| خط ۴: | خط ۴: | ||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی == | ||
تابآوری در لغت بهمعنای، صبوری، شکیبایی، بر خود هموار کردن، تحمل کردن و طاقت آوردن است.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/تاب+آوردن دهخدا، لغتنامه، وبسایت واژهیاب، ذیل مفهوم تاب آوردن.]</ref> | تابآوری در لغت بهمعنای، صبوری، شکیبایی، بر خود هموار کردن، تحمل کردن و طاقت آوردن است.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/تاب+آوردن دهخدا، لغتنامه، وبسایت واژهیاب، ذیل مفهوم تاب آوردن.]</ref> تابآوری در علم بومشناسی بهمعنای توانایی سیستمها در جذب تغییرات و ایستادگی در برابر آنها است. در علوم پایه و مهندسی بهعنوان یک ویژگی سرعتی محسوب شده و بهمعنای مدت زمانی است که صرفنظر از نوسان مورد نیاز پس از بروز تنش، یک سازه یا سیستم، به حالت تعادل اولیه بر میگردد. در علم روانشناسی، تابآوری بهمعنای توانایی افراد در تطبیق مناسب با شرایط تنشزا و دشواریهای زندگی است. در علوم مدیریتی و رفتار سازمانی، تابآوری بهعنوان یک فرایند بهمعنای ظرفیت مردم و سیستمها است که عملکرد سازمانی را تسهیل کرده و روابط کارکردی را با وجود آشفتگیها حفظ میکنند.<ref>Rose, Adam, Economic Resilience to Disasters, 2009, P75.</ref> در علوم اقتصادی به دو صورت ایستا و پویا تعریف شده است.<ref>غیاثوند، «شاخصهای تاب آوری اقتصادی»، نشریۀ روند (روند پژوهشهای اقتصادی) 1394ش، ص83-84. </ref> | ||
در رابطه با انسانها نیز تابآوری بهمعنای انعطافپذیری در تفکرات، احساسات و رفتارها در مواجهه با سختیهای زندگی و دورههای طولانی فشار است که پس از طی بحران، قویتر، داناتر و توانمندتر شده باشد.<ref> [https://shora-banovan.farhang.gov.ir/fa/news/590519/مفهوم-تاب-آوری-چیست#:~:text=واژه%20تاب%20آوری%20از%20ریشه، «مفهوم تاب آوری چیست؟»، وبسایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اخبار.]</ref> در علوم اجتماعی تابآوری شامل ظرفیت پیشبینی، آمادهسازی، مداخله و تطبیق یک جامعه با شرایط متغیر است<ref>[https://www.resiliency.ir/social-resilience/ مقدسی، «تاب آوری اجتماعی چیست؟»، وبسایت خانه تاب آوران ایران.]</ref> و به تقویت [[همبستگی اجتماعی]] در برابر چالشهای ملی نیز تعریف شده است.<ref>[https://www.resiliencemedia.ir/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-resiliencemedia-ir/ «رسانه تابآوری ایران»، خبرگزاری تابآوری ایرانیان]؛ [https://khabarpu.com/b.htm?u=%D8%AA%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D8%A2%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B2%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C_c2hhcmdoZGFpbHkuY29tLyVEOCVBOCVEOCVBRSVEOCVCNC0lRDglQjElRDklODglRDglQjIlRDklODYlRDglQTclRDklODUlRDklODctMTAwLzEwOTc5NDMt_2LTYsdmC «تابآوری ایران در بزنگاه بحران جهانی»، روزنامه شرق]</ref> تابآوری دارای کاربردهای مختلف چون تابآوری فردی، خانوادگی، سازمانی، فرهنگی، اقتصادی، زیستمحیطی، حکمرانی و ملی است.<ref>[https://www.irantalent.com/blog/what-is-resilience/ «تاب آوری چیست و چرا اهمیت دارد؟»، وبسایت ایران تلنت.]</ref><ref>[https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1819119 نصر اصفهانی و همکاران، «مقدمهای بر تصویر ایران تابآور»، 1403ش، ص 8.]</ref> | |||
== چالشها == | == چالشها == | ||
