←منابع: اصلاح ارقام |
|||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
دربارهٔ ملاک تعیین مصداق وطن، سه دیدگاه اصلی مطرح است: | دربارهٔ ملاک تعیین مصداق وطن، سه دیدگاه اصلی مطرح است: | ||
* دیدگاه مکانمحور: هر محل سکونت و زیستی، وطن تلقی میشود. | * دیدگاه مکانمحور: هر محل سکونت و زیستی، وطن تلقی میشود. | ||
* دیدگاه پیوندگرا: سکونت | * دیدگاه پیوندگرا: علاوه بر سکونت احراز پیوندهای طبیعی مانند زادگاه، همسانی فرهنگی و دینی یا حقوقی و قراردادی با یک جامعه الزامی است. | ||
* دیدگاه | * دیدگاه نَسبی: وطن بر اساس عمق ریشههای وجودی و روانی فرد تعریف میشود و پیوندی ناگسستنی است که حتی در صورت دوری فیزیکی مشابه پیوند خونی با والدین حفظ میگردد.<ref>[https://www.tebyan.net/news/514296/آیا-وطن-دوستی-ارزش-است «آیا وطن دوستی ارزش است؟»، خبرگزاری تبیان.]</ref> | ||
=== عناصر سازنده وطن === | === عناصر سازنده وطن === | ||
جغرافیا هستهٔ مرکزی مفهوم وطن است؛ بستر | جغرافیا هستهٔ مرکزی مفهوم وطن است؛ بستر فیزیکی که تخریب آن آسیب به کلیت وطن محسوب میشود و چهار مؤلفهٔ دیگر نیز بر پایهٔ آن شکل میگیرند: | ||
* زبان: زبان | * زبان: زبان بومی شکلگرفته در آن جغرافیا که ابزار انتقال حافظهٔ جمعی است. | ||
* فرهنگ: مجموع آداب، رسوم، ارزشها و سبک زندگی حاصل از زیست جمعی. | * فرهنگ: مجموع آداب، رسوم، ارزشها و سبک زندگی حاصل از زیست جمعی. | ||
* حافظهٔ تاریخی: رخدادها و تجربیات تاریخی مشترک که در بستر آن سرزمین رقم خوردهاند. | * حافظهٔ تاریخی: رخدادها و تجربیات تاریخی مشترک که در بستر آن سرزمین رقم خوردهاند. | ||
| خط ۱۹: | خط ۱۹: | ||
== پیشینهٔ مفهوم وطن == | == پیشینهٔ مفهوم وطن == | ||
مفهوم وطن در معنای سیاسی مدرن، پدیدهای است که از قرن ۱۸م و همزمان با شکلگیری دولت-ملتها در اروپا پدید آمد. پیش از آن، وفاداری انسانها به دین، قبیله، شاه یا امپراتوری معطوف بود نه به یک سرزمین با مرزهای سیاسی مشخص. در این میان، انقلاب فرانسه در سال ۱۷۸۹م، نقطهٔ عطفی بود که برای نخستینبار | مفهوم وطن در معنای سیاسی مدرن، پدیدهای است که از قرن ۱۸م و همزمان با شکلگیری دولت-ملتها در اروپا پدید آمد. پیش از آن، وفاداری انسانها به دین، قبیله، شاه یا امپراتوری معطوف بود نه به یک سرزمین با مرزهای سیاسی مشخص. در این میان، انقلاب فرانسه در سال ۱۷۸۹م، نقطهٔ عطفی بود که برای نخستینبار ملت را منبع حاکمیت و «وطن» را قلمروی تعریف کرد که هر شهروند به آن تعلق دارد. در این چارچوب، مفهوم وطن بهعنوان یک ساختار سیاسی، از اروپا به سایر نقاط جهان صادر شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/180358 «تلقی قدما از وطن/ محمدرضا شفیعی کدکنی»، وبسایت دائرهالمعارف بزرگ اسلامی».]</ref> در ایران نیز این مفهوم بدین معنا در دورهٔ قاجار و سپس در دوران مشروطه شکل گرفت.<ref>[https://political.ihss.ac.ir/Article/42699 روزخوش و خالقی دامغانی، «برآمدن مفهوم جدید وطن در ایران عصر تجدد (قرن نوزدهم میلادی)»، 1403ش، ص180-181.]</ref> | ||
دربارهٔ خاستگاه و سیر تطور مفهوم وطن در ایران، سه رویکرد نظری عمده مطرح است: | دربارهٔ خاستگاه و سیر تطور مفهوم وطن در ایران، سه رویکرد نظری عمده مطرح است: | ||
