وجدان کاری: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «جایگزین=کارکنان دولت|بندانگشتی|کارکنان دولت '''<big>وجدان کاری؛</big>''' تعهد اخلاقی فرد در انجام کار و مسئولیت. در فرهنگ ایرانی بهدلیل توجه به ارزشهای اسلامی، وجدان کاری از اهمیت بیشتری برخوردار است. وجدان کاری برآمده از عوامل اج...» ایجاد کرد |
زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) ایجاد لینک داخلی |
||
| خط ۱۹: | خط ۱۹: | ||
# ارزش قائلشدن برای محل کار و اهداف کاری؛ | # ارزش قائلشدن برای محل کار و اهداف کاری؛ | ||
# خطای کمتر در انجام مسئولیتها؛ | # خطای کمتر در انجام مسئولیتها؛ | ||
# رعایت عدالت در انجام وظیفه؛ | # رعایت [[عدالت]] در انجام وظیفه؛ | ||
# احترام به افکار دیگران؛ | # احترام به افکار دیگران؛ | ||
# | # [[احساس مسئولیت]]؛ | ||
# انجام بهموقع کارها؛ | # انجام بهموقع کارها؛ | ||
#نظم و ترتیب، آراستگی و انضباط؛ | #نظم و ترتیب، آراستگی و انضباط؛ | ||
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
==جایگاه وجدان کاری در سبک زندگی ایرانی-اسلامی== | ==جایگاه وجدان کاری در سبک زندگی ایرانی-اسلامی== | ||
اهمیت دادن به عنصر کار و تلاش برای کسب درآمد حلال، سبب میشود افراد یک جامعه فعالتر شده و سبک زندگی خود را بر محور دین بنا نهند.<ref>[https://iss.razavi.ac.ir/article_851.html اصغری، «دین، وجدان کاری و رابطۀ آن با سبک زندگی»، 1392ش، ص69-70.]</ref> از این منظر، داشتن وجدان کاری، به فعالیتهای اجتماعی ارزش و اعتبار بخشیده و کسانی که همواره در زندگی کاهلی و کمکاری میکنند، گرفتار آسیبهای فردی (آلودن لقمههای خود به حرام) و اجتماعی (سستی چرخه کار در جامعه) میشوند. افرادی که پایبند به اصول اخلاقی و اعتقادی هستند در انجام مسئولیتهای خود عملکرد بهتری دارند. چنین کسانی هنگام کار و انجام مسئولیت، همواره نیروی برتری را نظارهگر خویش میداند و کار و مسئولیت سپردهشده را کامل و محکم و همراه با خلاقیت انجام میدهد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3280/4363/35126/%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D9%88-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%AC%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «موانع و آسیبهای وجدان کاری در فرهنگ اسلامی»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | اهمیت دادن به عنصر کار و تلاش برای کسب درآمد حلال، سبب میشود افراد یک جامعه فعالتر شده و [[سبک زندگی]] خود را بر محور دین بنا نهند.<ref>[https://iss.razavi.ac.ir/article_851.html اصغری، «دین، وجدان کاری و رابطۀ آن با سبک زندگی»، 1392ش، ص69-70.]</ref> از این منظر، داشتن وجدان کاری، به فعالیتهای اجتماعی ارزش و اعتبار بخشیده و کسانی که همواره در زندگی کاهلی و کمکاری میکنند، گرفتار آسیبهای فردی (آلودن لقمههای خود به حرام) و اجتماعی (سستی چرخه کار در جامعه) میشوند. افرادی که پایبند به اصول اخلاقی و اعتقادی هستند در انجام مسئولیتهای خود عملکرد بهتری دارند. چنین کسانی هنگام کار و انجام مسئولیت، همواره نیروی برتری را نظارهگر خویش میداند و کار و مسئولیت سپردهشده را کامل و محکم و همراه با خلاقیت انجام میدهد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3280/4363/35126/%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D9%88-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%AC%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «موانع و آسیبهای وجدان کاری در فرهنگ اسلامی»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
==عوامل تقویتکنندۀ وجدان کاری== | ==عوامل تقویتکنندۀ وجدان کاری== | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۹:۳۷
وجدان کاری؛ تعهد اخلاقی فرد در انجام کار و مسئولیت.
