نظام جمهوری اسلامی ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

# '''عقلی: ب'''ه باور صاحب‌نظران اسلامی نظام جمهوری اسلامی بر پایه عقلانیتی استوار است که در چارچوب شرع تعریف می‌شود. از منظر فقیهانی چون بروجردی<ref group="دیدگاه">اسامی کامل ذکر شود</ref> و امام خمینی، پذیرش اصل ولایت فقیه مبتنی بر استدلال عقلانی «لزوم اداره جامعه در زمان غیبت» و «بقای احکام الهی تا قیامت» است. به باور آنها، دین اسلام دینی سیاسی-اجتماعی است و احکام آن افزون بر عبادات، تدبیر اجتماع و تأمین سعادت دنیوی و اخروی را در بر دارد؛ از این رو، تشکیل حکومت برای پاسداری از قوانین الهی و جلوگیری از هرج و مرج، ضرورتی عقلی محسوب می‌شود. همچنین، عقل سلیم اقتضا می‌کند که حاکم جامعه اسلامی دارای علم به قانون (فقاهت)، عدالت و شایستگی رهبری باشد تا بتواند احکام و ارزش‌های اسلامی را در جامعه پیاده و از تضییع حقوق مردم جلوگیری کند.<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/64461/%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%B9%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D9%82%D9%84-%D9%88-%D8%B9%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D9%88-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C مقیمی حاجی، «دلایل عقلی ولایت فقیه از نگاه آیت‌الله‌العظمی بروجردی و امام خمینی»، مجلۀ حضور، شمارۀ 54، 1384ش، در پرتال جامع علوم انسانی.]</ref><ref group="دیدگاه">لینک و منبع تطابق ندارد. در لینک فعلی این مطلب نبود</ref>

# '''دینی:''' از منظر پژوهشگران دینی، اساسی‌ترین خاستگاه جمهوری اسلامی، قرآن و سنت است؛ اصولی چون اقامۀ قسط و عدل، اجتناب از طاغوت، امر به معروف و نهی از منکر، و تعیین «اولی الامر» از پایه‌های وحیانی این نظام به شمار می‌روند. به باور ایشان، روایات متعددی شرط تحقق حکومت دینی را رضایت و اقبال عمومی مردم دانسته و سیره معصومین نیز نشان می‌دهد که هرگز خود را بر مردم تحمیل نمی‌کردند. همچنین نظریه «ولایت فقیه» برگرفته از ادله نقلی (چون مقبوله عمر بن حنظله) و فقه شیعی است که به اعتقاد پژوهشگران، مشروعیت نظام را در عصر غیبت به فقیه جامع‌الشرایط به‌عنوان امین شریعت واگذار می‌کند، مشروط به رضایت آگاهانۀ مردم.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-dialog?id=29335 «سه برهان برای اثبات دینی بودن «جمهوریت»»، وب‌سایت دیگران.]</ref><ref group="دیدگاه">طبیعتا چنین مطلبی باید در منابع پژوهشی بررسی شده باشد؛ چرا به یک سایت ناشناخته ارجاع داده اید؟</ref>

== پایه‌های اساسی نظام جمهوری اسلامی ایران<ref group="دیدگاه">این موارد به تعبیر قانون اساسی است مواردی است که نظام با اعتقاد به آنها شکل گرفته است. چه نیازی به ذکر این موارد هست در حالی که در اهداف به اختصار گفته شده حکومت مبتنی بر ایمان و موازین اسلامی است؟