'''رویکرد مدرنگرایانه:''' مفهوم سیاسی و | '''رویکرد مدرنگرایانه:''' مفهوم سیاسی و مرزدار وطن پدیدهای درونزاد نیست، بلکه در پی مواجهه با تهدیدات خارجی (روسیه و بریتانیا) و آشنایی روشنفکران با اروپا وارد ایران شد. با نهضت مشروطه و گذار از نظام پادشاهی سنتی، واژهٔ ملت جایگزین رعایا شد<ref>بشیریه، عقل در سیاست، سی پنج گفتار در فلسفه، 1382ش، ص819-820.</ref> و سرزمین از قلمرو شاه به خانهٔ ملت تغییر ماهیت داد. این مفهوم در دورهٔ پهلوی از طریق سیاستهای دستوری یکسانسازی زبانی، بازنویسی تاریخ و آموزش همگانی تثبیت شد.<ref>کاشانی ثابت، افسانههای مرزی 1946-1804، 1389ش، ص385.</ref> | ||
'''رویکرد دیرینهگرا:''' وطندوستی ایرانی ریشه در اندیشهٔ | '''رویکرد دیرینهگرا:''' وطندوستی ایرانی ریشه در اندیشهٔ ایرانشهر و هویت تاریخی-فرهنگی پیش از اسلام دارد. کاربرد مفاهیمی چون ایرانزمین در ادبیات کلاسیک نظیر اشعار فردوسی و حافظ گواه وجود یک وطن فرهنگی دیرینه است. با این حال، منتقدان بر این باورند که این رویکرد، احساس تعلق فرهنگی را با مفهوم حقوقی-سیاسیِ دولت-ملت مدرن خلط میکند.<ref>[https://political.ihss.ac.ir/Article/42699 روزخوش و خالقی دامغانی، «برآمدن مفهوم جدید وطن در ایران عصر تجدد (قرن نوزدهم میلادی)»، 1403ش، ص160-161.]</ref> | ||
'''رویکرد میانه:''' وطن در ایران نه کاملاً وارداتی است و نه صرفاً باستانی؛ بلکه برآیندی از ترکیب این دو است. در این دیدگاه، زیرساختهای بومی و پیشامدرن | '''رویکرد میانه:''' وطن در ایران نه کاملاً وارداتی است و نه صرفاً باستانی؛ بلکه برآیندی از ترکیب این دو است. در این دیدگاه، زیرساختهای بومی و پیشامدرن مانند سرزمین یکپارچه، زبان فارسی و حافظهٔ تاریخی باستان در مواجهه با تجدد، با مفاهیم و نهادهای سیاسی-حقوقی اقتباسشده از غرب مانند پارلمان، قانون اساسی و شهروندی درآمیختند و مفهوم وطن مدرن مشروطه را شکل دادند.<ref>اشرف، مفاهیم و نظریهها: هویت ایرانی به سه روایت، در هویت ایرانی از دوران باستان تا پایان پهلوی، 1395ش، ص38.</ref> | ||
== اهمیت و کارکرد وطن == | == اهمیت و کارکرد وطن == | ||
مفهوم وطن از منظرهای اجتماعی، معنوی و روانشناختی اهمیت یافته است: | مفهوم وطن از منظرهای اجتماعی، معنوی و روانشناختی اهمیت یافته است: | ||
'''جامعهشناختی و هویتی:''' وطن عامل بنیادین همبستگی و هویت جمعی است که در شرایط بحرانی محرک کنشهای داوطلبانه میشود.<ref>[https://farsnews.ir/Parasto/1775641284702339540/%D9%88%D8%B7%D9%86-%D9%86%D9%87-%D8%AE%D8%A7%DA%A9-%DA%A9%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D8%B1-%D9%82%D8%B7%D8%B1%D9%87-%D8%AE%D9%88%D9%86-%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%8 چمنی، «وطن نه خاک که جان ماست؛ هر قطره خون پیمان بقاست»، خبرگزاری فارس.]</ref> این مفهوم با زبان، فرهنگ و حافظهٔ تاریخی | '''جامعهشناختی و هویتی:''' وطن عامل بنیادین همبستگی و هویت جمعی است که در شرایط بحرانی محرک کنشهای داوطلبانه میشود.