| خط ۵: | خط ۵: | ||
الگو بهمعنای سرمشق،<ref>دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه الگو.</ref> در جایى بهكار مىرود كه انسان در نيكى یا بدى از ديگرى پيروى مىكند.<ref>راغب اصفهانى، ترجمه و تحقيق مفردات الفاظ قرآن، 1374ش، ج1، ذیل واژه أسو.</ref> الگوی انسانی به شخصیتی گفته میشود که بهدلیل دارا بودن برخی خصوصیات، شایسته پیروی است. در علوم اجتماعی؛ الگوها، شیوههایی از زندگی هستند که از فرهنگ نشأت میگیرند و افراد هنگام عمل، به این الگوها توجه میکنند و آنها را سرمشق خویش قرار میدهند. در فرهنگ قرآن، از الگوهای انسانی با واژه «اسوه» یاد شده و این واژه در قرآن، سه بار به کار رفته است.<ref>[https://www.balagh.ir/content/17614 فاطمیمهر، «الگوسازی زنان در قرآن»، وبسایت بلاغ.] </ref> در برخی آیات نیز از زنان خوب و بد با تعبیر «مثل» یاد شده است که مفسرین آن را بهمعنای الگومندی میدانند.<ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص152-154.</ref> | الگو بهمعنای سرمشق،<ref>دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه الگو.</ref> در جایى بهكار مىرود كه انسان در نيكى یا بدى از ديگرى پيروى مىكند.<ref>راغب اصفهانى، ترجمه و تحقيق مفردات الفاظ قرآن، 1374ش، ج1، ذیل واژه أسو.</ref> الگوی انسانی به شخصیتی گفته میشود که بهدلیل دارا بودن برخی خصوصیات، شایسته پیروی است. در علوم اجتماعی؛ الگوها، شیوههایی از زندگی هستند که از فرهنگ نشأت میگیرند و افراد هنگام عمل، به این الگوها توجه میکنند و آنها را سرمشق خویش قرار میدهند. در فرهنگ قرآن، از الگوهای انسانی با واژه «اسوه» یاد شده و این واژه در قرآن، سه بار به کار رفته است.<ref>[https://www.balagh.ir/content/17614 فاطمیمهر، «الگوسازی زنان در قرآن»، وبسایت بلاغ.] </ref> در برخی آیات نیز از زنان خوب و بد با تعبیر «مثل» یاد شده است که مفسرین آن را بهمعنای الگومندی میدانند.<ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص152-154.</ref> | ||
==جنسیت و الگومندی== | ==جنسیت و الگومندی== | ||
قرآن در معرفی الگو و تجلیل از شخصیتها، فرقی میان زن و مرد قائل نیست و در همین چارچوب، زنان نمونهای را برای الگوسازی بهصورت مستقیم یا غیر مستقیم معرفی کرده است. <ref>[https://www.balagh.ir/content/17614 فاطمیمهر، «الگوسازی زنان در قرآن»، در وبسایت بلاغ.] </ref> بهدلیل وجود تبعیض علیه زنان در عصر نزول؛ قرآن بر مسئله حرمت زن تكيه کرده و در تمام شئون براي او سهمي قائل شده است و ضمن قصص قرآنی به الگومندی زنان و مردان اشاره میکند،<ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص142.</ref> از جمله پیامبر اسلام، <ref>سوره احزاب، آیه 21.</ref> ابراهیم، <ref>سوره ممتحنه، آیه 4.</ref> مریم و همسر فرعون.<ref>سوره تحریم، آیه 11-12.</ref> | قرآن در معرفی الگو و تجلیل از شخصیتها، فرقی میان زن و مرد قائل نیست و در همین چارچوب، زنان نمونهای را برای الگوسازی بهصورت مستقیم یا غیر مستقیم معرفی کرده است.<ref>[https://www.balagh.ir/content/17614 فاطمیمهر، «الگوسازی زنان در قرآن»، در وبسایت بلاغ.] </ref> بهدلیل وجود تبعیض علیه زنان در عصر نزول؛ قرآن بر مسئله حرمت زن تكيه کرده و در تمام شئون براي او سهمي قائل شده است و ضمن قصص قرآنی به الگومندی زنان و مردان اشاره میکند،<ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص142.</ref> از جمله پیامبر اسلام،<ref>سوره احزاب، آیه 21.</ref> ابراهیم،<ref>سوره ممتحنه، آیه 4.</ref> مریم و همسر فرعون.<ref>سوره تحریم، آیه 11-12.</ref> از این منظر؛ انسان وقتی وارسته شد فارغ از مسئله جنسیت، برای تمام انسانها تبدیل به سرمشق میشود. همچنین در قرآن، همسران لوط و نوح بهدلیل خیانت به پیام و پیامبران الهی، بهعنوان نمونة از انسانهای بد و تبهکار معرفی شدهاند.<ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص152-154.</ref> زنانی که بهعنوان الگو در قرآن ذکر شدهاند هرکدام بهدلیل بهرهمندی از ویژگیهای خاص، بهعنوان زن نمونه معرفی شدهاند.<ref>فاطمیمهر، «الگوسازی زنان در قرآن»، در وبسایت بلاغ. </ref> | ||
زنانی که بهعنوان الگو در قرآن ذکر شدهاند هرکدام بهدلیل بهرهمندی از ویژگیهای خاص، بهعنوان زن نمونه معرفی شدهاند.<ref>فاطمیمهر، «الگوسازی زنان در قرآن»، در وبسایت بلاغ. </ref> | |||
==الگوی مبارزه با ظلم== | ==الگوی مبارزه با ظلم== | ||
قرآن در جريان مبارزه بنیاسرائیل با فرعون، از سه زن یاد میکند که نقش مؤثری در تربیت و حفظ جان موسی داشتهاند. در شرایطی که دستگاه فرعونی، نوزادان پسر از قوم بنیاسرائیل را میکشت، مادر موسي با شجاعت و درایت، فرزندش را مخفیانه به دنیا آورد و به دستور خدا او را به رودخانه سپرد؛ خواهر موسی مأموریت تعقیب او را تا انتهای مسیر بهعهده گرفت و هنگامی که جعبة حامل موسی به کاخ فرعون رسید، همسر فرعون با هوشمندی و ظرافت زنانگی، فرعون را متقاعد کرد که از کشتن آن طفل بگذرد. سپس خواهر موسی، مادرش را بهعنوان دایه معرفی کرد و اینگونه، جان موسی در متن دستگاه حکومتی فرعون، حفظ شد.<ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص149-150.</ref> | قرآن در جريان مبارزه بنیاسرائیل با فرعون، از سه زن یاد میکند که نقش مؤثری در تربیت و حفظ جان موسی داشتهاند. در شرایطی که دستگاه فرعونی، نوزادان پسر از قوم بنیاسرائیل را میکشت، مادر موسي با شجاعت و درایت، فرزندش را مخفیانه به دنیا آورد و به دستور خدا او را به رودخانه سپرد؛ خواهر موسی مأموریت تعقیب او را تا انتهای مسیر بهعهده گرفت و هنگامی که جعبة حامل موسی به کاخ فرعون رسید، همسر فرعون با هوشمندی و ظرافت زنانگی، فرعون را متقاعد کرد که از کشتن آن طفل بگذرد. سپس خواهر موسی، مادرش را بهعنوان دایه معرفی کرد و اینگونه، جان موسی در متن دستگاه حکومتی فرعون، حفظ شد.<ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص149-150.</ref> | ||