آدمی، در زندگی خود همواره با چالشهای متعددی مواجه میشود. در برخی مواقع، اتفاقاتی در زندگی رخ میدهند که بهصورت مرتب، تابآوری انسان را با چالش روبهرو میکند و هیچ انسانی از این قاعده مستثنا نیست. علاوه بر حوادث غیرمترقبه و خارج از انتظار، برخی شرایط بلندمدت نیز آدمی را تحت فشار قرار داده و او را بهسمت ناامیدی سوق میدهند و تابآوری انسان را به چالش میکشد.<ref>مقدسی، تاب آوری، اقدام در کوچینگ، 1398ش.</ref> | آدمی، در زندگی خود همواره با چالشهای متعددی مواجه میشود. در برخی مواقع، اتفاقاتی در زندگی رخ میدهند که بهصورت مرتب، تابآوری انسان را با چالش روبهرو میکند و هیچ انسانی از این قاعده مستثنا نیست. علاوه بر حوادث غیرمترقبه و خارج از انتظار، برخی شرایط بلندمدت نیز آدمی را تحت فشار قرار داده و او را بهسمت ناامیدی سوق میدهند و تابآوری انسان را به چالش میکشد.<ref>مقدسی، تاب آوری، اقدام در کوچینگ، 1398ش.</ref> | ||
== | == تفاوت تابآوری با مفاهیم مشابه == | ||
* '''مقاومت:''' رویکردی ایستا و واکنشی است که بر ایستادگی فیزیکی در برابر فشار تأکید دارد. سیستمی که صرفاً مقاومت میکند، انرژی خود را در تقابل با نیروی مهاجم مستهلک میسازد. | |||
* '''انعطافپذیری:''' ناظر بر ظرفیت تغییر شکل موقتی و سطحی در برابر تکانههاست. | |||
* '''انطباقپذیری:''' فرایندی شناختی است که سازگاری با تغییرات محیطی را مدنظر قرار میدهد. | |||
در مقابل، تابآوری توانایی یک سیستم برای جذب شوک، بهبود سریع، یادگیری از بحران و بازگشت به مسیر توسعه تکاملیافتهتر پس از وقوع اختلال است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1819119 نصر اصفهانی و همکاران، «مقدمهای بر تصویر ایران تابآور»، 1403ش، ص 8-9.]</ref><ref>[https://shora-banovan.farhang.gov.ir/fa/news/590519/مفهوم-تاب-آوری-چیست#:~:text=واژه%20تاب%20آوری%20از%20ریشه، «مفهوم تاب آوری چیست؟»، وبسایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اخبار.]</ref> | |||
== افراد تابآور == | == افراد تابآور == | ||
| خط ۸۸: | خط ۸۸: | ||
* نصر اصفهانی، علیرضا؛ لسان طوسی، فهیمه؛ نجفی رستاقی، حیدر؛ برومند کاخکی، احمد، «''مقدمهای بر تصویر ایران تابآور''»، تهران، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی (شماره مسلسل ۲۰۱۷۶)، ۱۴۰۳ش. | * نصر اصفهانی، علیرضا؛ لسان طوسی، فهیمه؛ نجفی رستاقی، حیدر؛ برومند کاخکی، احمد، «''مقدمهای بر تصویر ایران تابآور''»، تهران، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی (شماره مسلسل ۲۰۱۷۶)، ۱۴۰۳ش. | ||
* «مفهوم تابآوری چیست؟»، وبسایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اخبار، تاریخ بازدید: ۱۵ بهمن ۱۴۰۱ش. | * «مفهوم تابآوری چیست؟»، وبسایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اخبار، تاریخ بازدید: ۱۵ بهمن ۱۴۰۱ش. | ||
* مقدسی، محمد رضا، «''تابآوری اجتماعی چیست؟''»، وبسایت خانه تابآوران ایران، تاریخ بازدید: ۲۲ فروردین ۱۴۰۵ش. | |||
* | |||
* مقدسی، محمدرضا و نزاکت الحسینی، مرضیه، تابآوری، اقدام در کوچینگ، تهران، پروچستا، ۱۳۹۸ش. | * مقدسی، محمدرضا و نزاکت الحسینی، مرضیه، تابآوری، اقدام در کوچینگ، تهران، پروچستا، ۱۳۹۸ش. | ||
** | ** | ||
* Rose, Adam Z, Economic Resilience to Disasters, Published Articles and Papers, 2009, P75. | * Rose, Adam Z, Economic Resilience to Disasters, Published Articles and Papers, 2009, P75. | ||
