بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
جزیره ابوموسی دنبالهای از چینخوردگیهای زاگرس در آبهای ساحلی ایران بهشمار میرود. این جزیره یکی از چهارده جزیرهٔ استان هرمزگان است و نزدیکترین بخش خشکی ایران به خط استوا محسوب میشود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1303455/دلایل-متقن-و-محکم-در-مورد-حقانیت-حاکمیت-ایران-بر-جزایر-سه-گانه-خلیج-فارس رضاییسرچقا، «دلایل متقن و محکم در مورد حقانیت حاکمیت ایران بر جزایر سهگانه خلیجفارس»، 1395ش، ص72.]</ref> جزیره ابوموسی بین بندر لنگه در ایران و دبی در امارات واقع شده<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1735632765-6773a77d4c7d7-10173-14-5.pdf فرهمندزاده، «مروری بر حاکمیت بر جزایر سهگانه، ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک از منظر حقوق بینالملل»، 1401ش، ص212.]</ref> و جنوبیترین جزیرهٔ ایرانی در خلیجفارس است.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960043-10357-99-62.pdf جالینوسی و رستمی، «بررسی دلایل سیاسی و تاریخی ادعاهای امارات متحده عربی و استدلال ایران در مورد مالکیت ایران بر جزایر سهگانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی»، 1395ش، ص78.]</ref> | جزیره ابوموسی دنبالهای از چینخوردگیهای زاگرس در آبهای ساحلی ایران بهشمار میرود. این جزیره یکی از چهارده جزیرهٔ استان هرمزگان است و نزدیکترین بخش خشکی ایران به خط استوا محسوب میشود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1303455/دلایل-متقن-و-محکم-در-مورد-حقانیت-حاکمیت-ایران-بر-جزایر-سه-گانه-خلیج-فارس رضاییسرچقا، «دلایل متقن و محکم در مورد حقانیت حاکمیت ایران بر جزایر سهگانه خلیجفارس»، 1395ش، ص72.]</ref> جزیره ابوموسی بین بندر لنگه در ایران و دبی در امارات واقع شده<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1735632765-6773a77d4c7d7-10173-14-5.pdf فرهمندزاده، «مروری بر حاکمیت بر جزایر سهگانه، ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک از منظر حقوق بینالملل»، 1401ش، ص212.]</ref> و جنوبیترین جزیرهٔ ایرانی در خلیجفارس است.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960043-10357-99-62.pdf جالینوسی و رستمی، «بررسی دلایل سیاسی و تاریخی ادعاهای امارات متحده عربی و استدلال ایران در مورد مالکیت ایران بر جزایر سهگانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی»، 1395ش، ص78.]</ref> | ||
این جزیره در فاصله ۲۲۲ کیلومتری بندرعباس، ۷۵ کیلومتری بندرلنگه، ۶۰ کیلومتری شمال شارجه، ۱۶۰ کیلومتری تنگه هرمز،<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960043-10357-99-62.pdf جالینوسی و رستمی، «بررسی دلایل سیاسی و تاریخی ادعاهای امارات متحده عربی و استدلال ایران در مورد مالکیت ایران بر جزایر سهگانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی»، 1395ش، ص78.]</ref> ۴۵ کیلومتری جزیرهٔ سیری، ۴۶ کیلومتری تنب بزرگ و ۴۴ کیلومتری تنب کوچک قرار گرفته است. موقعیت ابوموسی پایینتر از خط منصف خلیج فارس قرار دارد.