داروی تجاوز: تفاوت میان نسخه‌ها

داروی تجاوز به مجموعه‌ای از مواد دارویی و ترکیبات شیمیایی گفته می‌شود که با هدف ناتوان‌سازی افراد و تسهیل تعرض جنسی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این مواد با سرکوب سیستم عصبی مرکزی، هوشیاری، قدرت تصمیم‌گیری و حافظه قربانی را مختل کرده و توانایی مقاومت وی را در برابر مهاجم از بین می‌برند. همچنین پیگیری قانونی و اثبات جرم را با دشواری‌های جدی مواجه می‌سازند. این داروها که اغلب فاقد رنگ، بو و مزه هستند، تنها به قرص‌های خواب‌آور محدود نمی‌شوند و طیف وسیعی از مواد از جمله الکل و ترکیبات صنعتی را شامل می‌شوند. امروزه دسترسی به این مواد از طریق فضای مجازی و در قالب‌های فریبنده‌ای همچون خوراکی‌های معمول گسترش یافته است.

اصطلاح داروی تجاوز برای توصیف موادی به کار می‌رود که استفاده از آن‌ها در یک موقعیت آسیب‌زا، ماهیت آن‌ها را به ابزار جرم تغییر می‌دهد. این داروها اغلب تضعیف‌کننده سیستم اعصاب مرکزی هستند که باعث خواب‌آلودگی، شل شدن عضلات و جلوگیری از دفاع فرد در برابر تجاوز می‌شوند.<ref>[https://ketabesabz.com/dl/10950 ستاد مبارزه با مواد مخدر، آشنایی با مواد صناعی اعتیادآور، 1382ش، ص57-58.]</ref> خطرناک‌ترین ویژگی این ترکیبات، توانایی آن‌ها در ایجاد اختلال حافظه است؛ به‌طوری که قربانی پس از بازگشت هوشیاری، تصویر واضحی از وقایع رخ‌داده در زمان حادثه ندارد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404082113124/%DB%8C%DA%A9-%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%87 «یک شکلات به ظاهر ساده!»، خبرگزاری دانشجویان ایران.]</ref>

نکته‌ای که داروی تجاوز را از داروهای بیهوشی مورد استفاده مجرمان متمایز می‌سازد، این است که قربانی در حالی که چشمانش همه چیز را می‌بیند، در وضعیت خواب‌آلود، گیج، ناتوان و بی‌هوش قرار دارد؛ به همین دلیل احتمال درگیری میان قربانی و متجاوز و در نهایت باقی ماندن نشانه‌های تجاوز کاهش می‌یابد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/930051/%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D8%B1%D9%85-%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3-%D8%A8%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D9%88%D8%B2 «قربانی بی‌خبر، مجرم ناشناس؛ بفرمایید داروی تجاوز!»، وب‌سایت فرارو.]</ref>

الکل یکی از اصلی‌ترین عوامل تسهیل‌کننده تجاوز است؛ آمارها نشان می‌دهد که در ۵۰درصد تجاوزهای گزارش‌شده، مصرف الکل دخیل بوده که قضاوت و واکنش‌های قربانی را مختل کرده است.<ref>[https://ujsas.ac.ir/files/student/files/daneshjoiee/moshaver/55.4.1_%D8%AE%D9%88%D8%AF%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%82%D8%A8%D8%AA%DB%8C_%D9%88_%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C.pdf یونسی و جعفری، خودمراقبتی و پیشگیری از آزارهای جنسی، 1397ش، ص۱۸.]</ref> در کنار الکل، داروهای صنعتی متعددی در این دسته قرار می‌گیرند:

گزارش‌ها حاکی از آن است که بازار فروش این مواد به فضای مجازی و پیام‌رسان‌ها کشیده شده است. فروشندگان در کانال‌های تلگرامی و صفحات عمومی، انواع قرص‌های خوراکی و استنشاقی را با تبلیغاتی نظیر «بی‌بو و بی‌مزه» و «اثر تضمینی» عرضه می‌کنند. یکی از شیوه‌های نوین و خطرناک توزیع، عرضه این مواد در قالب آدامس و شکلات با شعارهای تبلیغاتی فریبنده مانند «افزایش میل جنسی» یا «مناسب مهمانی» است. همچنین فروشندگان برای ناشناس ماندن، امکان پرداخت از طریق رمزارز را برای خریداران فراهم کرده‌اند که ردیابی آن‌ها را دشوارتر می‌سازد.<ref name=":0">[https://www.isna.ir/news/1404082113124/%DB%8C%DA%A9-%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%87 «یک شکلات به ظاهر ساده!»، خبرگزاری دانشجویان ایران.]</ref>

'''چالش‌های پزشکی قانونی داروی تجاوز:''' در این پرونده‌ها، تشخیص پارگی و کبودی ناشی از مقاومت قربانی کمتر دیده می‌شود؛ زیرا دارو توانایی مقاومت فیزیکی را از فرد سلب می‌کند؛ بنابراین تمرکز بر آنالیزهای بیولوژیک و سم‌شناسی اهمیت ویژه‌ای می‌یابد. اما اثبات وقوع تجاوز با استفاده از دارو، در پزشکی قانونی با محدودیت‌های زمانی روبه‌رو است. به‌دلیل دفع سریع بسیاری از این داروها از بدن، دقت آزمایش‌های سم‌شناسی در صورتی که نمونه‌گیری در ۷۲ ساعت نخست پس از حادثه انجام نشود، به‌شدت کاهش می‌یابد.<ref>[https://jpmed.ir/article-1-1283-fa.html ناروقه، «تحلیل نقش نظریات پزشکی قانونی در احراز جرائم منافی عفت به عنف در نظام عدالت کیفری ایران»، ۱۴۰۳ش، ص10.]</ref>

قربانیان تعرضات جنسی ناشی از این داروها با آسیب‌های روانی پایداری مواجه می‌شوند. مطالعات نشان می‌دهد که افسردگی، اضطراب، اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، احساس گناه و افکار خودکشی در میان این افراد شیوع بالایی دارد.<ref>[https://jmciri.ir/article-1-2779-fa.html ناهیدی، «تعیین سلامت روان قربانیان زن تجاوز جنسی مراجعه‌کننده به مرکز پزشکی قانونی استان اصفهان»، ۱۳۹۶ش، ص۱۴۷.]</ref> عوارضی همچون پرخاشگری و افسردگی می‌تواند تا سال‌ها پس از حادثه ادامه یابد و سلامت روان قربانی را تحت تأثیر قرار دهد.<ref>[https://en.civilica.com/doc/1416206/ ربانی، «بررسی اختلالات سلامت روان در قربانیان تجاوز جنسی»، ۱۴۰۰ش.]</ref>