استضعاف زنان: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۲۴: / خط ۲۴: @@
 در جهان مدرن، زنان به‌گونه‌های پیچیده‌تری به استضعاف مالی کشیده شدند. کارخانه‌دار برای بهره‌کشی از نیروی اقتصادی، زن را از خانه به کارخانه کشید؛ در این سیستم، زن به‌رغم تحصیلات مشابه و یا بالاتر از مردان تبدیل به نیروی کار ارزان در کارخانه شد و در محیط خانه نیز خدمت‌کار مرد باقی ماند؛ حتی تن‌فروشی زنان و صنعت سکس رواج یافت و زن به‌مثابه کالا در معرض فروش برای خانه‌های فساد قرار گرفت.<ref>[http://ensani.ir/file/download/article/20120325204804-1123-9.pdf محمدپور، «زن در میان دو جاهلیت»، 1385ش، ص54-52.]</ref>
 ===استضعاف فرهنگی زنان===
-مراد از استضعاف فرهنگی ناتوان‌سازی زنان به‌لحاظ فکری و ارزش‌های اخلاقی است. استضعاف فکری موجب می‌شود که افراد مصالح و مفاسد خود را تشخیص ندهند و قادر به انجام وظایف خود نباشند.  زن در جوامع سنتی به ندرت می‌توانست انتخاب کند و موقعیت زن، تابعی از موقعیت پدر یا همسر تلقی می‌شد.  تعابیری از قبیل شوهرکردن، زن گرفتن و نشان‌کردن، حاکی از تبعی بودن جنس زن است.  چنین موقعیتی مانع دسترسی زنان به منابع آگاهی شده و آنها در بسیاری از جوامع محروم از تحصیل می‌شوند. برخی از رهبران طالبان بر این عقیده هستند که تحصیل برای زنان فقط در آموزش مباحث دینی جواز دارد و دختران نیازی به آموزش علوم روز ندارند. برخی دیگرشان معتقدند؛ تحصیل دختران در خارج از منزل موجب فساد می‌شود و به همین دلیل تحصیل دختران جوازی ندارد.  در تمدّن مردسالار مدرن نیز زن به گمان این‌که مستقل و آزاد است الگوی خودش را مرد قرار می‌دهد، به‌دنبال کارهای مردانه رفته و از هویت خود دور می‌شود.  از چنین خاستگاهی، برده‌داری مدرن جنسی پدید می‌آید؛ قاچاق زنان برای بازار سکس تشدید شده و به‌مثابه کالا فروخته می‌شوند.  سازمان‌ حمایت از قربانیان برده‌داری مدرن در لندن اعلام کرد حدود یک چهارم از زنانی که موفق به رهایی شده‌اند باردار هستند و اکثر این زنان از مراقبت‌های حیاتی مورد نیاز دوران حاملگی محروم بوده و در وضعیت بدی قرار دارند.