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1735632765-6773a77d4c7d7-10173-14-5.pdf فرهمندزاده، «مروری بر حاکمیت بر جزایر سهگانه، ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک از منظر حقوق بینالملل»، 1401ش، ص212.] | این جزیره در فاصله ۲۲۲ کیلومتری بندرعباس، ۷۵ کیلومتری بندرلنگه، ۶۰ کیلومتری شمال شارجه، ۱۶۰ کیلومتری تنگه هرمز،<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960043-10357-99-62.pdf جالینوسی و رستمی، «بررسی دلایل سیاسی و تاریخی ادعاهای امارات متحده عربی و استدلال ایران در مورد مالکیت ایران بر جزایر سهگانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی»، 1395ش، ص78.]</ref> ۴۵ کیلومتری جزیرهٔ سیری، ۴۶ کیلومتری تنب بزرگ و ۴۴ کیلومتری تنب کوچک قرار گرفته است. موقعیت ابوموسی پایینتر از خط منصف خلیج فارس قرار دارد.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1735632765-6773a77d4c7d7-10173-14-5.pdf فرهمندزاده، «مروری بر حاکمیت بر جزایر سهگانه، ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک از منظر حقوق بینالملل»، 1401ش، ص212.]</ref> | ||
ابوموسی بین طول جغرافیایی ۵۵/۰۱ تا ۵۵/۰۴ درجهٔ شرقی و عرض جغرافیایی ۲۵/۵۱ تا ۲۵/۵۴ درجهٔ شمالی واقع شده است. کوه حلوا با ارتفاع ۱۱۰ متر، بلندترین قله در این منطقه بهشمار میرود.<ref name=":0">[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1092481/تاثیر-چالش-ژیوپلیتیک-بر-همبستگی-ملی-مطالعه-موردی-جزایر-سه-گانه حیدری موصلو و کاویانیراد، «تأثیر چالش ژئوپلیتیک بر همبستگی ملی (مطالعه موردی: جزایر سهگانه)»، 1393ش، ص69.]</ref> | ابوموسی بین طول جغرافیایی ۵۵/۰۱ تا ۵۵/۰۴ درجهٔ شرقی و عرض جغرافیایی ۲۵/۵۱ تا ۲۵/۵۴ درجهٔ شمالی واقع شده است. کوه حلوا با ارتفاع ۱۱۰ متر، بلندترین قله در این منطقه بهشمار میرود.<ref name=":0">[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1092481/تاثیر-چالش-ژیوپلیتیک-بر-همبستگی-ملی-مطالعه-موردی-جزایر-سه-گانه حیدری موصلو و کاویانیراد، «تأثیر چالش ژئوپلیتیک بر همبستگی ملی (مطالعه موردی: جزایر سهگانه)»، 1393ش، ص69.]</ref> | ||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
بسیاری از منابع، شکل جزیره را مربع و مساحت آن را حدود ۴ کیلومترمربع ذکر کردهاند؛ اما بر اساس نقشهبرداریهای جدید، شکل آن ذوزنقهای است که قاعدهٔ بزرگ آن در سمت شرق قرار دارد. در این حالت طول هر ساق حدود ۴۵۰۰ متر و مساحت آن ۱۲ کیلومترمربع برآورد شده است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/225073/ابوموسی گنجی، «جزیره ابوموسی»، وبسایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | بسیاری از منابع، شکل جزیره را مربع و مساحت آن را حدود ۴ کیلومترمربع ذکر کردهاند؛ اما بر اساس نقشهبرداریهای جدید، شکل آن ذوزنقهای است که قاعدهٔ بزرگ آن در سمت شرق قرار دارد. در این حالت طول هر ساق حدود ۴۵۰۰ متر و مساحت آن ۱۲ کیلومترمربع برآورد شده است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/225073/ابوموسی گنجی، «جزیره ابوموسی»، وبسایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | ||
== تاریخچه<ref | == تاریخچه == | ||
'''دوران باستان تا پیش از معاصر:''' جزیره ابوموسی از هزاره پیش از میلاد و در ادوار مختلف باستانی نظیر عیلامیان، مادها، اشکانیان و ساسانیان در محدودۀ قلمرو ایران قرار داشته است. در دوران اسلامی نیز ادارۀ این جزیره در اختیار نمایندگان خلفای اموی و عباسی و سپس حکومتهای مستقر در ایران از جمله آلبویه، سلجوقیان کرمان و تیموریان بود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/990012/%D8%A8%D9%88-%D9%85%D9%88-%D8%B3%D9%88-%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «بوموسو بهشتی در ایران»، 1391ش، ص1.]</ref> | |||