<ref>[https://farsnews.ir/Parasto/1775641284702339540/%D9%88%D8%B7%D9%86-%D9%86%D9%87-%D8%AE%D8%A7%DA%A9-%DA%A9%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D8%B1-%D9%82%D8%B7%D8%B1%D9%87-%D8%AE%D9%88%D9%86-%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%8 چمنی، «وطن نه خاک که جان ماست؛ هر قطره خون پیمان بقاست»، خبرگزاری فارس.]</ref> این مفهوم با زبان، فرهنگ و حافظهٔ تاریخی بهویژه در ادبیات و زبان فارسی پیوند تنگاتنگی دارد<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/news/286689/%D9%88%D8%B7%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B9%D8%B1-%D9%88-%D8%A7%D8%AF%D8%A8-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%9B-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85%DB%8C-%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87%E «وطندوستی در شعر و ادب فارسی؛ مفهومی ریشهدار در هویت ایرانی»، وبسایت مرکز دائرهالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> و عواملی چون پیشینهٔ خانوادگی، دوران رشد و تجربهٔ مهاجرت در شکلگیری آن مؤثرند.<ref>[https://iranian.mfa.ir/portal/viewpage/13275 «هویت ایرانی و وطن دوستی»، دبیرخانۀ شورای عالی امور ایرانیان خارج از کشور.]</ref> وطن در این چارچوب با استعارهٔ وطن بهمثابه مادر و مفاهیمی چون فداکاری و حفظ تمامیت سرزمینی پیوند میخورد.<ref>[https://jamejamonline.ir/fa/news/1548217/تا-آخرین-قطره-خون-مان-سرباز-وطن-هستیم «تا آخرین قطرۀ خونمان سرباز وطن هستیم»، خبرگزاری جام جم.]</ref> | ||
'''ارزش معنوی:''' در اندیشهٔ اسلامی، دفاع از سرزمین پیششرط تحقق اهداف و آرمانهای جمعی است و بر اختلافات داخلی تقدم دارد.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1040672/%D9%88%D8%B7%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1-%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%A8%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%A2%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D8% «وطن محور وحدت و شرط بقای همه آرمانهاست/ دفاع از وطن اولویتی از همه اختلافات است»، خبرگزاری آنا.]</ref> همچنین، علاقه به وطن میلی طبیعی و محترم دانسته شده و ترک آن جز در مواقع ضرورت توصیه نمیشود؛<ref>[http://cdn.meybod.ac.ir/blog/userfiles/article/72118.pdf میرجلیلی، «وطن دوستی از دیدگاه قرآن و روایات»، 1391ش، ص 28.]</ref> با این حال، میان وطندوستی و ناسیونالیسم | '''ارزش معنوی:''' در اندیشهٔ اسلامی، دفاع از سرزمین پیششرط تحقق اهداف و آرمانهای جمعی است و بر اختلافات داخلی تقدم دارد.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1040672/%D9%88%D8%B7%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1-%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%A8%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%A2%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D8% «وطن محور وحدت و شرط بقای همه آرمانهاست/ دفاع از وطن اولویتی از همه اختلافات است»، خبرگزاری آنا.]</ref> همچنین، علاقه به وطن میلی طبیعی و محترم دانسته شده و ترک آن جز در مواقع ضرورت توصیه نمیشود؛<ref>[http://cdn.meybod.ac.ir/blog/userfiles/article/72118.pdf میرجلیلی، «وطن دوستی از دیدگاه قرآن و روایات»، 1391ش، ص 28.]