ایجاد لینک داخلی |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''فوتبال زنان در ایران؛'''}} حضور زنان در | {{درشت|'''فوتبال زنان در ایران؛'''}} حضور زنان در ورزش فوتبال ایران. | ||
حضور زنان در عرصهٔ فوتبال ایران از دههٔ ۱۳۴۰ش با فعالیتهای غیررسمی در تیمهای محلی آغاز و باشگاه تاج نخستین تیم رسمی شناخته شد. پس از پیروزی انقلاب | حضور زنان در عرصهٔ فوتبال ایران از دههٔ ۱۳۴۰ش با فعالیتهای غیررسمی در تیمهای محلی آغاز و باشگاه تاج نخستین تیم رسمی شناخته شد. پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، این رشته تا اوایل دههٔ ۱۳۷۰ش فعالیتی نداشت، اما پس از آغاز دوباره فعالیت، [[تیم ملی فوتبال زنان ایران]] به رقابتهای بینالمللی ازجمله جام ملتهای آسیا و المپیک نوجوانان سنگاپور راه یافت. در سطح باشگاهی، لیگ برتر با حضور تیمهایی در ۲۴ استان برگزار میشود. مهمترین موانع توسعه فوتبال قهرمانی زنان ایران کمبود زیرساختهای استاندارد، نبود حمایت شغلی و مالی از ورزشکاران، ضعف در استعدادیابی و مربیگری و فقدان جایگاه زنان در مدیریت ورزشی کشور ذکر شده است. با پیگیریهای فدراسیون ایران، [[حجاب|پوشش اسلامی]] زنان فوتبالیست ایرانی در بازیهای بینالمللی پذیرفته شده و [[فیفا]] لباس استانداردی را برای زنان محجبه تأیید کرده است. | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
فوتبال زنان در ایران از ۱۳۴۹ش با حضور غیررسمی دختران در تیمهای محلی و خیابانی مردان آغاز شد. فدراسیون فوتبال ایران با شناسایی استعدادهای زنان، گروهی را برای آموزش مربیگری به کلاسهای فیفا اعزام کرد. در باشگاه تاج (استقلال) نخستین تیم رسمی فوتبال زنان تشکیل و در ۱۳۴۹ش در بازی مقابل دیهیم به برتری ۶ بر صفر | [[فوتبال زنان در ایران]] از ۱۳۴۹ش با حضور غیررسمی دختران در تیمهای محلی و خیابانی مردان آغاز شد. فدراسیون فوتبال ایران با شناسایی استعدادهای زنان، گروهی را برای آموزش مربیگری به کلاسهای فیفا اعزام کرد. در باشگاه تاج (استقلال) نخستین تیم رسمی فوتبال زنان تشکیل و در ۱۳۴۹ش در بازی مقابل دیهیم به برتری ۶ بر صفر دست یافت.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/173507/ماجراي-فوتبال-زنان-ايران «ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وبسایت جهان نیوز.]</ref> سپس باشگاههای پرسپولیس، دیهیم و عقاب به تیمداری در این حوزه پرداختند.<ref>[https://footballdokht.ir/577-تاریخچه-فوتبال-زنان-در-ایران-عکس.html «تاریخچه فوتبال زنان در ایران + عکس»، وبسایت فوتبالدخت.]</ref> پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] [[انقلاب اسلامی ایران|ایران]]، در ۱۳۷۱ش با برگزاری مسابقات فوتبال سالنی در [[دانشگاه الزهرا]] دوباره فوتبال زنان فعال شد. در دوران ریاستجمهوری [[سید محمد خاتمی]] امکانات گستردهتری در اختیار فوتبال زنان قرار گرفت. با حمایت برخی چهرهها از جمله [[فائزه هاشمی]] در عرصهٔ ورزش زنان و [[محسن صفایی فراهانی]] در ریاست فدراسیون فوتبال، فوتبال دختران از فضای سالن به زمین چمن منتقل شد. در [[۸ اردیبهشت|هشتم اردیبهشت]] ۱۳۸۵ش نخستین دیدار تدارکاتی تیم ملی زنان ایران در فضای باز برگزار شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/173440/تاریخچه-پر-ماجرای-فوتبال-زنان-در-ایران#comments «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وبسایت تابناک.]</ref> | ||