''' | '''دوران معاصر:''' پس از تسلط موقت پرتغالیها در دورۀ صفوی، حاکمیت ایران در عصر زندیه و قاجار مجدداً بر این جزیره اعمال شد. در اواخر قرن نوزدهم میلادی، بریتانیا با مداخلۀ نظامی در خلیج فارس مانع تحرکات دریایی ایران شد و در همین مقطع، شیوخ شارجه تحت حمایت بریتانیا ادعای مالکیت جزیره را مطرح کردند. در نهایت، در سال ۱۹۷۱م و همزمان با خروج بریتانیا و پیش از تأسیس امارات متحده عربی، بر اساس توافقات انجامشده، کنترل جزیره رسماً به ایران بازگشت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/990012/بو-مو-سو-بهشتی-در-ایران «بوموسو بهشتی در ایران»، 1391ش، ص1.]</ref> | ||
=== حاکمیت ایران از ۱۹۷۱م تاکنون === | |||
با استقرار نیروهای نظامی ایران در سال ۱۹۷۱م، این جزیره در تقسیمات کشوری ایران ادغام شد. مؤلفههای اعمال حاکمیت ایران بر ابوموسی در دهههای اخیر شامل موارد زیر است: | |||
''' | * '''سیاسی و اداری:''' بازدید مقامات ارشد جمهوری اسلامی ایران از جمله سفر ریاستجمهوری در سال ۱۳۹۱ش، ممانعت از نصب پرچم امارات و الزام دریافت مجوز برای فرود بالگردهای امارات. | ||
* '''امنیتی و حقوقی:''' نظارت بر تردد شناورهای مسافری، باری و سوخترسان مرتبط با شارجه و برخورد با ورود غیرمجاز اتباع خارجی نظیر بازداشت و اخراج سه شهروند آمریکایی. | |||
* '''اقتصادی:''' تسلط و مدیریت بر منابع انرژی از جمله میدان نفتی مبارک.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1735632765-6773a77d4c7d7-10173-14-5.pdf فرهمندزاده، «مروری بر حاکمیت بر جزایر سهگانه، ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک از منظر حقوق بینالملل»، 1401ش، ص220.]</ref> | |||
''' | == اهمیت == | ||
'''اهمیت سیاسی و حاکمیتی:''' جزیره ابوموسی از جایگاه سیاسی و راهبردی برجستهای در منطقه برخوردار است و نقش مهمی در تحکیم حاکمیت ایران بر فلات قاره ایفا کرده است. حفظ این موقعیت برای پاسداری از حاکمیت ملی ضروری است.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960043-10357-99-62.pdf جالینوسی و رستمی، «بررسی دلایل سیاسی و تاریخی ادعاهای امارات متحده عربی و استدلال ایران در مورد مالکیت ایران بر جزایر سهگانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی»، 1395ش، ص78.]</ref> | |||
'''اهمیت دفاعی و نظارتی:''' این جزیره، بهعنوان آخرین حلقه دفاعی ایران در دهانۀ خلیج فارس،<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1092481/%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%DA%98%DB%8C%D9%88%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%A8%D8%B3%D8%AA%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87 حیدری موصلو و کاویانیراد، «تأثیر چالش ژئوپلیتیک بر همبستگی ملی (مطالعه موردی: جزایر سهگانه)»، 1393ش، ص69.]</ref> امکان کنترل و نظارت بر تنگه هرمز و مسیر تردد نفتکشها را فراهم میکند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1688451/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 امیری و نادری، «نقش جزایر سهگانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، 1399ش، ص166.]</ref> بلندترین نقطه آن، کوه حلوا، یک راهنمای طبیعی برای دریانوردان محسوب میشود.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1735632765-6773a77d4c7d7-10173-14-5.pdf فرهمندزاده، «مروری بر حاکمیت بر جزایر سهگانه، ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک از منظر حقوق بینالملل»، 1401ش، ص212.]</ref> | |||