در فرهنگ ایرانی بهدلیل توجه به ارزشهای اسلامی، وجدان کاری از اهمیت بیشتری برخوردار است. وجدان کاری برآمده از عوامل اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی است و پیامدهای متعدد فردی و اجتماعی دارد.
مفهومشناسی
وجدان کاری، رضایت قلبی و التزام عملی فرد به وظایف تعیینشده برای او است. وجدان کاری بهمثابه تقویتکنندۀ درونی موجب میشود که فرد بدون نظارت بیرونی با پشتکار و انگیزه به وظایف خود عمل کرده[۱] و آن را به انجام رساند.[۲]
وجدان کاری در رویکرد دینی
از دیدگاه اسلام کسانی که وجدان کاری دارند، کار را عمل صالح و مسئولیت اجتماعی میدانند. پیشوایان دین وجدان کاری را یک خصیصۀ مهم برای انسان متعهد دانستهاند؛ امام علی وجدان کاری را زینتبخش انسان معرفی کرده است.[۳] مهمترین سرمایه برای تعـالی سازمانها، نیروی انسانی متعهد و دارای وجدان کاری است، [۴] اما تکنولوژی و گسترش مدرنیته، توجه به رویکرد مترقی دین دربارۀ وجدان کاری را محدود کرده است.[۵]
ویژگی افراد دارای وجدان کاری
از مهمترین ویژگیهای افراد دارای وجدان کاری عبارتاند از:
- سختکوشی و تلاش بیشتر؛
- ارزش قائلشدن برای محل کار و اهداف کاری؛
- خطای کمتر در انجام مسئولیتها؛
- رعایت عدالت در انجام وظیفه؛
- احترام به افکار دیگران؛
- احساس مسئولیت؛
- انجام بهموقع کارها؛
- نظم و ترتیب، آراستگی و انضباط؛
- انگیزۀ بالا برای موفقیت در کار؛
- تقید به رعایت شرایط کمی و کیفی کار؛
- تقید نسبت به بقاء و توسعۀ سازمان؛
- تقید نسبت به افراد و گروههای کاری دیگر در سازمان؛
- تقید نسبت به جلب رضایت مشتریان.[۶]
همچنین افرادی که از وجدان کاری برخوردارند، انجام صحیح مسئولیت را نوعی عبادت و توفیق الهی میدانند که سبب حلال شدن رزق و افزایش رضایت شغلی میشود.[۷]
جایگاه وجدان کاری در سبک زندگی ایرانی-اسلامی
اهمیت دادن به عنصر کار و تلاش برای کسب درآمد حلال، سبب میشود افراد یک جامعه فعالتر شده و سبک زندگی خود را بر محور دین بنا نهند.[۸] از این منظر، داشتن وجدان کاری، به فعالیتهای اجتماعی ارزش و اعتبار بخشیده و کسانی که همواره در زندگی کاهلی و کمکاری میکنند، گرفتار آسیبهای فردی (آلودن لقمههای خود به حرام) و اجتماعی (سستی چرخه کار در جامعه) میشوند. افرادی که پایبند به اصول اخلاقی و اعتقادی هستند در انجام مسئولیتهای خود عملکرد بهتری دارند. چنین کسانی هنگام کار و انجام مسئولیت، همواره نیروی برتری را نظارهگر خویش میداند و کار و مسئولیت سپردهشده را کامل و محکم و همراه با خلاقیت انجام میدهد.[۹]
عوامل تقویتکنندۀ وجدان کاری
فردی
- هـدف داشـتن در زنـدگی؛ [۱۰]
- توجـه کـافی بـه برنامـهریـزی صـحیح قبـل از آغـاز هـر فعالیـت؛ [۱۱]
- خلاقیت و توانمندی در ارائۀ ایدههـای جدیـد؛ [۱۲]
- اسـتعداد، توانمندی و مهارتهای فردی.[۱۳]
خانوادگی
- نهادینهسازی وجدان کاری در کودکان؛ [۱۴]
- ایجـاد و تقویت حـس مسـئولیتپذیری در فرزندان؛ [۱۵]
- آموزش خوبزیستن و بهرهمندی کامل از مواهب جهان.[۱۶]
اجتماعی
- نظارت درست بر فعالیتهای افراد؛
- تامین نیازهای معیشتی کارگزاران؛
- سپردن تدبیر کارها به صالحان و درستکاران؛
