بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''<big>جزیره زرکوه؛</big>''' جزیرۀ ایرانی اشغال شده توسط امارات متحدۀ عربی در جنوب خلیج فارس. | '''<big>جزیره زرکوه؛</big>''' جزیرۀ ایرانی اشغال شده توسط امارات متحدۀ عربی در جنوب خلیج فارس. | ||
جزیره زرکوه در جنوب خلیج فارس قرار دارد که دارای ذخایر نفت و گاز غنی و موقعیت راهبردی در کریدورهای دریایی است. این جزیره از حدود سال | جزیره زرکوه در جنوب خلیج فارس قرار دارد که دارای ذخایر نفت و گاز غنی و موقعیت راهبردی در کریدورهای دریایی است. این جزیره از حدود سال 1352ش، بدون قرارداد بینالمللی، تحت اشغال امارات متحده عربی قرار دارد. اسناد تاریخی و اصول حقوق بینالملل، حاکمیت ایران بر این جزیره را تأیید میکنند و در سالهای اخیر پویشهای مردمی و پیگیریهای رسمی برای بازپسگیری آن ادامه داشته است. | ||
== معرفی == | == معرفی == | ||
=== موقعیت جغرافیایی === | === موقعیت جغرافیایی === | ||
جزیره زرکوه با وسعت 8 کیلومترمربع، در بخش جنوبی خلیج فارس و در نزدیکی خطوط | جزیره زرکوه با وسعت 8 کیلومترمربع، در بخش جنوبی خلیج فارس و در نزدیکی خطوط دریایی ایران واقع شده است.<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref> از دیدگاه ژئوپلیتیکی، این جزیره در آبهای میان دوحه و ابوظبی واقع شده است. فاصله آن تا ابوظبی حدود ۱۴۰ کیلومتر و تا دوحه حدود ۱۶۰ کیلومتر و فاصلۀ آن از سرزمین اصلی امارات متحده عربی حدود ۸۰ کیلومتر برآورد شده است.<ref>[https://eghtesadsaramad.ir/Newspaper/item/159514 «کارزار بازپسگیری جزایر آریانا و زرکوه»، وبسایت اقتصاد سرآمد.]</ref> فاصلۀ آن تا جزیرۀ ابوموسی نیز 80 کیلومتر است.<ref>[https://www.aparat.com/v/e64788w «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وبسایت آپارات.]</ref> در حال حاضر این جزیره تحت مالکیت امارات متحده عربی قرار دارد. پس از تسلط، دولت امارات نام این جزیره را تغییر داد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1197477/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8-%DB%B2-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF «ماجرای تصاحب ۲ جزیره آریانا و زرکوه توسط امارات در زمان شاه چه بود؟»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> | ||
=== منابع طبیعی === | === منابع طبیعی === | ||
از ذخایر قابل توجه نفت و گاز برخوردار است. شرکت زادکو وابسته به شرکت ملی نفت ابوظبی در این جزیره تأسیسات نفتی گستردهای احداث کرده است. گزارشها حاکی از آن است که در آبهای اطراف این جزیره روزانه حدود ۵۵۰ هزار بشکه نفت استخراج میشود | جزیره زرکوه از ذخایر قابل توجه نفت و گاز برخوردار است. شرکت زادکو وابسته به شرکت ملی نفت ابوظبی در این جزیره تأسیسات نفتی گستردهای احداث کرده است. گزارشها حاکی از آن است که در آبهای اطراف این جزیره روزانه حدود ۵۵۰ هزار بشکه نفت استخراج میشود.<ref name=":0">[https://www.imna.ir/news/272165/%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B6%D8%A7%D9%8A%D9%8A-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B3-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87 «دادخواست قضايي ایران برای باز پس گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> | ||
=== امکانات === | === امکانات === | ||