== باشگاههای فوتبال زنان در ایران == | == باشگاههای فوتبال زنان در ایران == | ||
فوتبال زنان در قالب ۸۰ تیم باشگاهی و در استانهای | فوتبال زنان در قالب ۸۰ تیم باشگاهی و در استانهای [[استان تهران|تهران]]، [[استان اصفهان|اصفهان]]، [[استان فارس|فارس]]، [[خوزستان]]، [[استان کرمان|کرمان]]، [[مازندران]]، [[گیلان]]، [[خراسان رضوی]]، [[استان البرز|البرز]]، [[استان کرمانشاه|کرمانشاه]]، [[استان کردستان|کردستان]]، [[استان همدان|همدان]]، [[آذربایجان غربی]]، [[استان بوشهر|بوشهر]]، [[چهارمحال و بختیاری]]، [[استان یزد|یزد]]، [[استان مرکزی|مرکزی]]، [[استان ایلام|ایلام]]، [[کهگیلویه و بویراحمد]]، [[استان قزوین|قزوین]]، [[استان گلستان|گلستان]]، [[خراسان شمالی]]، [[استان سمنان|سمنان]] مستقر هستند. بیشترین تمرکز تیمها در استان تهران، فارس و اصفهان است.<ref>[https://footballdokht.ir/teams «تیمهای باشگاهی فوتبال زنان ایران»، وبسایت فوتبالدخت.]</ref> نخستین دورهٔ لیگ برتر فوتبال زنان طی سالهای ۱۳۸۶ش تا ۱۳۸۷ش برگزار شد<ref>[https://footballdokht.ir/254-تاریخچه-لیگ-فوتبال-بانوان-قهرمان-ها.html «نخستین دوره لیگ برتر فوتبال زنان ایران طی سالهای 1386 تا 1387 برگزار شد.»، وبسایت فوتبالدخت؛] [https://www.hazfi-cup.com/champions/Kowsar_Women_Football_League «لیست قهرمانان لیگ برتر کوثر بانوان فوتبال ایران»، وبسایت جام حذفی.]</ref> و در ۱۴۰۴ش هجدهمین دورهٔ این لیگ با قهرمانی تیم خاتون بم پایان یافت.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6745276/خاتون-بم-قهرمان-لیگ-هجدهم-شد-سپاهان-در-برابر-بمی-ها-ناکام-ماند «خاتونبم قهرمان لیگ هجدهم شد/ سپاهان در برابر بمیها ناکام ماند.]</ref> صعود تیم خاتون بم در ۱۴۰۳ش به جمع هشت تیم برتر باشگاهی آسیا نشانهٔ بلوغ فنی، تاکتیکی و اتحاد تیمی در فوتبال زنان ایران ارزیابی شده است. کارشناسان تأکید میکنند که روند پیشرفت فوتبال زنان در قالب باشگاههای مختلف و لیگ داخلی، طی دو سال گذشته محسوس بوده است.<ref>[https://www.varzesh3.com/news/2076993/دو-سال-است-از-پیشرفت-فوتبال-زنان-می-گویم «دو سال است از پیشرفت فوتبال زنان میگویم!»، وبسایت روزش سه.]</ref> | ||
== طراحی و تولید لباس فوتبال بانوان در ایران == | == طراحی و تولید لباس فوتبال بانوان در ایران == | ||
به نظر کارشناسان لباس فوتبال بانوان در ایران بهدلیل نیاز جامعه به هویتسازی و بازنمایی فرهنگی و اجتماعی، باید به گونهای طراحی و تولید شود که فراتر از یک پوشش ورزشی صرف عمل کند. بهگفتهٔ [[فدراسیون فوتبال ایران]] این لباسها ضمن رعایت | به نظر کارشناسان لباس فوتبال بانوان در ایران بهدلیل نیاز جامعه به هویتسازی و بازنمایی فرهنگی و اجتماعی، باید به گونهای طراحی و تولید شود که فراتر از یک پوشش ورزشی صرف عمل کند. بهگفتهٔ [[فدراسیون فوتبال ایران]] این لباسها ضمن رعایت [[حجاب]] و نیز استانداردهای فنی، احساس آزادی و زیبایی را در زمین بازی برای بازیکنان بههمراه داشته باشد. به پیشنهاد کارشناسان، طراحی این لباسها باید شامل محورهایی همچون هماهنگی با فرهنگ و رنگ ملی، طراحی اختصاصی متناسب با آناتومی بانوان، هویت تیمی و جایگاه اسپانسر، استفاده از نقوش ایرانی با الهامگیری سنتی-مدرن و افزودن نام و شمارهٔ بازیکن با فونت اختصاصی هر تیم، باشد.<ref>[https://footballdokht.ir/team/59-iran-ایران.html «تیم ملی فوتبال زنان ایران»، وبسایت فوتبالدخت.]</ref> | ||