''' | '''اهمیت در منازعات تاریخی:''' در طول جنگ ایران و عراق، ابوموسی به پایگاهی برای نیروهای دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تبدیل شد و امکان رصد تحرکات منطقه را فراهم کرد. همچنین در دورۀ جنگ نفتکشها (۱۹۸۸–۱۹۸۴م)، ایران با استفاده از امکانات مستقر در این جزیره، حملات خود را برای مختلسازی صادرات نفت عراق متمرکز کرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1688451/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 امیری و نادری، «نقش جزایر سهگانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، 1399ش، ص165.]</ref> | ||
== نامهای جزیره == | == نامهای جزیره == | ||
| خط ۵۸: | خط ۴۸: | ||
شهر دارای یک خیابان اصلی شمالی-جنوبی و چند خیابان و میدان است که دو بخش مسکونی و اداری را به یکدیگر متصل میکند. بخش اداری که در نیمهٔ غربی و اطراف پایگاه نیروی دریایی واقع شده، شامل مراکزی مانند فرمانداری، بخشداری، اداره هواشناسی، گمرک، جهاد سازندگی، نیروی دریایی، بانک ملی، بهداری، مخابرات و مهمانسرا است. علاوه بر این، تأسیسات دیگری مانند اسکله، پمپ بنزین، مسجد، کتابخانه، مدارس پسرانه و دخترانه، پاسگاه، درمانگاه، داروخانه، استخر، زمین ورزشی و واحد تبدیل آب شور به شیرین، نقاط مهم شهر ابوموسی را تشکیل میدهند. همچنین، ابوموسی دارای یک باند فرودگاهی به طول ۷۰۰ متر نیز هست. ازجمله اقدامات مربوط به توسعهٔ شهر ابوموسی میتوان به ایجاد ۱۰۰ واحد مسکونی در شهرک مروارید اشاره کرد که در سال ۱۳۷۰ش افتتاح شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/225073/ابوموسی گنجی، «جزیره ابوموسی»، وبسایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | شهر دارای یک خیابان اصلی شمالی-جنوبی و چند خیابان و میدان است که دو بخش مسکونی و اداری را به یکدیگر متصل میکند. بخش اداری که در نیمهٔ غربی و اطراف پایگاه نیروی دریایی واقع شده، شامل مراکزی مانند فرمانداری، بخشداری، اداره هواشناسی، گمرک، جهاد سازندگی، نیروی دریایی، بانک ملی، بهداری، مخابرات و مهمانسرا است. علاوه بر این، تأسیسات دیگری مانند اسکله، پمپ بنزین، مسجد، کتابخانه، مدارس پسرانه و دخترانه، پاسگاه، درمانگاه، داروخانه، استخر، زمین ورزشی و واحد تبدیل آب شور به شیرین، نقاط مهم شهر ابوموسی را تشکیل میدهند. همچنین، ابوموسی دارای یک باند فرودگاهی به طول ۷۰۰ متر نیز هست. ازجمله اقدامات مربوط به توسعهٔ شهر ابوموسی میتوان به ایجاد ۱۰۰ واحد مسکونی در شهرک مروارید اشاره کرد که در سال ۱۳۷۰ش افتتاح شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/225073/ابوموسی گنجی، «جزیره ابوموسی»، وبسایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | ||
=== اقدامات توسعهای === | |||
در جریان سفر اعضای کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی به استان هرمزگان در سال ۱۴۰۳ش، تصمیماتی برای توسعه و بهبود دسترسی به جزیره ابوموسی اتخاذ شد: | |||