در زرکوه فرودگاه کوچکی وجود دارد که برای پشتیبانی از فعالیتهای نفتی استفاده میشود.<ref>[https://tejaratnews.com/%d8%a7%d8%af%d8%b9%d8%a7%db%8c-%d9%86%d9%82%d8%b4-%d8%a7%d9%85%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d9%86%d9%81%d8%ac%d8%a7%d8%b1-%d8%a7%d8%b3%da%a9%d9%84%d9%87-%d8%a8%d9%87%d9%85%d9%86-%d9%82 «جزیره آریانا ، جزیره زرکوه و آرایی کجاست؟ + نقشه»، تجارتنیوز.]</ref> | ورود افراد عادی به این جزیره ممنوع است. پیش از ایجاد تأسیسات نفتی، بهدلیل عدم وجود منابع طبیعی آب آشامیدنی این جزیره غیرقابل سکونت بود.<ref>[https://www.imna.ir/news/272165/%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B6%D8%A7%D9%8A%D9%8A-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B3-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87 «دادخواست قضايي ایران برای باز پس گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> در زرکوه فرودگاه کوچکی وجود دارد که برای پشتیبانی از فعالیتهای نفتی استفاده میشود.<ref>[https://tejaratnews.com/%d8%a7%d8%af%d8%b9%d8%a7%db%8c-%d9%86%d9%82%d8%b4-%d8%a7%d9%85%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d9%86%d9%81%d8%ac%d8%a7%d8%b1-%d8%a7%d8%b3%da%a9%d9%84%d9%87-%d8%a8%d9%87%d9%85%d9%86-%d9%82 «جزیره آریانا ، جزیره زرکوه و آرایی کجاست؟ + نقشه»، تجارتنیوز.]</ref> | ||
== اهمیت == | == اهمیت == | ||
جزیره زرکوه بههمراه [[جزیره آریانا]]، با دارا بودن منابع نفتی غنی و موقعیت استراتژیک در کریدورهای مهم دریایی، نقش حیاتی در امنیت انرژی و ثبات اقتصادی ایران ایفا | جزیره زرکوه بههمراه [[جزیره آریانا]]، با دارا بودن منابع نفتی غنی و موقعیت استراتژیک در کریدورهای مهم دریایی، نقش حیاتی در امنیت انرژی و ثبات اقتصادی ایران میتواند ایفا کند. حاکمیت بر این جزایر، امکان نظارت بر خطوط ترانزیت انرژی، تضمین ثبات بازارهای منطقهای و تقویت توان بازدارندگی ایران را فراهم میسازد و غفلت از آن میتواند پیامدهای امنیتی و اقتصادی به همراه داشته باشد.<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref> | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
جدایی جزیره زرکوه از حاکمیت ایران، نتیجه روندی تدریجی بود که در سدههای نوزدهم و بیستم میلادی و در بستر مداخلات استعماری | جدایی جزیره زرکوه از حاکمیت ایران، نتیجه روندی تدریجی بود که در سدههای نوزدهم و بیستم میلادی و در بستر مداخلات استعماری شکل گرفت. در این دوره، همزمان با ضعف حکومت پهلوی و نظارت ناکافی بر جزایر دورافتاده، بریتانیا با انعقاد قراردادهای تحتالحمایگی با شیوخ محلی و تفسیر یکجانبه از موافقتنامههای مرزی، بهتدریج کنترل عملی این جزایر را در دست گرفت. پیش از خروج بریتانیا از منطقه در دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰م، مرزهای دریایی را میان شیخنشینهای تازهتأسیس تعیین کرد و کنترل جزایر را<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref> بدون قرارداد بینالمللی، تحت اشغال این کشور قرار داد. این وضعیت نتیجه سیاستهای حکومت پهلوی و بریتانیا بود که در نهایت منجر به کنترل جزایر توسط امارات در سال ۱۳۵۲ش شد.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1205928/%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A8%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%85 ««آریانا» و «زرکوه» را پس بگیریم»، وبسایت جوان آنلاین.]</ref> | ||
دولت ایران در آن مقطع، بهدلیل نبود روابط دیپلماتیک مؤثر و پشتیبانی بینالمللی کافی، نتوانست | دولت ایران در آن مقطع، بهدلیل نبود روابط دیپلماتیک مؤثر و پشتیبانی بینالمللی کافی، نتوانست ادعای حاکمیت خود را عملی کند. غیبت و عدم کنترل پایدار ایران در عمل، خلأیی حقوقی ایجاد کرده که زمینه را برای تحکیم ادعاهای مالکیت از سوی طرف خارجی فراهم ساخته است.<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref> | ||
=== اسناد حاکمیت ایران بر جزیره === | === اسناد حاکمیت ایران بر جزیره === | ||
