imported>Fatemi بدون خلاصۀ ویرایش |
imported>Fatemi بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
| درگذشت = ۲۲ اسفند ۱۳۸۶ در تهران | | درگذشت = ۲۲ اسفند ۱۳۸۶ در تهران | ||
| مکتب = سوسیالیست | | مکتب = سوسیالیست | ||
| محل سکونت = ایران، | | محل سکونت = ایران، ایتالیا، برلین. | ||
| فرزندان = | | فرزندان = | ||
| همسر = عباسقلی اسفندیاری، نورالدین کیانوری | | همسر = عباسقلی اسفندیاری، نورالدین کیانوری | ||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
| مذهب = | | مذهب = | ||
| تحصیلات = دکتری | | تحصیلات = دکتری | ||
| محل تحصیل = | | محل تحصیل = برلین | ||
| وبسایت = | | وبسایت = | ||
| استادان = | | استادان = | ||
| خط ۲۳: | خط ۲۳: | ||
| معروفترین نظرات = | | معروفترین نظرات = | ||
| شغل = | | شغل = | ||
| حرفه = | | حرفه = رونامه نگاری | ||
|خدمات = | |خدمات = | ||
}} | }} | ||
==زندگی نامه== | ==زندگی نامه== | ||
مریم فیروز دختر عبدالحسین فرمانفرما در سال 1292 در کرمانشاه و در خانواده اشرافی قاجار به دنیا آمد.<ref>http://www.oral-history.ir/?page=post&id=1384</ref> او در خانواده ای سنتی و متمول به دنیا آمد و در میان فرزندان متعدد پدرش او فرزند محبوب پدرش بود،<ref>رک، بهنود، مسعود؛ سه زن</ref> بغیر از پدرش، برادران و بستگانش دارای مناصب متعدد حکومتی در دوره پهلوی بودند.<ref>https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2_%D9%81%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2</ref> | مریم فیروز دختر عبدالحسین فرمانفرما در سال 1292 در کرمانشاه و در خانواده اشرافی قاجار به دنیا آمد.<ref>http://www.oral-history.ir/?page=post&id=1384</ref> او در خانواده ای سنتی و متمول به دنیا آمد و در میان فرزندان متعدد پدرش او فرزند محبوب پدرش بود،<ref>رک، بهنود، مسعود؛ این سه زن</ref> بغیر از پدرش، برادران و بستگانش دارای مناصب متعدد حکومتی در دوره پهلوی بودند.<ref>https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2_%D9%81%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2</ref> | ||
==معرفی فرمانفرما== | ==معرفی فرمانفرما== | ||
پدر مریم فیروز، عبدالحسین فرمانفرما پسر فیروز میرزا و نوه عباس میرزا - ولیعهد فتحعلی شاه قاجار بود از سیاستمداران و شاهزادگان قاجار و مادرش بتول احشمی از خانواده بزرگ کرمانشاه بود. پدرش یکی از شاهزادگان بانفوذ آخر دوره قاجار بود که در اوائل دوران پهلوی نیز نفوذ و اعتبار خود را تا حد زیادی حفظ کرد، هرچند سرانجام به غضب رضاشاه گرفتار شد. <ref>http://www.oral-history.ir/?page=post&id=1384</ref> | پدر مریم فیروز، عبدالحسین فرمانفرما پسر فیروز میرزا و نوه عباس میرزا - ولیعهد فتحعلی شاه قاجار بود از سیاستمداران و شاهزادگان قاجار و مادرش بتول احشمی از خانواده بزرگ کرمانشاه بود. پدرش یکی از شاهزادگان بانفوذ آخر دوره قاجار بود که در اوائل دوران پهلوی نیز نفوذ و اعتبار خود را تا حد زیادی حفظ کرد، هرچند سرانجام به غضب رضاشاه گرفتار شد. <ref>http://www.oral-history.ir/?page=post&id=1384</ref> | ||
او آشکارا از سیاست بریتانیا حمایت میکرد، فرمانفرما چند صباحی نخست وزیر شد؛ اما دولتش مستعجل بود و رقابتهای پشت پرده و رغبت نداشتن احمدشاه به او، زود از معرکه بیرونش کرد<ref>http://khorasannews.com/Newspaper/MobileBlock?NewspaperBlockID=684405</ref> او در سال های بعد والی کرمان، شیراز و... شد.<ref>رک: بهنود، مسعود، این سه زن</ref> | او آشکارا از سیاست بریتانیا حمایت میکرد، فرمانفرما چند صباحی نخست وزیر شد؛ اما دولتش مستعجل بود و رقابتهای پشت پرده و رغبت نداشتن احمدشاه به او، زود از معرکه بیرونش کرد<ref>http://khorasannews.com/Newspaper/MobileBlock?NewspaperBlockID=684405</ref> او در سال های بعد والی کرمان، شیراز و... شد.<ref>رک: بهنود، مسعود، این سه زن</ref> | ||
