imported>Fghassemy |
imported>Fghassemy |
||
| خط ۲۳: | خط ۲۳: | ||
== شرایط تعدد زوجات== | == شرایط تعدد زوجات== | ||
تعدد زوجات در همۀ ادیانی که آن را مجاز شمرده اند دارای شرایطی است. از آن جمله است در آیین یهود؛ که تعدد به توانایی مالی مرد مشروط شده است، همچنین آیین یهود عقیم یا دیوانه بودن زن اول و عدالت میان زنان را شرط دانسته اند؛ همچنین است در دین زرتشت. در آیین اسلام فقیهان با مراجعه به آیات و روایات شرایطی را برای تعدد زوجات بیان کرده اند: | تعدد زوجات در همۀ ادیانی که آن را مجاز شمرده اند دارای شرایطی است. از آن جمله است در آیین یهود؛ که تعدد به توانایی مالی مرد مشروط شده است، همچنین آیین یهود عقیم یا دیوانه بودن زن اول و عدالت میان زنان را شرط دانسته اند؛ همچنین است در دین زرتشت.<ref>مرتضی، مطهری، مجموعه آثار شهیدمطهری، تهران: صدرا، 1377، ص 337-341</ref> در آیین اسلام فقیهان با مراجعه به آیات و روایات شرایطی را برای تعدد زوجات بیان کرده اند: | ||
===الف. رعايت محدوديت=== | ===الف. رعايت محدوديت=== | ||
اسلام گستره چندهمسرى را محدود ساخته و تا چهار نفر تقليل داده است. قرآن مجيد در اين باره مى فرمايد: | اسلام گستره چندهمسرى را محدود ساخته و تا چهار نفر تقليل داده است. قرآن مجيد در اين باره مى فرمايد: | ||
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
«فَإِنْ خِفْتُمْ أَلاّ تَعْدِلُوا فَواحِدَةً» ؛<ref> . نساء 4، آيه 3.</ref> | «فَإِنْ خِفْتُمْ أَلاّ تَعْدِلُوا فَواحِدَةً» ؛<ref> . نساء 4، آيه 3.</ref> | ||
'''«اگر بيم داريد كه به [[عدالت در تعدد زوجات|عدالت]] رفتار نكنيد، پس تنها يك همسر اختيار كنيد».''' | '''«اگر بيم داريد كه به [[عدالت در تعدد زوجات|عدالت]] رفتار نكنيد، پس تنها يك همسر اختيار كنيد».''' | ||
فقهای همه مذاهب اسلامی بر شرط عدالت اتفاق نظر دارند. این شرط با استناد به آیه سوم سوره نساء استنباط میشود. مفسران و فقیهان با اشاره به عبارت ذلک ادنی الّا تعولوا | فقهای همه مذاهب اسلامی بر شرط عدالت اتفاق نظر دارند. این شرط با استناد به آیه سوم سوره نساء استنباط میشود. مفسران و فقیهان با اشاره به عبارت ذلک ادنی الّا تعولوا <ref>نساء- 3</ref> صریح دارند که اساس تشریع احکام ازدواج بر پایه عدل و عدم تجاوز به حقوق دیگران است. <ref>سيدمحمدحسين؛ طباطبايي، الميزان فی تفسيرالقرآن، قم: نشر اسلامي، 1393ق، ج4، ص182 / زحیلی، وهبه، الفقه الاسلامی و ادلته، دمشق: دارالفکر، 1418 ق، ج9، ص9 / زحیلی، وهبه و مصطفی البغا و حنان لحام، تعددالزوجات فی الاسلام، تحقیق: محمد الجش، دمشق: دارالحفاظ، 2000م، ص25</ref> | ||
امام صادق عليه السلام مى فرمايد: '''«كسى كه دو زن داشته باشد و در تقسيم رابطه خود با همسر و تقسيم مالى بين آنها به عدالت رفتار نكند، روز قيامت ـ در حالى كه دستهايش بسته و نيمى از بدنش به يك طرف كج شده است ـ آورده و به آتش داخل مى شود» .'''<ref> . محمدى رىشهرى، ميزان الحكمه، ج 5، ص 2270، ح 7913.</ref> | امام صادق عليه السلام مى فرمايد: '''«كسى كه دو زن داشته باشد و در تقسيم رابطه خود با همسر و تقسيم مالى بين آنها به عدالت رفتار نكند، روز قيامت ـ در حالى كه دستهايش بسته و نيمى از بدنش به يك طرف كج شده است ـ آورده و به آتش داخل مى شود» .'''<ref> . محمدى رىشهرى، ميزان الحكمه، ج 5، ص 2270، ح 7913.</ref> | ||