- اطمینان از دیانت، راستی و درستی مسئولان پیش از سپردن کارها به آنان؛
- حاکمساختن اصول و ارزشهای اسلامی مانند ایمان بهخدا و نیکوکاری؛ [۱۷]
- شناسایی تصورات، ارزشها و باورهای کارکنان برای بهرهوری بهینه از آنها درسازمانها و ادارات؛ [۱۸]
- اسـتفاده از ابزارهـای فرهنگـی برای ترویج فرهنـگ کـار؛
- گسترش روابط صمیمانه مدیران با کارکنان؛
- تعیین وظایف کارکنان در حد توان آنها؛ [۱۹]
- مشارکت کارکنان در تصمیمگیریهای محیط کاری؛ [۲۰]
- توزیع عادلانه مسئولیتها و پستها بر اساس شایستهسالاری.[۲۱]
پیامدهای وجدان کاری
از جمله پیامدهای وجدان کاری عبارتاند از:
- ایجاد نظم در کار و حس انجام وظیفه در افـراد؛ [۲۲]
- افزایش سطح بهرهوری و عملکرد شغلی؛ [۲۳]
- گسترش فرهنگ انسانی و اسلامی در جامعه؛
- ثبـات مـدیریت و نظـم اقتصـادی؛
- رضایت بـاطنی و آرامـش وجـدان فـرد؛ [۲۴]
- افزایش عــدالت اجتمــاعی؛ [۲۵]
- بسط رضایت درون سازمانی؛
- افزایش مدیریت مشارکتی و توزیع پستها و مشاغل بر مبنای تواناییها و خواستههای کارکنان؛ [۲۶]
- پیشرفت پایدار کشور.[۲۷]
چالشهای وجدان کاری
امروزه دلایل متعدد فردی، اجتماعی و فرهنگی سبب کاهش وجدان کاری شده است.[۲۸] ضعف ایمان، پیروی از خواستهها و تمایلات سیریناپذیر نفسانی، [۲۹] ریاستطلبی، ثروتاندوزی[۳۰] و ریا، [۳۱] از مهمترین عوامل مؤثر بر کاهش توجه به وجدان کاری در جامعه است. نادیده گرفتن وجدان کاری در مدیریت سازمانها، معضلات بزرگی بهوجود میآورد، از جمله: تضعیف اصول اخلاقی؛ نگرش منفی به کار و تلاش و کاهش عملکرد.[۳۲]
پانویس
- ↑ لیاقتدار و همکاران، «بررسی میزان تاثیر و نقش عوامل مؤثر بر وجدان کاری»، 1389ش، ص27-30.
- ↑ اصغریان و جوادپور، «وجدان کاری به عنوان یک اصل اخلاقی»، وبسایت مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شاهرود.
- ↑ «موانع و آسیبهای وجدان کاری در فرهنگ اسلامی»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ علیرضایی و همکاران، «رابطۀ وجدان کاری با عملکرد شغلی»، 1392ش، ص76.
- ↑ لیاقتدار و همکاران، «بررسی میزان تاثیر و نقش عوامل مؤثر بر وجدان کاری»، 1389ش، ص27-28.
- ↑ اصغریان و جوادپور، «وجدان کاری به عنوان یک اصل اخلاقی»، وبسایت مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شاهرود.
- ↑ «موانع و آسیبهای وجدان کاری در فرهنگ اسلامی»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ اصغری، «دین، وجدان کاری و رابطۀ آن با سبک زندگی»، 1392ش، ص69-70.
- ↑ «موانع و آسیبهای وجدان کاری در فرهنگ اسلامی»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ جاویدنسب و همکاران، «عوامل مؤثر بر وجدان کاری»، وبسایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی.
- ↑ لیاقتدار و همکاران، «بررسی میزان تاثیر و نقش عوامل مؤثر بر وجدان کاری»، 1389ش، ص29-30.
- ↑ اصغریان و جوادپور، «وجدان کاری به عنوان یک اصل اخلاقی»، وبسایت مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شاهرود.
- ↑ لیاقتدار و همکاران، «بررسی میزان تاثیر و نقش عوامل مؤثر بر وجدان کاری»، 1389ش، ص29-30.