تا قبل از سال ۱۳۹۰ش، | تا قبل از سال ۱۳۹۰ش، پوشش بانوان، یکی از چالشهای اصلی در بازیهای بینالمللی ورزشکاران زن ایرانی بود؛ برای مثال، در مسابقات انتخابی المپیک ۲۰۱۲م لندن در [[خرداد]] ۱۳۹۰ش در [[اردن]]، تیم ملی فوتبال زنان ایران بهدلیل عدم تأیید لباس توسط داوران فیفا، اجازهٔ حضور در زمین را پیدا نکرد؛ اما بهدنبال پیگیریهای فدراسیون فوتبال ایران و رایزنیهای شاهزاده اردنی، فیفا لباسی استاندارد برای زنان محجبه به تأیید رساند که مورد پذیرش [[ایران]]، [[بحرین]] و [[اردن]] قرار گرفت.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1318499/فوتبال-زنان-ایران-از-اردن-تا-اردن-منع-حجاب-و-گرفتن-حق-حساب «فوتبال زنان ایران از اردن تا اردن؛ منع حجاب و گرفتن حق حساب»، وبسایت تابناک.]</ref> بر اساس اظهارات مسئولین فدراسیون در امور بانوان، موضوع حجاب حل شده است و فوتبالیستهای ایرانی با پوشش اسلامی خود توانستهاند به عرصههای جهانی راه یابند.<ref>[https://fararu.com/fa/news/96777/موضوع-حجاب-دختران-فوتبالیست-99-درصد-حل-است «موضوع حجاب دختران فوتبالیست ۹۹ درصد حل است»، خبرگزاری فرارو.]</ref> | ||
== دستمزد فوتبال زنان در ایران == | == دستمزد فوتبال زنان در ایران == | ||
| خط ۲۷: | خط ۲۱: | ||
== افتخارات ملی و بینالمللی == | == افتخارات ملی و بینالمللی == | ||
جایگاه فوتبال زنان ایران در رنکینگ فدراسیون جهانی فوتبال دارای فراز و فرودهایی بوده است. برای مثال تیم ملی فوتبال زنان ایران در سالهای آغازین فعالیت خود با هدایت شهرزاد مظفر رتبهٔ چهلوهشتم جهان<ref>[https://football360.ir/post/2023061413/واکاوی-شرایط-فوتبال-زنان-ایران-در-رنکینگ-فیفا-از-خودمان-14-سال-عقبتریم «واکاوی شرایط فوتبال زنان ایران در رنکینگ فیفا؛ از خودمان 14 سال عقبتریم!»، وبسایت فوتبال 360.]</ref> و در رتبهبندی ۱۳۸۹ش جایگاه ۵۵ جهان را کسب کرد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/173440/تاریخچه-پر-ماجرای-فوتبال-زنان-در-ایران#comments «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وبسایت تابناک.]</ref> در جدیدترین رنکینگ اعلامشده، از جایگاه ۷۰ به رتبهٔ ۶۸ جهان ارتقا یافته است.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/262169/صعود-دو-پله-ای-زنان-فوتبال-ایران-در-رنکینگ-FIFA «صعود دو پلهای زنان فوتبال ایران در رنکینگ FIFA»، وبسایت نور نیوز.]</ref> | جایگاه فوتبال زنان ایران در رنکینگ فدراسیون جهانی فوتبال دارای فراز و فرودهایی بوده است. برای مثال تیم ملی فوتبال زنان ایران در سالهای آغازین فعالیت خود با هدایت شهرزاد مظفر رتبهٔ چهلوهشتم جهان<ref>[https://football360.ir/post/2023061413/واکاوی-شرایط-فوتبال-زنان-ایران-در-رنکینگ-فیفا-از-خودمان-14-سال-عقبتریم «واکاوی شرایط فوتبال زنان ایران در رنکینگ فیفا؛ از خودمان 14 سال عقبتریم!»، وبسایت فوتبال 360.]