* '''توسعۀ حملونقل هوایی''': تعداد پروازهای هفتگی از ابوموسی به بندرعباس از یک به چهار پرواز افزایش یافته و یک خط پروازی جدید به مقصد شیراز نیز راهاندازی میشود. همچنین، پروازهای مسیر بندرعباس-ابوموسی به روزانه یک پرواز خواهد رسید. | |||
* '''تکمیل طرحهای بندری''': بندرگاه ۱۵ هکتاری ابوموسی بهطور کامل فعال خواهد شد تا خدمات بهتر و ایمنتری به شناورها ارائه دهد. اسکله پهلوگیری نیز پس از تکمیل، عملیات تخلیه و بارگیری را تسریع و ایمنتر میکند. در آینده، امکان احداث ۶ پست اسکله جدید برای شناورهای باری، مسافری و شیلاتی تا ظرفیت ۲۰۰۰ تن نیز وجود دارد. | |||
* '''ناوگان دریایی مسافری''': سازمان بنادر موظف شده دو فروند شناور تندروی مسافری خریداری کند تا سرویس روزانه مسافری از بندرعباس و بندرلنگه به ابوموسی برقرار شود.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/299202/%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%B7%D8%A8%D9%82-%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%88%D8%AB%D9%82-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF «جزایر آریانا و زرکوه طبق اسناد موثق تاریخی به ایران تعلق دارند»، وبسایت روزنامه کیهان.]</ref> | |||
== جمعیتشناسی == | == جمعیتشناسی == | ||
| خط ۷۷: | خط ۷۴: | ||
جزیره ابوموسی اغلب بهدلیل داشتن معادن اکسید آهن (خاک سرخ) از اهمیت برخوردار بوده است. نفت استخراجشده از ابوموسی که به میدان نفتی مبارک در بخش دریایی شرقی جزیره محدود میشود، از نظر کیفیت و نوع، بهترین نفت در خلیج فارس شناخته میشود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/93076/تاریخ-و-جغرافیای-سیاسی-جزایر-ابوموسی-تنب-بزرگ-و-تنب-کوچک مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص6.]</ref> | جزیره ابوموسی اغلب بهدلیل داشتن معادن اکسید آهن (خاک سرخ) از اهمیت برخوردار بوده است. نفت استخراجشده از ابوموسی که به میدان نفتی مبارک در بخش دریایی شرقی جزیره محدود میشود، از نظر کیفیت و نوع، بهترین نفت در خلیج فارس شناخته میشود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/93076/تاریخ-و-جغرافیای-سیاسی-جزایر-ابوموسی-تنب-بزرگ-و-تنب-کوچک مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص6.]</ref> | ||
<ref group="دیدگاه">این تعبیر هرچند در منبع هم آمده است اما گمان میکنم اشتباه رخ داده باشد. ایران سلاح شیمیایی ندارد و گلولههای توپ ۱۵۵ هم سلاح شیمیایی نیست. لطفا این قسمت را بیشتر بررسی کنید. | |||
همچنین تسلیحات بیولوژیک را بررسی کنید. | |||
'''سپاس از دقت شما، منبع اصلی که انگلیسی هست را نتوانستم دانلود کنم، در جستجو هم چنین مطلبی نیست، احتمالا ادعایی بیش نیست و این قسمت را حذف میکنم.'''</ref>این جزیره بهعنوان پایگاه استقرار موشکهای ضدکشتی کرم ابریشم و سامانههای SAM HAWK و HY-2 شناخته شده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1688451/نقش-جزایر-سه-گانه-در-سیادت-دریایی-ایران-در-خلیج-فارس امیری و نادری، «نقش جزایر سهگانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، 1399ش، ص168.]</ref> تأسیسات موجود در جزیره شامل یک فرودگاه، یک موجشکن و اسکلهای کوچک برای پهلوگیری شناورهای سبک با آبخور محدود و یک جادهٔ کمربندی آسفالته است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/210301/ابوموسي-را-بهتر-بشناسيم «ابوموسی را بهتر بشناسیم»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