- ↑ جاویدنسب و همکاران، «عوامل مؤثر بر وجدان کاری»، وبسایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی.
- ↑ لیاقتدار و همکاران، «بررسی میزان تاثیر و نقش عوامل مؤثر بر وجدان کاری»، 1389ش، ص29-30.
- ↑ جاویدنسب و همکاران، «عوامل مؤثر بر وجدان کاری»، وبسایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی.
- ↑ «موانع و آسیبهای وجدان کاری در فرهنگ اسلامی»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ آلنبی، «بررسی تاثیر اخلاق و وجدان کاری بر بهرهوری و مدیریت منابع انسانی»، 1399ش، ص144-145.
- ↑ اصغریان و جوادپور، «وجدان کاری به عنوان یک اصل اخلاقی»، وبسایت مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شاهرود.
- ↑ ساروخانی و طالبیان، «وجدان کاری و عوامل مؤثر بر آن»، 1381ش، ص162-163.
- ↑ اصغریان و جوادپور، «وجدان کاری به عنوان یک اصل اخلاقی»، وبسایت مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شاهرود.
- ↑ اصغریان و جوادپور، «وجدان کاری به عنوان یک اصل اخلاقی»، وبسایت مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شاهرود.
- ↑ علیرضایی و همکاران، «رابطۀ وجدان کاری با عملکرد شغلی»، 1392ش، ص76.
- ↑ لیاقتدار و همکاران، «بررسی میزان تاثیر و نقش عوامل مؤثر بر وجدان کاری»، 1389ش، ص27-29.
- ↑ لیاقتدار و همکاران، «بررسی میزان تاثیر و نقش عوامل مؤثر بر وجدان کاری»، 1389ش، ص29-30.
- ↑ ساروخانی و طالبیان، «وجدان کاری و عوامل مؤثر بر آن»، 1381ش، ص162-163.
- ↑ اصغریان و جوادپور، «وجدان کاری به عنوان یک اصل اخلاقی»، وبسایت مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شاهرود.
- ↑ «موانع و آسیبهای وجدان کاری در فرهنگ اسلامی»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ تمیمی آمدی، غرر الحکم و درر الکلم، 1410ق، ج1، ص434.
- ↑ . مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج48، ص131.
- ↑ «موانع و آسیبهای وجدان کاری در فرهنگ اسلامی»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ آلنبی، «بررسی تاثیر اخلاق و وجدان کاری بر بهرهوری و مدیریت منابع انسانی»، 1399ش، ص144-145
منابع
- آلنبی، سیده کلثوم، «بررسی تاثیر اخلاق و وجدان کاری بر بهرهوری و مدیریت منابع انسانی»، فصلنامۀ حسابداری و اقتصاد، شمارۀ 4، 1399ش.
- اصغری، محمود، «دین، وجدان کاری و رابطۀ آن با سبک زندگی»، فصلنامۀ پژوهشهای اجتماعی اسلامی، شمارۀ97، 1392ش.
- اصغریان، مصطفی و جوادپور، فریبا، «وجدان کاری به عنوان یک اصل اخلاقی»، وبسایت مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، تاریخ بازدید: 1 خرداد 1403ش.
- تمیمی آمدی، عبد الواحد بن محمد، غرر الحکم و درر الکلم، قم، دار الکتاب الاسلامی، چاپ دوم، 1410ق.
- جاویدنسب، افشین و همکاران، «عوامل مؤثر بر وجدان کاری»، وبسایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی، تاریخ درج مطلب: 1 ازدیبهشت 1397ش.
- ساروخانی، باقر و طالبیان، امیر، «وجدان کاری و عوامل مؤثر بر آن»، فصلنامۀ جامعهشناسی ایران، شمارۀ 4، 1381ش.
- علیرضایی، نفیسه و همکاران، «رابطۀ وجدان کاری با عملکرد شغلی»، فصلنامۀ اخلاق در علوم و فناوری، شمارۀ2، 1392ش.
- لیاقتدار، محمدجواد و همکاران، «بررسی میزان تاثیر و نقش عوامل مؤثر بر وجدان کاری»، فصلنامه جامعهشناسی کاربردی، شمارۀ41، 1389ش.
- مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ دوم، 1403ق.
- «موانع و آسیبهای وجدان کاری در فرهنگ اسلامی»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 8 آبان 1390ش.