زهرا فاضل (بحث | مشارکت‌ها)
زهرا فاضل (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۴: خط ۴:


== مفهوم‌شناسی ==
== مفهوم‌شناسی ==
واژهٔ وطن از ریشهٔ عربی «و-ط-ن» به‌معنای اقامت‌گزیدن و سکونت داشتن گرفته شده است. در زبان عربی، وطن به محل اقامت دائمی یا زادگاه اطلاق می‌شود.<ref>[https://www.alketab.org/ریشه_وطن «ریشۀ وطن»، وب‌سایت الکتاب.]</ref> در زبان‌های دیگر نیز معادل‌هایی برای این مفهوم وجود دارد که هرکدام بار معنایی متفاوتی دارند؛ ازجمله انگلیسی Fatherland و Homeland یا Motherland، آلمانی Heimat و فرانسوی Patrie.<ref>[https://indifferentlanguages.in/word/persian/63bd9a9/وطن «وطن در زبان‌های مختلف»، وب‌سایت in different languages.]</ref> <br>
واژهٔ وطن از ریشهٔ عربی «و-ط-ن» به‌معنای اقامت‌گزیدن و سکونت داشتن گرفته شده است. در زبان عربی، وطن به محل اقامت دائمی یا زادگاه اطلاق می‌شود.<ref>[https://www.alketab.org/ریشه_وطن «ریشۀ وطن»، وب‌سایت الکتاب.]</ref> در زبان‌های دیگر نیز معادل‌هایی برای این مفهوم وجود دارد که هرکدام بار معنایی متفاوتی دارند؛ ازجمله انگلیسی Fatherland و Homeland یا Motherland، آلمانی Heimat و فرانسوی Patrie.<ref>[https://indifferentlanguages.in/word/persian/63bd9a9/%D9%88%D8%B7%D9%86 «وطن در زبان‌های مختلف»، وب‌سایت in different languages.]</ref> همچنین وطن در لغت به محل تولد، رشد یا اقامت فرد گفته می‌شود<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/وطن?q=وطن دهخدا، لغتنامه، ذیل واژۀ وطن.]</ref> و می‌تواند شامل روستا، شهر، کشور یا هر واحد جغرافیایی دیگر باشد.<ref>[http://ghiasabadi.com/motherland.html مرادی غیاث‌آبادی، «میهن/ وطن چیست؟ بررسی یک مفهوم کهن»، وب‌سایت پژوهش‌های ایرانی.]</ref>


مفهومی<ref group="دیدگاه">این قسمت با قسمت قبلی پیوند نمی خورد. یعنی متن انسجام خود را از دست داده است</ref> چندوجهی است که هم‌زمان عناصر زبانی، فرهنگی، تاریخی، حقوقی و جغرافیایی را در خود دارد. این مفهوم که از دیرباز یکی از عناصر بنیادی هویت انسانی بوده نه‌تنها مکانی برای زیست روزمره بلکه بستری تاریخی، فرهنگی و اجتماعی برای شکل‌گیری معنا و تعلق است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/news/285553/وطن-به-مثابه-جغرافیای-پیوند-گودرز-رشتیانی «وطن به‌مثابه جغرافیای پیوند»، وب‌سایت دائره‌المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> همچنین وطن در لغت به محل تولد، رشد یا اقامت فرد گفته می‌شود<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/وطن?q=وطن دهخدا، لغتنامه، ذیل واژۀ وطن.]</ref> و می‌تواند شامل روستا، شهر، کشور یا هر واحد جغرافیایی دیگر باشد.<ref>[http://ghiasabadi.com/motherland.html مرادی غیاث‌آبادی، «میهن/ وطن چیست؟ بررسی یک مفهوم کهن»، وب‌سایت پژوهش‌های ایرانی.]</ref><ref group="دیدگاه">معنای لغوی را در یکجا جمع کن</ref>
مفهومی<ref group="دیدگاه">این قسمت با قسمت قبلی پیوند نمی خورد. یعنی متن انسجام خود را از دست داده است</ref> چندوجهی است که هم‌زمان عناصر زبانی، فرهنگی، تاریخی، حقوقی و جغرافیایی را در خود دارد. این مفهوم که از دیرباز یکی از عناصر بنیادی هویت انسانی بوده نه‌تنها مکانی برای زیست روزمره بلکه بستری تاریخی، فرهنگی و اجتماعی برای شکل‌گیری معنا و تعلق است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/news/285553/وطن-به-مثابه-جغرافیای-پیوند-گودرز-رشتیانی «وطن به‌مثابه جغرافیای پیوند»، وب‌سایت دائره‌المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>  
 
===دیدگاه‌های مختلف دربارۀ مصداق وطن===
# نگاه مکانی صرف: هر مکانی که انسان در آن زندگی می‌کند، وطن اوست؛
# نگاه پیوندی (طبیعی یا قراردادی): زندگی به‌تنهایی کافی نیست؛ شرط آن است که فرد با آن مکان پیوندهای طبیعی (مانند تولد، پذیرش فرهنگ، دین و حقوق آن جامعه) یا پیوندهای قراردادی داشته باشد؛
# نگاه نسبی: هرچه ریشه‌های وجودی فرد در جایی قوی‌تر باشد، پیوند عاطفی و روانی او با آن مکان، حتی در صورت دوری، پایدارتر است؛ مانند پیوند انسان با پدر و مادر که گسسته نمی‌شود.<ref>[https://www.tebyan.net/news/514296/آیا-وطن-دوستی-ارزش-است «آیا وطن دوستی ارزش است؟»، خبرگزاری تبیان.]</ref>


===دیدگاه‌های مختلف در تعریف وطن<ref group="دیدگاه">فکرنکنم این دیدگاه ها مربوط به تعریف وطن باشد بلکه مربوط به این است که کجا وطن حساب می شود؟ </ref>===
# نخست، نگاه مکانی صرف که انسان در آن زندگی می‌کند؛
# دوم، نظریه‌ای که زندگی به‌تنهایی را کافی ندانسته و شرط می‌گذارد فرد با آن مکان پیوندهای طبیعی مانند تولد و پذیرش فرهنگ، دین و حقوق آن جامعه یا پیوندهای قراردادی داشته باشد؛
# سوم، رویکردی که این پیوند را به‌صورت نسبی می‌داند و تأکید می‌کند هرچه ریشه‌های وجودی فرد در جایی قوی‌تر باشد، حساسیت عاطفی و روانی او نسبت به آن مکان، حتی در صورت دوری از آن، پایدارتر و لطیف‌تر خواهد ماند، درست مانند پیوند یک انسان با پدر و مادر خود که هرگز گسسته نمی‌شود.<ref>[https://www.tebyan.net/news/514296/آیا-وطن-دوستی-ارزش-است «آیا وطن دوستی ارزش است؟»، خبرگزاری تبیان.]</ref>
== پیشینهٔ مفهوم وطن==
== پیشینهٔ مفهوم وطن==
=== در جهان ===
=== در جهان ===
برگرفته از «https://iranpedia.net/wiki/وطن»