مطابق با نقشهها و اسناد موثق تاریخی و بینالمللی جزیره زرکوه متعلق به ایران است | مطابق با نقشهها و اسناد موثق تاریخی و بینالمللی جزیره زرکوه متعلق به ایران است.<ref>[https://www.seratnews.com/fa/news/411038/%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B4%D8%BA%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA ««آریانا» و «زرکوه»؛ جزیرههای ایرانی که در اشغال امارت است»، صراطنیوز.]</ref> از جمله کهنترین مستندات، کتیبههای داریوش در بیستون است که جزیره زرکوه و آریانا را بخشی از قلمرو استان پارس معرفی میکند. در دوران نادرشاه افشار، اداره و حاکمیت این جزایر بر عهده لطیفخان دشتستانی بوده است. حتی در نقشههای تهیهشده توسط وزارت جنگ بریتانیا در قرن نوزدهم میلادی و همچنین نقشههایی که توسط لرد کورزن منتشر شدهاند، این جزایر در محدودۀ مرزهای ایران ترسیم شدهاند.<ref>[https://www.aparat.com/v/e64788w «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وبسایت آپارات.]</ref>همچنین میتوان به نقشهٔ دریانوردی تهیهشده توسط انگلیسیها در اوایل قرن بیستم که در آن محدودهٔ جزایر مورد ادعای امارات و تمامی کرانههای خلیج فارس، با همان رنگ شناسهٔ ایران مشخص شدهاند، اشاره کرد.<ref>[https://www.seratnews.com/fa/news/411038/%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B4%D8%BA%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA ««آریانا» و «زرکوه»؛ جزیرههای ایرانی که در اشغال امارت است»، صراطنیوز.]</ref> | ||
بر اساس اصول پذیرفتهشدهٔ حقوق بینالملل دریاها نیز حاکمیت هر کشور تا فاصلهٔ ۲۴ مایلی (حدود ۴۴ کیلومتری) از ساحل خود در دریا گسترده است که به آن آبهای داخلی و دریای سرزمینی گفته میشود. حال آنکه فاصلهٔ جزیره زرکوه از ساحل امارات بیش از این مقدار است و ادعای مالکیت امارات بر این جزیره، فاقد مبنای حقوقی بینالمللی بوده و این جزیره در اشغال غیرقانونی این کشور قرار دارد.<ref>[https://www.seratnews.com/fa/news/411038/%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B4%D8%BA%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA ««آریانا» و «زرکوه»؛ جزیرههای ایرانی که در اشغال امارت است»، صراطنیوز.]</ref> | |||
== اقدامات انجام شده از سوی ایران برای بازپسگیری جزیره == | == اقدامات انجام شده از سوی ایران برای بازپسگیری جزیره == | ||
| خط ۳۳: | خط ۳۵: | ||
پویشهای متعددی در سالهای اخیر حول موضوع بازپسگیری جزایر ایرانی آریانا و زرکوه از امارات متحده عربی شکل گرفته است. از جمله این کارزارها میتوان به موارد زیر اشاره کرد: | پویشهای متعددی در سالهای اخیر حول موضوع بازپسگیری جزایر ایرانی آریانا و زرکوه از امارات متحده عربی شکل گرفته است. از جمله این کارزارها میتوان به موارد زیر اشاره کرد: | ||
# کارزار درخواست بازپسگیری دو جزیره ایرانی خلیجفارس که خطاب به سید ابراهیم رئیسی (رئیسجمهور) و حسین امیرعبداللهیان (وزیر امور خارجه) از ۱۷ آبان ۱۴۰۰ش | # کارزار درخواست بازپسگیری دو جزیره ایرانی خلیجفارس که خطاب به [[سید ابراهیم رئیسی]] (رئیسجمهور وقت) و [[حسین امیرعبداللهیان]] (وزیر امور خارجه وقت) از ۱۷ آبان ۱۴۰۰ش تا ۱۷ دی ۱۴۰۰ش فعالیت داشت. | ||
# کارزار پویش بازگرداندن جزایر | # کارزار پویش بازگرداندن جزایر زرکوه و آریانا که خطاب به وزیر امور خارجه و رئیس مجلس شورای اسلامی، از ۲۲ شهریور ۱۴۰۳ش تا ۲۹ اسفند ۱۴۰۳ به جمعآوری امضا پرداخت. | ||
# | # کارزار پویش آزادسازی جزایر ایرانی آریانا و زرکوه که خطاب به روسای قوای سهگانه، از ۱۹ مهرماه ۱۴۰۴ش تا ۱ فروردین ۱۴۰۶ش فعال است.<ref>[https://eghtesadsaramad.ir/Newspaper/item/159514 «کارزار بازپسگیری جزایر آریانا و زرکوه»، وبسایت اقتصاد سرآمد.]</ref> | ||
== اقدامات امارات برای تثبیت حاکمیت خود == | == اقدامات امارات برای تثبیت حاکمیت خود == | ||
در سالهای اخیر، امارات متحده عربی با راهبردهایی همچون شهرکسازی، توسعه زیرساختهای گردشگری و اقتصادی و | در سالهای اخیر، امارات متحده عربی با راهبردهایی همچون شهرکسازی، توسعه زیرساختهای گردشگری و اقتصادی و جذب سرمایهگذاریهای خارجی در جزایر زرکوه و آریانا، کوشیده است تا موقعیت خود را تثبیت کند.<ref>[https://www.aparat.com/v/e64788w «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وبسایت آپارات.]</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||