</ref> با این حال، میان وطندوستی و ناسیونالیسم افراطی برتریطلبانه تمایز وجود دارد.<ref>[https://iranian.mfa.ir/portal/viewpage/13275 «هویت ایرانی و وطن دوستی»، دبیرخانۀ شورای عالی امور ایرانیان خارج از کشور.]</ref> در این چارچوب، سرزمین فراتر از موجودیت مادی، واجد قداست و دفاع از آن ماهیتی معنوی دارد.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1040672/%D9%88%D8%B7%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1-%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%A8%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%A2%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D8% «وطن محور وحدت و شرط بقای همه آرمانهاست/ دفاع از وطن اولویتی از همه اختلافات است»، خبرگزاری آنا.]</ref> | ||
'''روانشناختی:''' بر پایهٔ روانشناسی معناگرا، وطن | '''روانشناختی:''' بر پایهٔ روانشناسی معناگرا، وطن بهمثابه یک معنای جمعی والا، ظرفیت تابآوری افراد را در برابر رنجها و بحرانهایی نظیر جنگ افزایش داده و ایستادگی آگاهانه را جایگزین غریزهٔ گریز میکند.<ref>[https://civilica.com/note/20776/ گریباوی، «در جستوجوی معنای وطن؛ خوانشی فرانکلی از روان ملت ایران در جنگ»، وبسایت سیویلیکا.]</ref> | ||
== جهانوطنگرایی == | == جهانوطنگرایی == | ||
در برابر مفهوم جغرافیامحور وطن، دیدگاه جهانوطنگرایی قرار دارد که انسان را شهروند جهان دانسته<ref>[https://www.iisajournals.ir/article%2041967.html?lang=fa میرکوشش، «تبیین دیپلماسی عمومی و فرهنگی از منظر سازهانگاری جهانوطنی»، 1393ش، ص12.]</ref> و همبستگی جهانی انسانها را بر مرزهای جغرافیایی مقدم میشمارد.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/256015/نفی-وطن-با-دستاویز-جهانیشدن «نفی وطن با دستاویز جهانی شدن»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> این رویکرد در چهار نوع اخلاقی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی تصویر شده است.<ref>[https://www.iisajournals.ir/article%2041967.html?lang=fa میرکوشش، «تبیین دیپلماسی عمومی و فرهنگی از منظر سازهانگاری جهانوطنی»، 1393ش، ص13-14.]</ref> جهانوطنگرایی در نقطهٔ مقابل ناسیونالیسم افراطی | در برابر مفهوم جغرافیامحور وطن، دیدگاه جهانوطنگرایی قرار دارد که انسان را شهروند جهان دانسته<ref>[https://www.iisajournals.ir/article%2041967.html?lang=fa میرکوشش، «تبیین دیپلماسی عمومی و فرهنگی از منظر سازهانگاری جهانوطنی»، 1393ش، ص12.]</ref> و همبستگی جهانی انسانها را بر مرزهای جغرافیایی مقدم میشمارد.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/256015/نفی-وطن-با-دستاویز-جهانیشدن «نفی وطن با دستاویز جهانی شدن»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> این رویکرد در چهار نوع اخلاقی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی تصویر شده است.<ref>[https://www.iisajournals.ir/article%2041967.html?lang=fa میرکوشش، «تبیین دیپلماسی عمومی و فرهنگی از منظر سازهانگاری جهانوطنی»، 1393ش، ص13-14.]