زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
ابرابزار
زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۹: خط ۹:
== پیشینه ==
== پیشینه ==
قدمت تولید آب‌نبات در ایران، به دوره ساسانیان بازمی‌گردد. در آن دوره، نوعی شیرینی به‌نام آبلوگ، وجود داشت که از نظر ظاهری شبیه به آب‌نبات‌های امروزی است.<ref>مام شوشتری، «هنر زیبای خوراک‌پزی و خوان‌آرایی در ایران باستان»، ۱۳۴۷ش، ص101.</ref> بسحاق اطعمه نیز در کتاب خود، در عصر [[تیموریان]]، از آب‌نبات نام برده است.<ref>بسحاق اطعمه، دیوان، ۱۳۰۳ق، ص35 و 91.</ref>
قدمت تولید آب‌نبات در ایران، به دوره ساسانیان بازمی‌گردد. در آن دوره، نوعی شیرینی به‌نام آبلوگ، وجود داشت که از نظر ظاهری شبیه به آب‌نبات‌های امروزی است.<ref>مام شوشتری، «هنر زیبای خوراک‌پزی و خوان‌آرایی در ایران باستان»، ۱۳۴۷ش، ص101.</ref> بسحاق اطعمه نیز در کتاب خود، در عصر [[تیموریان]]، از آب‌نبات نام برده است.<ref>بسحاق اطعمه، دیوان، ۱۳۰۳ق، ص35 و 91.</ref>
{{شعر جدید|متن=چه شیوه می‌کند آب نبات با دل ما \\که بر طبقچهٔ شمشاد و کاسهٔ حلبی است}}
{{آغاز نستعلیق}}
{{آغاز نستعلیق}}
{{شعر|نستعلیق}}
{{ب|چه شیوه می‌کند آب نبات با دل ما|که بر طبقچهٔ شمشاد و کاسهٔ حلبی است}}
{{پایان شعر}}
{{پایان نستعلیق}}
در دوره [[صفویه]] نیز آب‌نبات، ازجمله تنقلات محسوب می‌شد.<ref>عالم‌آرای شاه طهماسب، ۱۳۷۰ش، ص409.</ref> در اواخر سده ۱۳ق نیز، به‌فروش آب‌نبات در بازار شلوغ دروازه [[تهران]] اشاره شده است.<ref>شهری، طهران قدیم، ج2، ۱۳۸۳ش، ص329.</ref>
در دوره [[صفویه]] نیز آب‌نبات، ازجمله تنقلات محسوب می‌شد.<ref>عالم‌آرای شاه طهماسب، ۱۳۷۰ش، ص409.</ref> در اواخر سده ۱۳ق نیز، به‌فروش آب‌نبات در بازار شلوغ دروازه [[تهران]] اشاره شده است.<ref>شهری، طهران قدیم، ج2، ۱۳۸۳ش، ص329.</ref>
== نحوه درست کردن ==
== نحوه درست کردن ==
[[پرونده:آبنبات.jpg|جایگزین= انواع آبنبات در طرح‌های مختلف |بندانگشتی|آبنابت قیچی هل دار]]
[[پرونده:آبنبات.jpg|جایگزین= انواع آبنبات در طرح‌های مختلف |بندانگشتی|آبنابت قیچی هل دار]]
[[پرونده:آبنبات۳.jpg|جایگزین=آبنبات خروس قندی در دههٔ شصت شمسی |بندانگشتی|آبنبات خروس قندی در دههٔ شصت شمسی]]
[[پرونده:آبنبات۳.jpg|جایگزین=آبنبات خروس قندی در دههٔ شصت شمسی |بندانگشتی|آبنبات خروس قندی در دههٔ شصت شمسی]]
ابتدا شکر و آب را در ظرفی گود ریخته و حرارت می‌دهند تا آب، به‌صورت کامل تبخیر شود. پس از آن، مادهٔ خمیری‌شکل به‌دست آمده، در سینی که از قبل چرب شده، کمی حرارت می‌بیند تا اَشکال مختلفی به خود بگیرد. برخی، برای خوش‌طعم شدن آب‌نبات، به آن، پسته، زعفران، گرد زیره، هل یا چاشنی‌های ترش می‌زنند.
ابتدا شکر و آب را در ظرفی گود ریخته و حرارت می‌دهند تا آب، به‌صورت کامل تبخیر شود. پس از آن، مادهٔ خمیری‌شکل به‌دست آمده، در سینی که از قبل چرب شده، کمی حرارت می‌بیند تا اَشکال مختلفی به خود بگیرد. برخی، برای خوش‌طعم شدن آب‌نبات، به آن، پسته، زعفران، گرد زیره، هل یا چاشنی‌های ترش می‌زنند.
