imported>Shiri |
imported>Shiri |
||
| خط ۲۸: | خط ۲۸: | ||
فاطمه مرنیسی (زادهٔ ۱۹۴۰ در فاس، مراکش- درگذشتهٔ ۳۰ نوامبر ۲۰۱۵ در رباط، مراکش) فعال حقوق زنان، نویسنده و جامعهشناس مراکشی بود.که با تألیف کتابی با عنوان «زنان پردهنشین و نخبگان جوشنپوش» به تحریفهایی در تاریخ صدر اسلام پرداخته و تحلیلهای ناروایی را ارائه کرده است،از آنجا که مرنیسی دوران کودکی خود را در حرم سپری کرده بود، زندگی درون ساختار حرم ـ حوزۀ خصوصی زنان یک خانوادۀ بزرگ ـ عمیقاً نوشتههای او را تحت تأثیر قرار داده، به نحوی که موضوع بسیاری از نوشتههای آکادمیک مرنیسی نیز زندگی درون حرم، جنسیت، فضای عمومی و خصوصی بوده است.<ref>نشریه زنان امروز،گذری بر اندیشههای فاطمه مرنیسی،97/11/25</ref>مرنیسی متاثر از بحث های مستشرقین است و به دلیل دغدغهای که در رابطه با هویت زن مسلمان و تعارض با مدرنیته دارد، به گذشته رجوع می کند. | فاطمه مرنیسی (زادهٔ ۱۹۴۰ در فاس، مراکش- درگذشتهٔ ۳۰ نوامبر ۲۰۱۵ در رباط، مراکش) فعال حقوق زنان، نویسنده و جامعهشناس مراکشی بود.که با تألیف کتابی با عنوان «زنان پردهنشین و نخبگان جوشنپوش» به تحریفهایی در تاریخ صدر اسلام پرداخته و تحلیلهای ناروایی را ارائه کرده است،از آنجا که مرنیسی دوران کودکی خود را در حرم سپری کرده بود، زندگی درون ساختار حرم ـ حوزۀ خصوصی زنان یک خانوادۀ بزرگ ـ عمیقاً نوشتههای او را تحت تأثیر قرار داده، به نحوی که موضوع بسیاری از نوشتههای آکادمیک مرنیسی نیز زندگی درون حرم، جنسیت، فضای عمومی و خصوصی بوده است.<ref>نشریه زنان امروز،گذری بر اندیشههای فاطمه مرنیسی،97/11/25</ref>مرنیسی متاثر از بحث های مستشرقین است و به دلیل دغدغهای که در رابطه با هویت زن مسلمان و تعارض با مدرنیته دارد، به گذشته رجوع می کند. | ||
==زندگینامه== | ==زندگینامه== | ||
فاطمه مرنیسی در ۱۹۴۰ میلادی در مراکش چشم به جهان گشود. تحصیلاتش را در مدارس مذهبی و قرآنی شروع کرد و تا ۲۰ سالگی تنها می توانست به زبان عربی حرف بزند. او پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی خود در دانشگاه سوربن، علوم سیاسی خواند و در نهایت دکتری خود را از دانشگاه براندیس دریافت کرد. بسیاری او را پایهگذار فمینیسم در مراکش می دانند. گرچه بسیاری از پژوهش های وی حول محور همین موضوع بوده است اما دیدگاه و جهان بینی اش از این فراتر میرفت. مرنیسی در مسیر خود به آزادی و دموکراسی نظر داشت و این آزادی را نه فقط برای زنان بلکه برای مردان نیز ضروری میدانست. او که در نخستین آثار خود به نام «زن در ناخودآگاه مسلمانان» ابعاد روانشناسانه جامعه مسلمان نسبت به زنان را بررسی کرده بود به این نتیجه رسید که برای رسیدن به برابری نیاز است تا مردان مسلمان نیز بتوانند از فضای ذهنی محدود خود رهایی یابند و در ابعاد مختلف اجتماعی و اقتصادی پیشرفت کنند. باید متذکر شد که برخلاف باور عموم فاطمه مرنیسی نخستین فردی نبود که مساله زنان را در چارچوب اسلام مطرح و بررسی میکرد، بلکه در سده نوزدهم مدرنیسـتهای اسلامـــــی همچون [[محمد | فاطمه مرنیسی در ۱۹۴۰ میلادی در مراکش چشم به جهان گشود. تحصیلاتش را در مدارس مذهبی و قرآنی شروع کرد و تا ۲۰ سالگی تنها می توانست به زبان عربی حرف بزند. او پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی خود در دانشگاه سوربن، علوم سیاسی خواند و در نهایت دکتری خود را از دانشگاه براندیس دریافت کرد. بسیاری او را پایهگذار فمینیسم در مراکش می دانند. گرچه بسیاری از پژوهش های وی حول محور همین موضوع بوده است اما دیدگاه و جهان بینی اش از این فراتر میرفت. مرنیسی در مسیر خود به آزادی و دموکراسی نظر داشت و این آزادی را نه فقط برای زنان بلکه برای مردان نیز ضروری میدانست. او که در نخستین آثار خود به نام «زن در ناخودآگاه مسلمانان» ابعاد روانشناسانه جامعه مسلمان نسبت به زنان را بررسی کرده بود به این نتیجه رسید که برای رسیدن به برابری نیاز است تا مردان مسلمان نیز بتوانند از فضای ذهنی محدود خود رهایی یابند و در ابعاد مختلف اجتماعی و اقتصادی پیشرفت کنند. باید متذکر شد که برخلاف باور عموم فاطمه مرنیسی نخستین فردی نبود که مساله زنان را در چارچوب اسلام مطرح و بررسی میکرد، بلکه در سده نوزدهم مدرنیسـتهای اسلامـــــی همچون [[محمد عبده]]، سیدجمالالدین اسدآبادی و [[قاسم امین]] بودند که بر پایه تفاسیر لیبرالی، مساله زنان در اسلام را مورد توجه قرار دادند.<ref>خبرگذاری جمهوری اسلامی ایران، درباره فاطمه مُرنیسی، 98/12/10</ref> | ||