===تحصیل=== | ===تحصیل=== | ||
تحصیلات اولیه (تا کلاس پنجم ابتدایی) را توسط معلم خانگی در خانه پدری گذراند. سپس در مدرسه ناموس به ادامه تحصیل پرداخت. وی به لحاظ هوش و استعداد طی 7 سال به زبان فرانسه و عربی تسلط یافت و سپس در مدرسه فرانسوی «ژاندراک» به تحصیلات خود ادامه داد. در این دوران نزد معلمانی همچون طوبی آزموده و صدیقه دولتآبادی که در زمره پیشکسوتان جنبش اجتماعی زنان بودند، تحصیل کرد.<ref>http://www.oral-history.ir/?page=post&id=1384</ref> | تحصیلات اولیه (تا کلاس پنجم ابتدایی) را توسط معلم خانگی در خانه پدری گذراند. سپس در مدرسه ناموس به ادامه تحصیل پرداخت. وی به لحاظ هوش و استعداد طی 7 سال به زبان فرانسه و عربی تسلط یافت و سپس در مدرسه فرانسوی «ژاندراک» به تحصیلات خود ادامه داد. در این دوران نزد معلمانی همچون طوبی آزموده و صدیقه دولتآبادی که در زمره پیشکسوتان جنبش اجتماعی زنان بودند، تحصیل کرد.<ref>http://www.oral-history.ir/?page=post&id=1384</ref> او دکتری خود را در برلین گرفت | ||
===ازدواج=== | ===ازدواج=== | ||
=====ازدواج با عباسقلی اسفندیاری===== | =====ازدواج با عباسقلی اسفندیاری===== | ||
شانزده سال داشت که با عباسقلی اسفندیاری فرزند محتشمالسلطنه، رئیس مجلس شورای ملی که 26 ساله با وی اختلاف سنی داشت، ازدواج کرد، این ازدواج، بنا به درخواست پدرش و با ملاحظات سیاسی انجام پذیرفت و نتیجه آن دو دختر به نامهای افسانه و افسر اسفندیاری بود.<ref>http://www.oral-history.ir/?page=post&id=1384</ref> او تا مرگ پدرش با اسفندیاری زندگی کرد و پس از فوت پدرش از او طلاق گرفت<ref>رک: بهنود، مسعود، سه زن</ref> وی علت جداییاش از همسرش را چنین شرح میدهد:« علت اصلی جدایی در تفاوت سنی بود. من 18 ساله بودم و او 45 سال داشت. او برایم خیلی محترم و عزیر بود. بد کسی را نمیخواست و اهل ارتشاء هم نبود. هیچگونه تفاهم اخلاقی بین ما وجود نداشت. ما در دو دنیای متفاوت بودیم. من علاقمند به مطالعه و کتاب بودم و او از این موضوع اصلا ناراحت میشد. مهمترین مسئلهای که بین ما وجود داشت رفتار او نسبت به پدرم بود.»<ref>www.oral-history.ir/?page=post&id=1384</ref> مریم مدتی در منزل مادرش و مدتی در آپارتمانهایی که برادرانش در شهر داشتند زندگی کرد تا بالاخره تصمیم گرفت که زندگی مستقل داشته باشد. طلاق مریم در سال ۱۳۲۲ بود. <ref>www.oral-history.ir/?page=post&id=1384</ref> | شانزده سال داشت که با عباسقلی اسفندیاری فرزند محتشمالسلطنه، رئیس مجلس شورای ملی که 26 ساله با وی اختلاف سنی داشت، ازدواج کرد، این ازدواج، بنا به درخواست پدرش و با ملاحظات سیاسی انجام پذیرفت و نتیجه آن دو دختر به نامهای افسانه و افسر اسفندیاری بود.<ref>http://www.oral-history.ir/?page=post&id=1384</ref> او تا مرگ پدرش با اسفندیاری زندگی کرد و پس از فوت پدرش از او طلاق گرفت<ref>رک: بهنود، مسعود، این سه زن</ref> وی علت جداییاش از همسرش را چنین شرح میدهد:« علت اصلی جدایی در تفاوت سنی بود. من 18 ساله بودم و او 45 سال داشت. او برایم خیلی محترم و عزیر بود. بد کسی را نمیخواست و اهل ارتشاء هم نبود. هیچگونه تفاهم اخلاقی بین ما وجود نداشت. ما در دو دنیای متفاوت بودیم. من علاقمند به مطالعه و کتاب بودم و او از این موضوع اصلا ناراحت میشد. مهمترین مسئلهای که بین ما وجود داشت رفتار او نسبت به پدرم بود.»<ref>www.oral-history.ir/?page=post&id=1384</ref> مریم مدتی در منزل مادرش و مدتی در آپارتمانهایی که برادرانش در شهر داشتند زندگی کرد تا بالاخره تصمیم گرفت که زندگی مستقل داشته باشد. طلاق مریم در سال ۱۳۲۲ بود. <ref>www.oral-history.ir/?page=post&id=1384</ref> | ||
=====ازدواج با نورالدین کیانوری===== | =====ازدواج با نورالدین کیانوری===== | ||
| خط ۴۹: | خط ۴۹: | ||