</ref> جهانوطنگرایی در نقطهٔ مقابل ناسیونالیسم افراطی که به خودبرتربینی ملی میانجامد قرار دارد،<ref>[https://snn.ir/fa/news/395458/جهان-وطنی-تشکیل-جبههای-بدون-مرز «جهان وطنی، تشکیل جبههای بدون مرز»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> با این حال، لزوماً نافی وطندوستی و علایق طبیعی انسان به زادگاهش نیست.<ref>[https://snn.ir/fa/news/395458/جهان-وطنی-تشکیل-جبههای-بدون-مرز «جهان وطنی، تشکیل جبههای بدون مرز»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> اندیشهٔ اسلامی نیز با نفی تعصبات قومی، رویکردی جهانشمول و فراملی را در آموزههای خود ارائه میدهد؛<ref>[https://snn.ir/fa/news/395458/جهان-وطنی-تشکیل-جبههای-بدون-مرز «جهان وطنی، تشکیل جبههای بدون مرز»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> اما علاقه به وطن را محترم دانسته و آن را به رسمیت شناخته است.<ref>[http://cdn.meybod.ac.ir/blog/userfiles/article/72118.pdf میرجلیلی، «وطن دوستی از دیدگاه قرآن و روایات»، 1391ش، ص 28.]</ref> | ||
== وطن در فقه اسلامی == | == وطن در فقه اسلامی == | ||
| خط ۵۵: | خط ۵۵: | ||
* حماسه (شاهنامه): وطن به معنای سرزمین ایران و دفاع از آن در برابر بیگانگان.<ref>[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/180358 «تلقی قدما از وطن»، وبسایت دائرهالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | * حماسه (شاهنامه): وطن به معنای سرزمین ایران و دفاع از آن در برابر بیگانگان.<ref>[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/180358 «تلقی قدما از وطن»، وبسایت دائرهالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | ||
* ادبیات غنایی و اقلیمی: بازنمایی وطن در مقیاس زادگاه، طبیعت و خاطرات شخصی.<ref>[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/180358 «تلقی قدما از وطن»، وبسایت دائرهالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | * ادبیات غنایی و اقلیمی: بازنمایی وطن در مقیاس زادگاه، طبیعت و خاطرات شخصی.<ref>[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/180358 «تلقی قدما از وطن»، وبسایت دائرهالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | ||
* | * دورۀ مشروطه: تبدیل شدن وطن به پربسامدترین مضمون شعری تحت تأثیر اندیشههای مدرن غربی و مفاهیم هویت و فردیت.<ref>[https://elmnet.ir/doc/10615504-71181 محمدی فشارکی و دیگران، «مفهوم وطن در شعر منتخب شعرای معاصر»، 1392ش، چکیده.]</ref> | ||
* | * دورۀ پهلوی: گرایش شاعران به استفاده از نماد برای بیان مفاهیم میهنی و انتقادی به دلیل سانسور و فضای بسته سیاسی.<ref>[https://elmnet.ir/doc/10615504-71181 محمدی فشارکی و دیگران، «مفهوم وطن در شعر منتخب شعرای معاصر»، 1392ش، چکیده.]</ref> | ||
* ادبیات مهاجرت: بازسازی وطن در غیاب سرزمین مادری از طریق زبان و تخیل.<ref>[https://etelaat.news/news/روایت-عشق-به-وطن،-بهدوراز-شعارزدگی/ «روایت عشق به وطن، به دور از شعارزدگی»، خبرگزاری اطلاعات.]</ref> | * ادبیات مهاجرت: بازسازی وطن در غیاب سرزمین مادری از طریق زبان و تخیل.<ref>[https://etelaat.news/news/روایت-عشق-به-وطن،-بهدوراز-شعارزدگی/ «روایت عشق به وطن، به دور از شعارزدگی»، خبرگزاری اطلاعات.]</ref> | ||
