista.ir/m/a/e0itq «تقدس آب در فرهنگ کهن ایرا»، وب‌سایت مجلۀ ویستا.]</ref> در هنرهای اسلامی و ایرانی، تشابهی در نحوهٔ به‌کارگیری صورت‌های نمادین آب با هنرهای پیش از اسلام دیده می‌شود که تداوم سنت‌های هنری ایران باستان در هنر اسلامی را نشان می‌دهد.<ref>آل‌ابراهیم دهکردی، «آب در فرهنگ، معماری ونگارگری ایرانی»، 1391ش، ص4.</ref>   
آب در فرهنگ ایرانی، الهام‌بخش بسیاری از هنرها بوده است و از جمله در هنرهای تزیینی آب‌نماها، ساختمان‌ها، کاشی‌کاری‌های حوض‌ها و کتیبه‌ها نقش آب را در پرورش گل، باغ و رفاه زندگی بشر بازتاب داده است.<ref>[https://vista.ir/m/a/e0itq «تقدس آب در فرهنگ کهن ایرا»، وب‌سایت مجلۀ ویستا.]</ref> در هنرهای اسلامی و ایرانی، تشابهی در نحوهٔ به‌کارگیری صورت‌های نمادین آب با هنرهای پیش از اسلام دیده می‌شود که تداوم سنت‌های هنری ایران باستان در هنر اسلامی را نشان می‌دهد.<ref>آل‌ابراهیم دهکردی، «آب در فرهنگ، معماری ونگارگری ایرانی»، 1391ش، ص4.</ref>   


باور کهن ایرانیان درباره نقش پالایندگی آب، در جلوه‌های مدرن زندگی و از جمله سینمای ایران نیز بازتاب یافته است. به گفته پژوهشگران، در آثار سینمایی، برای نشان‌دادن دگردیسی روحی و توبۀ شخصیت‌ها، از نماهایی همچون دوش‌گرفتن، راه‌رفتن در زیر باران، فرو رفتن در آب یا پاشیده‌شدن آب استفاده می‌شود که بیانگر همسویی هنر نو با باورهای دیرینه ایرانی است.<ref>[https://www.chtn.ir/news/1404071301316/%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%A2%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «اهمیت آب در فرهنگ مردم ایران»، وب‌سایت هنر آریا.]</ref>  
باور کهن ایرانیان درباره نقش پالایندگی آب، در جلوه‌های مدرن زندگی و از جمله [[سینمای ایران]] نیز بازتاب یافته است. به گفته پژوهشگران، در آثار سینمایی، برای نشان‌دادن دگردیسی روحی و توبۀ شخصیت‌ها، از نماهایی همچون دوش‌گرفتن، راه‌رفتن در زیر [[باران]]، فرو رفتن در آب یا پاشیده‌شدن آب استفاده می‌شود که بیانگر همسویی هنر نو با باورهای دیرینه ایرانی است.<ref>[https://www.chtn.ir/news/1404071301316/%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%A2%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «اهمیت آب در فرهنگ مردم ایران»، وب‌سایت هنر آریا.]</ref>  


== آب در فرهنگ عامه ==
== آب در فرهنگ عامه ==
خط ۱۲۲: خط ۱۲۲:


== بحران آب در ایران ==
== بحران آب در ایران ==
بر اساس گزارش‌های رسمی، ایران در زمره مناطقی با بیشترین ریسک در زمینه منابع آبی قرار دارد و بیش از ۷۰درصد از منابع آبی تجدیدپذیر خود را از دست داده است. به‌گفتۀ پژوهشگران، افزایش دمای زمین، کاهش چشمگیر بارندگی‌ها، خشکسالی‌های مکرر و کاهش منابع زیرزمینی، شرایطی هشداردهندۀ برای آیندۀ کشور ترسیم کرده‌اند. نیمی از شهرهای ایران در شرایط تنش آبی هستند و ذخایر زیرزمینی که روزگاری پشتوانۀ اصلی تأمین آب کشور محسوب می‌شدند، به سرعت رو به کاهش و فرسایش رفته‌اند. از نظر جامعه‌شناسان، راه‌حل این بحران تنها به سدسازی و فناوری‌های نوین محدود نمی‌شود، بلکه دگرگونی باورها و رفتارهای روزمره مردم اهمیت اساسی دارد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/887413/%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%A8-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D8%A8-%D8%B1%D8%A7-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C%D9%85 «بحران آب، بحران فرهنگ است؛ آب را زندگی ببینیم»، خبرگزاری فرارو.]</ref>
بر اساس گزارش‌های رسمی، ایران در زمره مناطقی با بیشترین ریسک در زمینه منابع آبی قرار دارد و بیش از ۷۰درصد از [[منابع آبی تجدیدپذیر]] خود را از دست داده است. به‌گفتۀ پژوهشگران، افزایش دمای زمین، کاهش چشمگیر بارندگی‌ها، خشکسالی‌های مکرر و کاهش منابع زیرزمینی، شرایطی هشداردهندۀ برای آیندۀ کشور ترسیم کرده‌اند. نیمی از شهرهای ایران در شرایط تنش آبی هستند و ذخایر زیرزمینی که روزگاری پشتوانۀ اصلی تأمین آب کشور محسوب می‌شدند، به سرعت رو به کاهش و فرسایش رفته‌اند. از نظر جامعه‌شناسان، راه‌حل این بحران تنها به سدسازی و فناوری‌های نوین محدود نمی‌شود، بلکه دگرگونی باورها و رفتارهای روزمره مردم اهمیت اساسی دارد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/887413/%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%A8-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D8%A8-%D8%B1%D8%A7-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C%D9%85 «بحران آب، بحران فرهنگ است؛ آب را زندگی ببینیم»، خبرگزاری فرارو.]</ref>


== آب و بحران فرهنگی مصرف ==
=== فرهنگ مصرف آب ===
به گفته پژوهشگران، بحران آب در ایران تنها به تغییرات اقلیمی و کاهش بارندگی محدود نمی‌شود، بلکه ریشه در الگوهای فرهنگی و سبک زندگی نیز دارد. از نظر جامعه‌شناسان، بسیاری از مردم همچنان با ذهنیت وفور و بی‌پایانی منابع آب زندگی می‌کنند و در مواردی، مصرف نمایشی و اسراف‌آمیز آب به‌عنوان نشانه‌ای از تمیزی، رفاه یا جایگاه اجتماعی تلقی می‌شود. به اعتقاد آنان، راه‌حل پایدار بحران آب در اصلاح نگرش‌ها و نهادینه‌شدن فرهنگ صرفه‌جویی از طریق آموزش همگانی، نقش رسانه‌ها و نهادهای فرهنگی است. تجربۀ کشورهایی مانند استرالیا نشان داده است که تغییر واقعی زمانی رخ می‌دهد که باورها و ارزش‌های فرهنگی دگرگون و صرفه‌جویی به یک سبک زندگی بدل شود.<ref>[https://fararu.com/fa/news/887413/%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%A8-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D8%A8-%D8%B1%D8%A7-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C%D9%85 «بحران آب، بحران فرهنگ است؛ آب را زندگی ببینیم»، خبرگزاری فرارو.]</ref>
به گفته پژوهشگران، [[بحران آب در ایران]] تنها به تغییرات اقلیمی و کاهش بارندگی محدود نمی‌شود، بلکه ریشه در الگوهای فرهنگی و سبک زندگی نیز دارد. از نظر جامعه‌شناسان، بسیاری از مردم همچنان با ذهنیت وفور و بی‌پایانی منابع آب زندگی می‌کنند و در مواردی، مصرف نمایشی و اسراف‌آمیز آب به‌عنوان نشانه‌ای از پاکیزگی، رفاه یا جایگاه اجتماعی تلقی می‌شود. به اعتقاد آنان، راه‌حل پایدار بحران آب در اصلاح نگرش‌ها و نهادینه‌شدن فرهنگ صرفه‌جویی از طریق آموزش همگانی، نقش رسانه‌ها و نهادهای فرهنگی است. تجربۀ کشورهایی مانند [[استرالیا]] نشان داده است که تغییر واقعی زمانی رخ می‌دهد که باورها و ارزش‌های فرهنگی دگرگون و صرفه‌جویی به یک [[سبک زندگی]] بدل شود.<ref>[https://fararu.com/fa/news/887413/%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%A8-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D8%A8-%D8%B1%D8%A7-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C%D9%85 «بحران آب، بحران فرهنگ است؛ آب را زندگی ببینیم»، خبرگزاری فرارو.]</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
برگرفته از «https://iranpedia.net/wiki/آب»