تشکیلات زنان ظاهرا مستقل بود و در کنار حزب و زیر نظر آن بود. هدف این تشکیلات احقاق حقوق زنان و دفاع از حقوق زنان بود.<ref>خاطرات مریم فیروز فرمانفرمائیان،ص43</ref>مریم فیروز میگوید فعالیت برای استیفای حقوق زنان ایران بیش از مبارزات سیاسی برایش اهمیت داشت <ref>www.oral-history.ir/?page=post&id=1384</ref> | تشکیلات زنان ظاهرا مستقل بود و در کنار حزب و زیر نظر آن بود. هدف این تشکیلات احقاق حقوق زنان و دفاع از حقوق زنان بود.<ref>خاطرات مریم فیروز فرمانفرمائیان،ص43</ref>مریم فیروز میگوید فعالیت برای استیفای حقوق زنان ایران بیش از مبارزات سیاسی برایش اهمیت داشت <ref>www.oral-history.ir/?page=post&id=1384</ref> | ||
بهنود می نویسد:مریم فیروز | |||
بهنود می نویسد:مریم فیروز وقتی که به خدمت پرولتاریا در آمد، از همه امکاناتی که به همه فرزندان متنعم فرمانفرما رسیده بود گذشت، خواهران و برادرانش در پستها و موقعیتهای معتبر ایران و جهان بودند، مریم که روزگاری لوموند به او سرخ لقب داده بود، نرمی و راحتی زندگی خانواده را بر خود حرام کرد، رفت تا جائی که این افتخار را نصیب خود کرد که اولین زنی بود که به خاطر فعالیت سیاسی از نظام پادشاهی حکم اعدام گرفت<ref>بهنود، مسعود، این سه زن</ref> <ref>www.oral-history.ir/?page=post&id=1384</ref> | |||
مریم فیروز علت ورود به حزب توده را برابری زن و مرد در حقوق می دانست.<ref>خاطرات مریم فیروز فرمانفرمائیان، ص43</ref> | مریم فیروز علت ورود به حزب توده را برابری زن و مرد در حقوق می دانست.<ref>خاطرات مریم فیروز فرمانفرمائیان، ص43</ref> | ||
او با کمک خانواده اسکندری و توسط زهرا اسکندری که تحصیلات لیسانس داشت مجوز نشریه «بیداری ما» را گرفت.<ref>خاطرات مریم فیروز فرمانفرمائیان، | او با کمک خانواده اسکندری و توسط زهرا اسکندری که تحصیلات لیسانس داشت مجوز نشریه «بیداری ما» را گرفت.<ref>خاطرات مریم فیروز فرمانفرمائیان، </ref> | ||
| خط ۶۳: | خط ۶۴: | ||
پس از انقلاب اسلامی 1357 با همسرش کیانوری به ایران بازگشت و سازمانی موسوم به «تشکیلات دمکراتیک زنان ایران» را بنیان نهاد و دبیر کلی آن را پذیرفت. وی در پلنوم شانزدهم عضو کمیته مرکزی و در فروردین 1360 (پلننوم هفدهم) تنها زن عضو هیات سیاسی کمیته مرکز حزب توده برگزیده شد. در پی آن نشریه «زنان جهان» را با سرمایه حزب توده منتشر کرد که با دستگیری رهبران حزب توده و مریم فیروز فعالیت آنان متوقف شد.<ref>www.oral-history.ir/?page=post&id=1384</ref> | پس از انقلاب اسلامی 1357 با همسرش کیانوری به ایران بازگشت و سازمانی موسوم به «تشکیلات دمکراتیک زنان ایران» را بنیان نهاد و دبیر کلی آن را پذیرفت. وی در پلنوم شانزدهم عضو کمیته مرکزی و در فروردین 1360 (پلننوم هفدهم) تنها زن عضو هیات سیاسی کمیته مرکز حزب توده برگزیده شد. در پی آن نشریه «زنان جهان» را با سرمایه حزب توده منتشر کرد که با دستگیری رهبران حزب توده و مریم فیروز فعالیت آنان متوقف شد.<ref>www.oral-history.ir/?page=post&id=1384</ref> | ||
مریم فیروز در ۲۲ اسفند ۱۳۸۶ در تهران درگذشت. | مریم فیروز در ۲۲ اسفند ۱۳۸۶ در تهران درگذشت.او در هنگام مرگ ۹۵ سال داشت. پیکر مریم فیروز در گورستان بهشت زهرا به خاک سپرده شد. <ref>https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D9%81%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| خط ۶۹: | خط ۷۰: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
*[http://www.oral-history.ir/?page=post&id=1384 تاریخ شفاهی ایران] | |||
*[http://khorasannews.com/Newspaper/MobileBlock?NewspaperBlockID=684405 روزنامه خراسان] | |||
*[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2_%D9%81%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2 ویکی پدیا] | |||
*موسسه تحقیقاتی انتشاراتی دیدگاه، خاطرات مریم فیروز(فرمانفرمائیان)، اطلاعات، چاپ چهارم، 1393، تهران | |||
* بهنود، مسعود، این سه زن؛ فیروز مریم، اشرف پهلوی، ایران تیمورتاش، نشرعلم، چاپ پنجم،1376، تهران | |||
بدون نظریه ایرانی قبل از انقلاب | |||