| خط ۶۲: | خط ۶۲: | ||
==== از خون جوانان وطن لاله دمیده (عارف قزوینی) ==== | ==== از خون جوانان وطن لاله دمیده (عارف قزوینی) ==== | ||
تصنیفی نمادین و اعتراضی متعلق به دوره مشروطه در یادبود کشتهشدگان این جنبش. این اثر با الهام از | تصنیفی نمادین و اعتراضی متعلق به دوره مشروطه در یادبود کشتهشدگان این جنبش. این اثر با الهام از اسطورۀ روییدن لاله از خون سیاوش، به نماد تاریخی فداکاری در راه آزادی بدل شده است. این اثر به دلیل مضمون وطنپرستانه و انتقادی، در دورههای مختلف سیاسی ایران، از مشروطه تا اعتراضات معاصر، مورد توجه قرار گرفته است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1071554/ترانهای-به-وسعت-تاریخ-معاصر-ایران-از-خون- «ترانهای به وسعت تاریخ معاصر ایران»، خبرگزاری عصر ایران.]</ref> | ||
{{شعر جدید | {{شعر جدید | ||
| متن = | | متن = | ||
| خط ۸۳: | خط ۸۳: | ||
در سینمای ایران، مفهوم وطن فراتر از جغرافیای فیزیکی و در پیوند با هویت ملی، ایثار و مقاومت تصویر شده است. سیر تطور این مفهوم در چهار گفتمان دستهبندی شده است: | در سینمای ایران، مفهوم وطن فراتر از جغرافیای فیزیکی و در پیوند با هویت ملی، ایثار و مقاومت تصویر شده است. سیر تطور این مفهوم در چهار گفتمان دستهبندی شده است: | ||
* وطن تاریخی (۱۳۴۰–۱۳۵۷ش): تأکید بر میراث باستانی در برابر تهاجم بیگانگان در آثاری مانند سیاوش در تخت جمشید. | * وطن تاریخی (۱۳۴۰–۱۳۵۷ش): تأکید بر میراث باستانی در برابر تهاجم بیگانگان در آثاری مانند سیاوش در تخت جمشید. | ||
* وطن مقدس (۱۳۶۰–۱۳۷۰ش): پیوند مقاومتهای محلی با جنبشهای ملی | * وطن مقدس (۱۳۶۰–۱۳۷۰ش): پیوند مقاومتهای محلی با جنبشهای ملی و مذهبی در آثاری مانند دلیران تنگستان و کوچک جنگلی و تجسم میهن در قامت رزمندگان آسیبدیده در آثاری مانند آژانس شیشهای. | ||
* وطن فرامرزی (۱۳۸۰–۱۳۹۰ش): گسترش مفهوم میهن به مقیاس مقاومت منطقهای و فراتر از مرزهای سیاسی در آثاری مانند مجموعه در چشم باد و فیلم به وقت شام. | * وطن فرامرزی (۱۳۸۰–۱۳۹۰ش): گسترش مفهوم میهن به مقیاس مقاومت منطقهای و فراتر از مرزهای سیاسی در آثاری مانند مجموعه در چشم باد و فیلم به وقت شام. | ||
* وطن در سینمای اجتماعی (دهههای اخیر): رویکرد نمادین و جامعهشناختی به میهن؛ ازجمله تجسم وطن در جایگاه مادر در آثاری مانند گیلانه یا بررسی مسئله مهاجرت و گسست از ریشهها در آثاری مانند جدایی نادر از سیمین.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/10/3551936/سÛÙÙ
اÛ-اÛراÙ-ÚÚ¯ÙÙÙ-از-Ù
ÙÙÙÙ
-ÙØ·Ù-Øراست-Ú©Ø «سینمای ایران چگونه از مفهوم وطن حراست کرد؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | * وطن در سینمای اجتماعی (دهههای اخیر): رویکرد نمادین و جامعهشناختی به میهن؛ ازجمله تجسم وطن در جایگاه مادر در آثاری مانند گیلانه یا بررسی مسئله مهاجرت و گسست از ریشهها در آثاری مانند جدایی نادر از سیمین.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/10/3551936/سÛÙÙ
اÛ-اÛراÙ-ÚÚ¯ÙÙÙ-از-Ù
ÙÙÙÙ
-ÙØ·Ù-Øراست-Ú©Ø «سینمای ایران چگونه از مفهوم وطن حراست کرد؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