در سنندج، به آب‌نبات، ئاونه وات، گفته و آن را از آب، شکر و سرکه تهیه می‌کنند. در پایان کار، خمیر را روی سینی می‌ریزند تا کمی سرد شده و بعد آن را به‌شکل طنابی ضخیم درآورده و برش می‌دهند.<ref>انصاف‌جویی، آشپزی کردستان، ۱۳۸۶ش، ص۱۳۱.</ref> آب‌نبات قیچی، که از شیرینی‌های مخصوص شهر قم است، نیز از شکر و [[آب]] و کمی هل تهیه می‌شود.<ref>حجازی، غذاهای محلی و سنتی استان مرکزی، ۱۳۸۲ش، ص۱۰۹.</ref> مردم کازرون نیز برای تهیه آب‌نبات، از شیره شکر استفاده می‌کنند.<ref>حاتمی، باورها و رفتارها، گذشته در کازرون، ۱۳۸۵ش، ص۲۳۷.</ref> برخی از مردم، به‌منظور جذاب‌تر شدن آب‌نبات‌ها، به‌ویژه برای کودکان، آن‌ها را به‌شکل پرندگان، حیوانات و عروسک‌های گوناگون درمی‌آورند. در گذشته، آب‌نباتی به‌نام خروس قندی وجود داشت که به‌شکل خروسی بر سر چوب‌هایی باریک بود.<ref>حاتمی، باورها و رفتارها، گذشته در کازرون، ۱۳۸۵ش، ص۲۳8؛ خیراندیش، سیرجان در خشت خام، ۱۳۸۴ش، ص۲۰۹.</ref> فروش آب‌نبات، معمولاً در قنادی‌ها صورت می‌گرفت.<ref>مقدم، تویسرکان، ج1، ۱۳۷۸ش، ص420.</ref> برخی از قنادی‌ها، گاهی نُقل نخودچی، آب‌نبات، شکرپنیر و گلپری را ترکیب کرده و به فروش می‌رسانند.<ref>مظلوم‌زاده، آشپزی در فرهنگ مردم کازرون، ۱۳۸۳ش، ص231.</ref>
در سنندج، به آب‌نبات، ئاونه وات، گفته و آن را از آب، شکر و سرکه تهیه می‌کنند. در پایان کار، خمیر را روی سینی می‌ریزند تا کمی سرد شده و بعد آن را به‌شکل طنابی ضخیم درآورده و برش می‌دهند.<ref>انصاف‌جویی، آشپزی کردستان، ۱۳۸۶ش، ص۱۳۱.</ref> آب‌نبات قیچی، که از شیرینی‌های مخصوص شهر قم است، نیز از شکر و [[آب]] و کمی هل تهیه می‌شود.<ref>حجازی، غذاهای محلی و سنتی استان مرکزی، ۱۳۸۲ش، ص۱۰۹.</ref> مردم کازرون نیز برای تهیه آب‌نبات، از شیره شکر استفاده می‌کنند.<ref>حاتمی، باورها و رفتارها، گذشته در کازرون، ۱۳۸۵ش، ص۲۳۷.</ref> برخی از مردم، به‌منظور جذاب‌تر شدن آب‌نبات‌ها، به‌ویژه برای کودکان، آن‌ها را به‌شکل پرندگان، حیوانات و عروسک‌های گوناگون درمی‌آورند. در گذشته، آب‌نباتی به‌نام خروس قندی وجود داشت که به‌شکل خروسی بر سر چوب‌هایی باریک بود.<ref>حاتمی، باورها و رفتارها، گذشته در کازرون، ۱۳۸۵ش، ص۲۳8؛ خیراندیش، سیرجان در خشت خام، ۱۳۸۴ش، ص۲۰۹.</ref> فروش آب‌نبات، معمولاً در قنادی‌ها صورت می‌گرفت.<ref>مقدم، تویسرکان، ج1، ۱۳۷۸ش، ص420.</ref> برخی از قنادی‌ها، گاهی نُقل نخودچی، آب‌نبات، شکرپنیر و گلپری را ترکیب کرده و به فروش می‌رسانند.<ref>مظلوم‌زاده، آشپزی در فرهنگ مردم کازرون، ۱۳۸۳ش، ص231.</ref>