</ref> و در رتبهبندی ۱۳۸۹ش جایگاه ۵۵ جهان را کسب کرد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/173440/تاریخچه-پر-ماجرای-فوتبال-زنان-در-ایران#comments «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وبسایت تابناک.]</ref> در جدیدترین رنکینگ اعلامشده، از جایگاه ۷۰ به رتبهٔ ۶۸ جهان ارتقا یافته است.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/262169/صعود-دو-پله-ای-زنان-فوتبال-ایران-در-رنکینگ-FIFA «صعود دو پلهای زنان فوتبال ایران در رنکینگ FIFA»، وبسایت نور نیوز.]</ref> تیمهای ملی فوتبال زنان ایران تا کنون به موفقیتهای زیر دست یافته است: | ||
* کسب دو نایبقهرمانی غرب آسیا (۱۳۸۴ش و ۱۳۹۰ش)، | |||
* حضور در جام ملتهای آسیا (۲۰۲۲م هند و ۲۰۲۶م استرالیا) | |||
* سه دوره صعود به مرحلهٔ دوم انتخابی [[المپیک]].<ref>[https://the-ffiri.com/fa/services/20 «تیم ملی فوتبال بانوان ایران»، وببایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران.]</ref> | |||
* صعود تیم دختران زیر ۲۰ سال به مرحله دوم مسابقات مقدماتی قهرمانی آسیا.<ref>[https://the-ffiri.com/fa/news/154/تیم-ملی-فوتبال-جواناندختران «تیم ملی فوتبال جوانان(دختران)»، وبسایت فوتبالدخت.]</ref> | |||
* راهیابی دختران زیر ۱۷ سال به دور دوم مقدماتی قهرمانی آسیا (۱۳۹۷ش، تاجیکستان).<ref>[https://the-ffiri.com/fa/news/161/تیم-ملی-فوتبال-نوجواناندختران «تیم ملی فوتبال نوجوانان(دختران)»، وبسایت فوتبالدخت.]</ref> | |||
* نایبقهرمانی مسابقات زیر ۱۴ سال آسیا (۱۳۹۱ش، سریلانکا) | |||
* کسب دو مقام سومی در این رقابتها (۱۳۹۳ش و ۱۳۹۵ش).<ref>[https://the-ffiri.com/fa/news/214/تیم-ملی-فوتبال-نونهالاندختران «تیم ملی فوتبال نونهالان(دختران)»، وبسایت فوتبالدخت.]</ref> | |||
در سطح فردی زهرا قنبری در فصل ۹۸–۱۳۹۷ش با ۵۱ گل، خانم گل فوتبال ایران شد و بهعنوان نخستین لژیونر فوتبال بانوان ایران شناخته میشود. سارا قمی بهعنوان بیشترین زنندهٔ گل در لیگ بانوان ایران تا ۱۳۹۶ش ۳۵ بازی ملی و ۲۳ گل برای تیم ملی ثبت کرده است. شقایق نوریزاده از ۱۳۹۰ش تا ۱۳۹۶ش در تمامی ردههای تیم ملی فوتبال بانوان حضور داشته و در مسابقات آسیایی، تورنمنتهای بینالمللی و اروپایی متعددی به میدان رفته است. مریم ایراندوست نیز بهعنوان بازیکن سابق تیم ملی و مدرس بینالمللی فوتبال، در چندین کشور به تدریس فوتبال پرداخته است.<ref>[https://fbtv3.ir/news/23107 «پیشرفت ورزش بانوان بعد از انقلاب اسلامی»، وبسایت فوتبال برتر.]</ref> | در سطح فردی زهرا قنبری در فصل ۹۸–۱۳۹۷ش با ۵۱ گل، خانم گل فوتبال ایران شد و بهعنوان نخستین لژیونر فوتبال بانوان ایران شناخته میشود. سارا قمی بهعنوان بیشترین زنندهٔ گل در لیگ بانوان ایران تا ۱۳۹۶ش ۳۵ بازی ملی و ۲۳ گل برای تیم ملی ثبت کرده است. شقایق نوریزاده از ۱۳۹۰ش تا ۱۳۹۶ش در تمامی ردههای تیم ملی فوتبال بانوان حضور داشته و در مسابقات آسیایی، تورنمنتهای بینالمللی و اروپایی متعددی به میدان رفته است. مریم ایراندوست نیز بهعنوان بازیکن سابق تیم ملی و مدرس بینالمللی فوتبال، در چندین کشور به تدریس فوتبال پرداخته است.<ref>[https://fbtv3.ir/news/23107 «پیشرفت ورزش بانوان بعد از انقلاب اسلامی»، وبسایت فوتبال برتر.]</ref> | ||
| خط ۳۳: | خط ۳۶: | ||
== موانع فوتبال زنان در ایران == | == موانع فوتبال زنان در ایران == | ||