مفسران شیعه و اهل سنت مقصود از عدالت در آیۀ مذکور را عدالت در رفتارهایی مانند همخوابگی، وسایل زندگی و نفقه (در شان) دانستهاند که در اختیار انسان است. | مفسران شیعه و اهل سنت مقصود از عدالت در آیۀ مذکور را عدالت در رفتارهایی مانند همخوابگی، وسایل زندگی و نفقه (در شان) دانستهاند که در اختیار انسان است.<ref>فضل بن حسن، طبرسی، مجمع البیان فی تفسیر القران، تحقيق:عده ای از محققـان، بيروت: مؤسسةالاعلمي،1415.ق، ج3ف ص11 / محمد بن حسن، طوسی، المبسوط، تهران: المطبعة الحیدریه، 1378ق، ج9، ص2 / شهید ثانی، زین الدین عاملی، مسالک الافهام، قم: موسسه المعارف الاسلامیه، 1413ق، ج8، ص311 / مرتضی، انصاری، کتاب النکاح، قم: الموتمر العالمی، 1415ق، ص479 / مکارم شیرازی، ناصر و دیگران، تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الاسلامیه، 1374، ج3، ص255 / مفید، محمد بن محمد، المقنعه، قم: موسسه نشر اسلامی، 1410ق، ص517 / مرتضی، مطهری، مجموعه آثار استاد شهید مطهری، تهران: صدرا، 1377، ص421</ref> | ||
استاد مطهرى مى نويسد: '''«اسلام براى شرط [[عدالت در تعدد زوجات|عدالت]]، آن قدر اهميت قائل است كه حتى اجازه نمى دهد مرد و زن دوم، در حين عقد توافق كنند كه زن دوم در شرايطى نامساوى با زن اول زندگى كند؛ يعنى، از نظر اسلام رعايت عدالت تكليفى است كه مرد نمى تواند با قرار قبلى با زن، خود را از زيربار مسئوليت آن خارج كند» .'''<ref> . مرتضى مطهرى، حقوق زن در اسلام، ص 418.</ref> | استاد مطهرى مى نويسد: '''«اسلام براى شرط [[عدالت در تعدد زوجات|عدالت]]، آن قدر اهميت قائل است كه حتى اجازه نمى دهد مرد و زن دوم، در حين عقد توافق كنند كه زن دوم در شرايطى نامساوى با زن اول زندگى كند؛ يعنى، از نظر اسلام رعايت عدالت تكليفى است كه مرد نمى تواند با قرار قبلى با زن، خود را از زيربار مسئوليت آن خارج كند» .'''<ref> . مرتضى مطهرى، حقوق زن در اسلام، ص 418.</ref> | ||
===ج. رضایت همسر=== | ===ج. رضایت همسر=== | ||
در ازدواج با برادرزادۀ همسر یا خواهرزادۀ او شرط اذن همسر (عمه یا خاله) آمده است. همچنین بر اساس نظر فقیهان اگر زوجه به موجب شرط ضمن عقد، وکالت داشته باشد که در صورت ازدواج مجدد زوج بتواند خود را مطلقه کند، میتواند از این اختیار خود استفاده کند. | در ازدواج با برادرزادۀ همسر یا خواهرزادۀ او شرط اذن همسر (عمه یا خاله) آمده است.<ref>شهید ثانی، زین الدین عاملی،الروضةالبهیه، قم، انتشارات داوری، 1410ق، ج7، ص289 / محمدحسن، نجفی، جواهر الکلام، تحقیق: قوچانی، تهران: دارالکتب الاسلامیه، 1367، ج29، ص357</ref> همچنین بر اساس نظر فقیهان اگر زوجه به موجب شرط ضمن عقد، وکالت داشته باشد که در صورت ازدواج مجدد زوج بتواند خود را مطلقه کند، میتواند از این اختیار خود استفاده کند. <ref>سید روح الله، موسوی خمینی، تحریرالوسیله، نجف: دارالکتب العلمیه، 1390ق، ج2، ص 202-203</ref> از نظر برخی محققان اگر زوجه در صورت ازدواج مجدد شوهرش دچار عسر و حرج شود، و ادامۀ زندگی مشترک برای وی تحمل ناپذیر باشد، میتواند با رجوع به حاکم شرع درخواست طلاق کند. <ref>ماده 1130 قانون مدنی ایران</ref> در منابع فقهی در هیچ مورد دیگری اجازۀ همسر اول شرط نشده است. | ||
==امتياز راهكار اسلام== | ==امتياز راهكار اسلام== | ||