بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
مرتضی مطهری، زن و مرد را از حیث خلقت مستقل دانسته و آنها را در حقوق و تکالیف مبتنی بر اصل انسانیت، مشترک میداند. حیات اجتماعی را میدان رقابت تلقی کرده، تفاوت موقعیتهای اجتماعی زنان و مردان را بر بنیاد ظرفیتهای متفاوت زن و مرد تبیین میکند. زنان و مردان را در دستگاه آفرینش، دارای نقشهای ویژه برای تولید و پرورش نسل انسانی دانسته و معتقد است؛ تفاوتهای جسمی، روانی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و نقشهای جنسیتی در خانواده برای تشدید جذابیتهای متقابل زن و شوهر و تداوم نسل انسانی حیاتی است. او انگاره تشابه جنسیتی را ستم علیه زنان میداند و برای تعالی فردی و پیشرفت اجتماعی از تساوی امتیازات و مجازات زن و مرد بر بنیاد اصل عدالت دفاع کرده و برای استحکام نهاد خانواده بر پیوندهای اخلاقی زن و شوهر تأکید میکند. | مرتضی مطهری، زن و مرد را از حیث خلقت مستقل دانسته و آنها را در حقوق و تکالیف مبتنی بر اصل انسانیت، مشترک میداند. حیات اجتماعی را میدان رقابت تلقی کرده، تفاوت موقعیتهای اجتماعی زنان و مردان را بر بنیاد ظرفیتهای متفاوت زن و مرد تبیین میکند. زنان و مردان را در دستگاه آفرینش، دارای نقشهای ویژه برای تولید و پرورش نسل انسانی دانسته و معتقد است؛ تفاوتهای جسمی، روانی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و نقشهای جنسیتی در خانواده برای تشدید جذابیتهای متقابل زن و شوهر و تداوم نسل انسانی حیاتی است. او انگاره تشابه جنسیتی را ستم علیه زنان میداند و برای تعالی فردی و پیشرفت اجتماعی از تساوی امتیازات و مجازات زن و مرد بر بنیاد اصل عدالت دفاع کرده و برای استحکام نهاد خانواده بر پیوندهای اخلاقی زن و شوهر تأکید میکند. | ||
==دیدگاههای نظری== | ==دیدگاههای نظری== | ||
در ارتباط | در ارتباط به جنسیت و حقوق، دو دیدگاه کلی؛ تشابه و تساوی حقوقی وجود دارد. متفکران غربی عمدتا با استناد به اشتراک زن و مرد در حیثیت و شرافت انسانی، بر تشابه حقوقی آنها تأکید میکنند، اما شهید مطهری ملازمه میان حیثیت مشترک انسانی و تشابه حقوقی را رد کرده و چنین تلازمی را صرفا در تساوی حقوقی میداند.<ref>مطهرى، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج19، ص128.</ref> وی مسائل مربوط به جنسیت را در یک مجموعه نظاممند مورد تحلیل قرار میدهد <ref>مطهرى، يادداشتها، 1378ش، ج12، ص567.</ref> و با ارجاع به پیوند عمیق حقوق با ارزشهای اخلاقی در سبکزندگی اسلامی، تشابه حقوقی را خلاف عدالت و حقوق فطری زن و مرد دانسته و معتقد است؛ اسلام بر مبنای پارهای از تفاوتهای طبیعی میان زن و مرد، تشابه حقوقی را ظلم بر زن میداند، لذا از امتیازات حقوقی مساوی اما متناسب با خلقت زنانه و مردانه دفاع میکند و آن را منطبق با عدالت و در راستای تأمین آرامش و سعادت فردی، خانوادگی و جامعه انسانی میداند.<ref>مطهرى، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج19، ص139.</ref> | ||
==شباهتهای زن و مرد== | ==شباهتهای زن و مرد== | ||
استاد مطهری با تأکید بر برابری زن و مرد در حقوق انسانى معتقد است؛<ref>مطهرى، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج19، ص137.</ref> زن و مرد هر دو مستقل خلق شده و هرگز زن، طفیلی مرد نیست.<ref>مطهرى، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج19، ص134.</ref> زنان و مردان در احراز نقشهای اجتماعی، استفاده از مواهب خلقت، تحصيل،<ref>مطهرى، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج19، ص159.</ref> حق تملک و حق آزادی تفاوتی ندارند.<ref>مطهرى، يادداشتها، 1378ش، ج3، ص242.</ref> هر دو جنس برای رسیدن به مقام قرب الهی از استعداد یکسان برخوردار هستند، پاداشهای اخروی نیز صرفا نتیجه ایمان و عمل صالح است که هیچ ربطی به جنسیت افراد ندارد.<ref>مطهرى، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج19، ص132.</ref> زنان و مردان در حوزه اخلاق جنسی نیز بهطور یکسان موظف به حفظ عفت و اجتناب از چشمچرانی هستند.<ref>مطهرى، مجموعه آثار (آشنايى با قرآن(1-5))، 1377ش، ج26، ص450.</ref> او با استناد به آیات قرآن، حقوق متقابل زن و شوهر را در این گزاره تلخیص میکند که هر دو زينت و پوشش یکدیگر هستند<ref>سوره بقره، آیه 187.</ref> و هر دو در تولید نسل انسانی سهم مشترک دارند.<ref>مطهرى، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج19، ص134.</ref> وی تفاوت زنان و مردان در قدرت یادگیری را با تردید مطرح کرده و معتقد است که این تفاوت فراگیر نیست.<ref>مطهرى، مجموعه آثار (زن و مسائل قضايى و سياسى)، 1377ش، ج29، ص412-411.</ref> | استاد مطهری با تأکید بر برابری زن و مرد در حقوق انسانى معتقد است؛<ref>مطهرى، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج19، ص137.</ref> زن و مرد هر دو مستقل خلق شده و هرگز زن، طفیلی مرد نیست.<ref>مطهرى، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج19، ص134.</ref> زنان و مردان در احراز نقشهای اجتماعی، استفاده از مواهب خلقت، تحصيل،<ref>مطهرى، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج19، ص159.</ref> حق تملک و حق آزادی تفاوتی ندارند.<ref>مطهرى، يادداشتها، 1378ش، ج3، ص242.</ref> هر دو جنس برای رسیدن به مقام قرب الهی از استعداد یکسان برخوردار هستند، پاداشهای اخروی نیز صرفا نتیجه ایمان و عمل صالح است که هیچ ربطی به جنسیت افراد ندارد.<ref>مطهرى، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج19، ص132.</ref> زنان و مردان در حوزه اخلاق جنسی نیز بهطور یکسان موظف به حفظ عفت و اجتناب از چشمچرانی هستند.<ref>مطهرى، مجموعه آثار (آشنايى با قرآن(1-5))، 1377ش، ج26، ص450.</ref> او با استناد به آیات قرآن، حقوق متقابل زن و شوهر را در این گزاره تلخیص میکند که هر دو زينت و پوشش یکدیگر هستند<ref>سوره بقره، آیه 187.</ref> و هر دو در تولید نسل انسانی سهم مشترک دارند.<ref>مطهرى، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج19، ص134.</ref> وی تفاوت زنان و مردان در قدرت یادگیری را با تردید مطرح کرده و معتقد است که این تفاوت فراگیر نیست.<ref>مطهرى، مجموعه آثار (زن و مسائل قضايى و سياسى)، 1377ش، ج29، ص412-411.</ref> | ||