مهمترین موانع فوتبال زنان ایرانی به ترتیب اولویت عبارتند از: | مهمترین موانع فوتبال زنان ایرانی به ترتیب اولویت عبارتند از: | ||
* | * کمتوجهی به اماکن و تسهیلات ورزشی؛ | ||
* عدم حمایت شغلی و ورزشی از جمله بیمه و حقوق پس از دوران قهرمانی؛ | * عدم حمایت شغلی و ورزشی از جمله [[بیمه]] و حقوق پس از دوران قهرمانی؛ | ||
* کمتوجهی به توسعه استعدادیابی ورزشی در سطوح پایه؛ | * کمتوجهی به توسعه استعدادیابی ورزشی در سطوح پایه؛ | ||
* عدم تخصیص عادلانه منابع فدراسیونها بین زنان و مردان؛ | * عدم تخصیص عادلانه منابع فدراسیونها بین زنان و مردان؛ | ||
| خط ۴۴: | خط ۴۷: | ||
== فوتبال زنان ایران در جنگ رمضان == | == فوتبال زنان ایران در جنگ رمضان == | ||
پس از پایان جام ملتهای آسیای زنان ۲۰۲۶م در استرالیا و بستهبودن حریم هوایی ایران | پس از پایان جام ملتهای آسیای زنان ۲۰۲۶م در [[استرالیا]] و بستهبودن حریم هوایی ایران بهخاطر [[جنگ رمضان]]، بازگشت تیم ملی به تأخیر افتاد و برخی رسانهها از [[پناهندگی بازیکنان فوتبال زنان ایران]] خبر دادند.<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-ورزشی-160/1700865-سیر-تا-پیاز-پناهندگی-بازیکنان-تیم-ملی-فوتبال-زنان-در-استرالیا «سیر تا پیاز پناهندگی بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان در استرالیا»، خبرگزاری جماران.]</ref> در این مدت، با تشویق و هماهنگی سیاسی دولتهای استرالیا<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/398950/جزئیاتی-از-اتفاقات-تیم-ملی-زنان-در-استرالیا «جزئیاتی از اتفاقات تیم ملی زنان در استرالیا»، وبسایت شهرآرا نیوز.]</ref> و [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]]،<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-سیاسی-59/3199593-ترامپ-اگر-استرالیا-به-زنان-فوتبالیست-ایرانی-پناهندگی-ندهد-آمریکا-این-کار-را-خواهد-کرد «ترامپ: اگر استرالیا به زنان فوتبالیست ایرانی پناهندگی ندهد، آمریکا این کار را خواهد کرد»، وبسایت خبر فوری.]</ref> ۷ عضو تیم شامل شش بازیکن و یک عضو کادر فنی، هتل را ترک کرده و درخواست پناهندگی دادند؛<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1362977/کامبک-زنان-ایران-از-دل-پناهندگی-به-آغوش-وطن-منتظر-تصمیم-نهایی-۳-نفر-دیگر «کامبک زنان ایران از دل پناهندگی به آغوش وطن؛ منتظر تصمیم نهایی ۳ نفر دیگر!»، وبسایت تابناک؛] [https://www.asriran.com/fa/news/1149803/زهرا-قنبری-هم-از-پناهندگی-در-استرالیا-پشیمان-شد-کاپیتان-تیم-ملی-در-راه-مالزی «زهرا قنبری هم از پناهندگی در استرالیا پشیمان شد؛ کاپیتان تیم ملی در راه مالزی»، وبسایت عصر ایران؛] [https://www.tabnak.ir/fa/news/1362342/انصراف-یکی-از-دختران-فوتبالیست-از-پناهندگی «انصراف یکی از دختران فوتبالیست از پناهندگی»، وبسایت تابناک.]</ref> با این حال، پس از پیگیریهای فدراسیون و دستگاه دیپلماسی، ۵ نفر از آنان منصرف شده و تیم ملی در نهایت بدون ۲ عضو باقیمانده به [[ایران]] بازگشت.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6779171/برگزاری-مراسم-استقبال-از-تیم-ملی-فوتبال-زنان-در-میدان-ولیعصر «استقبال با شکوه از تیم ملی فوتبال زنان/ دختران «وطن» در آغوش ملت»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