==دیدگاه== | ==دیدگاه== | ||
موضوع اصلی اندیشههای مرنیسی آشتی دادن قرائت سنتی از اسلام با اندیشههای مدرن و هدفش تسهیل آزادی بیان در قلمروهای مربوط به زنان و سنتهای اجتماعی است. کارهای مرنیسی حول محور بررسی رابطۀ بین هویت جنسی، سازمان سیاسیـاجتماعی و جایگاه زن در اسلام شکل گرفته است؛ اگرچه تمرکز اصلی او جامعه و فرهنگ مراکش بوده است.از آنجا که مرنیسی دوران کودکی خود را در حرم سپری کرده بود، زندگی درون ساختار حرم ـ حوزۀ خصوصی زنان یک خانوادۀ بزرگ ـ عمیقاً نوشتههای او را تحت تأثیر قرار داده، به نحوی که موضوع بسیاری از نوشتههای آکادمیک مرنیسی نیز زندگی درون حرم، جنسیت، فضای عمومی و خصوصی بوده است. از آن جمله میتوان به کتاب رؤیای سرکشی: افسانههای دختران حرم (۱۹۹۰) اشاره کرد که به دلیل تفسیر روشنگرانهای که از واقعیتهای پیچیدۀ اجتماعی و سیاسی فرهنگ سنتی در مراکش ارائه داده، بسیار ستایش شده است.آثار این متفکر زن نشاندهندۀ تلاش در جهت تضعیف نظام سیاسی و ایدئولوژیکی است که زنان مسلمان را به سکوت و پذیرفتن ظلم و ستم تشویق میکند. او این کار را به دو روش انجام داده است: نخست، به چالش کشیدن گفتمانِ غالب مردان دربارۀ زنان و مسائل جنسیشان، و دوم، بخشیدن «صدایی» به زنان «خاموش» برای بیان روایتهایشان.او در کتاب خود (۱۹۸۷)، که با عنوان زنان پردهنشین و نخبگان جوشنپوش به فارسی برگردانده شده است، زمینههای تاریخیِ قوانین اسلامی و سنتهایشان را بررسی و بیان کرده است پیام اصلی پیامبر مسلمانان، محمد(ص)، که در پی ایجاد برابری بین زن و مرد بود، به وسیلۀ شخصیتهای سیاسی بعد از ایشان تحریف شده است.<ref>نشریه زنان امروز،گذری بر اندیشههای فاطمه مرنیسی،97/11/25</ref> | موضوع اصلی اندیشههای مرنیسی آشتی دادن قرائت سنتی از اسلام با اندیشههای مدرن و هدفش تسهیل آزادی بیان در قلمروهای مربوط به زنان و سنتهای اجتماعی است. کارهای مرنیسی حول محور بررسی رابطۀ بین هویت جنسی، سازمان سیاسیـاجتماعی و جایگاه زن در اسلام شکل گرفته است؛ اگرچه تمرکز اصلی او جامعه و فرهنگ مراکش بوده است.از آنجا که مرنیسی دوران کودکی خود را در حرم سپری کرده بود، زندگی درون ساختار حرم ـ حوزۀ خصوصی زنان یک خانوادۀ بزرگ ـ عمیقاً نوشتههای او را تحت تأثیر قرار داده، به نحوی که موضوع بسیاری از نوشتههای آکادمیک مرنیسی نیز زندگی درون حرم، جنسیت، فضای عمومی و خصوصی بوده است. از آن جمله میتوان به کتاب رؤیای سرکشی: افسانههای دختران حرم (۱۹۹۰) اشاره کرد که به دلیل تفسیر روشنگرانهای که از واقعیتهای پیچیدۀ اجتماعی و سیاسی فرهنگ سنتی در مراکش ارائه داده، بسیار ستایش شده است.آثار این متفکر زن نشاندهندۀ تلاش در جهت تضعیف نظام سیاسی و ایدئولوژیکی است که زنان مسلمان را به سکوت و پذیرفتن ظلم و ستم تشویق میکند. او این کار را به دو روش انجام داده است: نخست، به چالش کشیدن گفتمانِ غالب مردان دربارۀ زنان و مسائل جنسیشان، و دوم، بخشیدن «صدایی» به زنان «خاموش» برای بیان روایتهایشان.او در کتاب خود (۱۹۸۷)، که با عنوان زنان پردهنشین و نخبگان جوشنپوش به فارسی برگردانده شده است، زمینههای تاریخیِ قوانین اسلامی و سنتهایشان را بررسی و بیان کرده است پیام اصلی پیامبر مسلمانان، محمد(ص)، که در پی ایجاد برابری بین زن و مرد بود، به وسیلۀ شخصیتهای سیاسی بعد از ایشان تحریف شده است.<ref>نشریه زنان امروز،گذری بر اندیشههای فاطمه مرنیسی،97/11/25</ref> | ||