+مراد از استضعاف فرهنگی ناتوان‌سازی زنان به‌لحاظ فکری و ارزش‌های اخلاقی است. استضعاف فکری موجب می‌شود که افراد مصالح و مفاسد خود را تشخیص ندهند و قادر به انجام وظایف خود نباشند. <ref>مکارم‌ شیرازی، تفسير نمونه، 1374ش، ج‏4، ص87.</ref> زن در جوامع سنتی به ندرت می‌توانست انتخاب کند و موقعیت زن، تابعی از موقعیت پدر یا همسر تلقی می‌شد. <ref>[https://social.um.ac.ir/article_44567_5b8f233cca34f1d391a9d7bb9abfdc0b.pdf نیازی و دیگران، «طراحی الگو و ابعاد نابرابری جنسیتی با رویکرد فراترکیب»، 1402ش، ص110-109.]</ref> تعابیری از قبیل شوهرکردن، زن گرفتن و نشان‌کردن، حاکی از تبعی بودن جنس زن است. <ref>[https://journals.sabz.ac.ir/scds/article-1-584-fa.pdf همدانیان و دیگران، «بررسی موانع فرهنگی دسترسی زنان به عدالت خانوادگی»، 1398ش، ص200.]</ref> چنین موقعیتی مانع دسترسی زنان به منابع آگاهی شده و آنها در بسیاری از جوامع محروم از تحصیل می‌شوند. برخی از رهبران طالبان بر این عقیده هستند که تحصیل برای زنان فقط در آموزش مباحث دینی جواز دارد و دختران نیازی به آموزش علوم روز ندارند. برخی دیگرشان معتقدند؛ تحصیل دختران در خارج از منزل موجب فساد می‌شود و به همین دلیل تحصیل دختران جوازی ندارد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1933845/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A6%D9%88%D9%84%D9%88%DA%AF-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A «دیدگاه‌ ایدئولوگ القاعده در باره ممنوعیت تحصیل دختران توسط طالبان»، خبرآنلاین، 1403ش.]  </ref>  در تمدّن مردسالار مدرن نیز زن به گمان این‌که مستقل و آزاد است الگوی خودش را مرد قرار می‌دهد، به‌دنبال کارهای مردانه رفته و از هویت خود دور می‌شود. <ref>[https://borna.news/fa/news/2012020/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86 نقیبی،«چالش‌های زیست مدرن برای زنان»، خبرگزاری برنا.]  </ref> از چنین خاستگاهی، برده‌داری مدرن جنسی پدید می‌آید؛ قاچاق زنان برای بازار سکس تشدید شده و به‌مثابه کالا فروخته می‌شوند. <ref>[http://ensani.ir/file/download/article/20120325204804-1123-9.pdf محمدپور، «زن در میان دو جاهلیت»، 1385ش، ص54-53.]</ref> سازمان‌ حمایت از قربانیان برده‌داری مدرن در لندن اعلام کرد حدود یک چهارم از زنانی که موفق به رهایی شده‌اند باردار هستند و اکثر این زنان از مراقبت‌های حیاتی مورد نیاز دوران حاملگی محروم بوده و در وضعیت بدی قرار دارند. <ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/404304/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8 «نگاهی به برده‌داری مدرن در انگلیس»، خبرگزاری میزان.]</ref>
 ==واکنش‌های زنان علیه استکبار مردان==
 واکنش‌‌های جامعه زنان برای رهایی از استضعاف شامل طیفی از رفتارهای فردی و جمعی، انفعالی و فعال می‌شود؛ زنان در مواردی به‌دلیل ناتوانی فکری، مالی و حقوقی، اجتناب از آسیب‌دیدن فرزندان و ترس از آبروریزی، به‌ اجبار سکوت می‌کنند. گاهی به‌دلیل مدارا، اصلاح و تغییر شرایط، سکوت را انتخاب می‌کنند. در سطح بالاتر سعی می‌کنند از طریق  اشتغال به استقلال برسند و در برخی موارد راهبرد اعتراضی را اتخاذ کرده و با انجام ندادن تعهدات در خانه و محل کار نارضایتی خود را نشان می‌دهند. راهبرد شدیدتر از آن، رو آوردن زن به راهبرد تنبیهی است و برای تغییر وضعیت موجود اقدام به قهرهای موقت، ترک همبستری و بی‌تفاوتی نسبت به نیازهای همسر می‌کند. راهبرد دیگر زنان برای رهایی، دادخواست نفقه و مهریه و در نهایت طلاق است. مهم‌ترین راهبرد زنان برای مقابله با استضعاف آنها در خانواده و محیط‌های کاری، کسب و توسعه آگاهی است تا با اصلاح فرهنگ عمومی منزلت زن نیز ارتقا یابد.  از این منظر، زمانی این نابرابری‌ها تبدیل به احساس نابرابری در زنان می‌شود که آنها به خودآگاهی برسند و از حقوق خود به‌عنوان یک انسان آگاه شوند و تا زمانی که به این آگاهی نرسند تحت انقیاد جامعه مردسالار باقی خواهند ماند.