صفحهای تازه حاوی «<big>'''رأی سفید؛'''</big> رأی بدون نام و علامت در برگۀ تعرفه. رأی سفید، به رأیی گفته میشود که در برگۀ تعرفه، هیچ نام و یا علامت دیگری وجود نداشته باشد. این نوع رأی از نظر قانونی در جمع آرای باطله محسوب میشود. در نظام مردمسالاری اسلامی، رأی سفید ا...» ایجاد کرد |
زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) ایجاد لینک داخلی |
||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
==رأی سفید در نظام جمهوری اسلامی ایران== | ==رأی سفید در نظام جمهوری اسلامی ایران== | ||
با توجه به اینکه شرکت در انتخابات و رأیدادن در نظام جمهوری اسلامی حق شهروندی و اجتماعی و تکلیف الهی است و از طرف دیگر زمینههای مشارکت همهجانبۀ مردم از هر نظر فراهم بوده و فضای دوقطبی و مادیگرایی مانند کشورهای غربی حاکم نیست، کنش رأیدادن از سازوکارهای مهم تحقق حقوق شهروندي و شرکت در تعیین سرنوشت جمعی بوده و هر رأي يك گام مؤثر در پيروزي حق مردم محسوب میشود.<ref>[https://www.irna.ir/news/82534630/%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86-%D8%AD%D9%82-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%8A-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «رأیدادن حق شهروندی است»، خبرگزاری ایرنا.] </ref> بههمین دلیل مردم بهصورت فعالانه و معنادار در انتخابات شرکت میکنند و استفاده از رأی سفید در کنش انتخاباتی آنها بهگونهای که اصل مشارکت و مشروعیت مردمسالاری دینی را مخدوش کند، وجود ندارد. برای مثال، بررسی نتایج انتخابات سیزده دورۀ ریاستجمهوری بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران نشان میدهد که آرای باطله از جمله رأی سفید در آن بسیار کم بوده و اثری در مشروعیت و مقبولیت نتیجۀ انتخابات نداشته است.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1528668/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-13-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%DB%8C%D8%A7% «نگاهی به درصدمشارکت در 13 دوره انتخابات ریاست جمهوری»، خبر آنلاین؛] [https://fararu.com/fa/news/493212/%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AC% «میزان آرای باطله در دورههای مختلف ریاست جمهوری»، وبسایت فرارو.]</ref> | با توجه به اینکه شرکت در انتخابات و رأیدادن در نظام جمهوری اسلامی [[حق شهروندی]] و اجتماعی و تکلیف الهی است و از طرف دیگر زمینههای مشارکت همهجانبۀ مردم از هر نظر فراهم بوده و فضای دوقطبی و مادیگرایی مانند کشورهای غربی حاکم نیست، کنش رأیدادن از سازوکارهای مهم تحقق حقوق شهروندي و شرکت در تعیین سرنوشت جمعی بوده و هر رأي يك گام مؤثر در پيروزي حق مردم محسوب میشود.<ref>[https://www.irna.ir/news/82534630/%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86-%D8%AD%D9%82-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%8A-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «رأیدادن حق شهروندی است»، خبرگزاری ایرنا.] </ref> بههمین دلیل مردم بهصورت فعالانه و معنادار در انتخابات شرکت میکنند و استفاده از رأی سفید در کنش انتخاباتی آنها بهگونهای که اصل مشارکت و مشروعیت مردمسالاری دینی را مخدوش کند، وجود ندارد. برای مثال، بررسی نتایج انتخابات سیزده دورۀ ریاستجمهوری بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران نشان میدهد که آرای باطله از جمله رأی سفید در آن بسیار کم بوده و اثری در مشروعیت و مقبولیت نتیجۀ انتخابات نداشته است.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1528668/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-13-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%DB%8C%D8%A7% «نگاهی به درصدمشارکت در 13 دوره انتخابات ریاست جمهوری»، خبر آنلاین؛] [https://fararu.com/fa/news/493212/%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AC% «میزان آرای باطله در دورههای مختلف ریاست جمهوری»، وبسایت فرارو.]</ref> | ||
==اثرگذاریها== | ==اثرگذاریها== | ||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
در سبک زندگی اسلامی که رفتار مؤمنان در چارچوب احکام شرعی دستهبندی میشود،<ref>شهید اول، القواعد و الفوائد، ۱۴۰۰ق، ج۱، ص۳۱.</ref> مراجع تقلید در واکنش به این فرض که کسی در صورت عدم شناخت یا عدم وصول به نتیجه در انتخاب کاندیدای مطلوب، رأی سفید به صندوق بیاندازد، بر این نکته تأکید کردهاند که اگر رأی سفید موجب تضعیف نظام اسلامی شود، حرام است.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/712557/%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%AC%D8%A8-%D8%B9%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B1%D8%A3%DB%8C-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF- «رهبر انقلاب: رأی دادن واجب عینی است/ رأی سفید حرام است»، پایگاه خبری آفتاب؛][https://www.hamshahrionline.ir/news/608185/%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%84%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D8%AD%DA%A «رأیهای سفید و باطله چه تفاوتهایی دارند؟ | حکم رهبر معظم انقلاب درباره آرای سفید»، همشهری آنلاین.] </ref> به نظر علمای دین، شرکت در انتخابات نظام جمهوری اسلامی برای افراد واجد شرایط، یک وظیفۀ شرعی، اسلامی و الهی و واجب عینی است.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/608185/%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%84%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D8%AD%DA%A «رأیهای سفید و باطله چه تفاوتهایی دارند؟ | حکم رهبر معظم انقلاب درباره آرای سفید»، همشهری آنلاین.]</ref> از این منظر، حرمت رأی سفید، مشروط به علم یا قصد تضعیف نظام است، اما قصد بسیاری از افراد از دادن رأی سفید، تقویت مشارکت در برابر جریان تحریم است.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/610930/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%B9%D8%B6%D9%88-%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%D9%86%D8%B4%D8%B1-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1% «تحلیل عضو دفتر نشر آثار رهبر انقلاب درباره رأی سفید در انتخابات»، همشهری آنلاین.]</ref> | در سبک زندگی اسلامی که رفتار مؤمنان در چارچوب احکام شرعی دستهبندی میشود،<ref>شهید اول، القواعد و الفوائد، ۱۴۰۰ق، ج۱، ص۳۱.</ref> مراجع تقلید در واکنش به این فرض که کسی در صورت عدم شناخت یا عدم وصول به نتیجه در انتخاب کاندیدای مطلوب، رأی سفید به صندوق بیاندازد، بر این نکته تأکید کردهاند که اگر رأی سفید موجب تضعیف نظام اسلامی شود، حرام است.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/712557/%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%AC%D8%A8-%D8%B9%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B1%D8%A3%DB%8C-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF- «رهبر انقلاب: رأی دادن واجب عینی است/ رأی سفید حرام است»، پایگاه خبری آفتاب؛][https://www.hamshahrionline.ir/news/608185/%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%84%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D8%AD%DA%A «رأیهای سفید و باطله چه تفاوتهایی دارند؟ | حکم رهبر معظم انقلاب درباره آرای سفید»، همشهری آنلاین.] </ref> به نظر علمای دین، شرکت در انتخابات نظام جمهوری اسلامی برای افراد واجد شرایط، یک وظیفۀ شرعی، اسلامی و الهی و واجب عینی است.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/608185/%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%84%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D8%AD%DA%A «رأیهای سفید و باطله چه تفاوتهایی دارند؟ | حکم رهبر معظم انقلاب درباره آرای سفید»، همشهری آنلاین.]</ref> از این منظر، حرمت رأی سفید، مشروط به علم یا قصد تضعیف نظام است، اما قصد بسیاری از افراد از دادن رأی سفید، تقویت مشارکت در برابر جریان تحریم است.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/610930/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%B9%D8%B6%D9%88-%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%D9%86%D8%B4%D8%B1-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1% «تحلیل عضو دفتر نشر آثار رهبر انقلاب درباره رأی سفید در انتخابات»، همشهری آنلاین.]</ref> | ||
==رأی سفید در کشورهای غربی== | ==رأی سفید در کشورهای غربی== | ||
به نظر محققان رأی سفید در اصل، نوعی مخالفت با سیستمهای دوحزبی در کشورهای غربی مانند آمریکا است که در آن تنها برای دو حزب فرصت رقابت و حضور دارند. در این نوع نظامها، استفاده از این رأی بهمعنی تغییر سیستم انتخاباتی موجود تلقی میشود تا به این ترتیب احزاب و چهرههای دیگر نیز بتوانند در رقابت حضور پیدا کنند و امکان انتخاب و تنوع برای رایدهندگان بیشتر شود. بهدلیل ماهیت نظام سیاسی در این کشورها، استفاده از رأی سفید نشانگر تعهد رأیدهنده به دموکراسی تلقی میشود و نشان میدهد که رأیدهنده نسبت به سرنوشت سیاسی خود در انتخابات بیتفاوت نیست، اما با استفاده از رأی سفید اعلام میکند که خواستار تغییر سیستم انتخاباتی است. در برخی از دموکراسیهای جهان، گزینه رأی سفید یا هیچ کدام بهصورت مشخص در برگۀ رأیدهی وجود دارد. برای مثال در کشور یونان، ایالت نوادای ایالات متحدۀ امریکا، اسپانیا، اواکراین و فرانسه چنین گزینهای وجود دارد.<ref>[https://8am.media/fa/%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ «رأی سفید چیست؟»، وبسایت روزنامۀ 8 صبح.]</ref> | به نظر محققان رأی سفید در اصل، نوعی مخالفت با سیستمهای دوحزبی در کشورهای غربی مانند آمریکا است که در آن تنها برای دو حزب فرصت رقابت و حضور دارند. در این نوع نظامها، استفاده از این رأی بهمعنی تغییر سیستم انتخاباتی موجود تلقی میشود تا به این ترتیب احزاب و چهرههای دیگر نیز بتوانند در رقابت حضور پیدا کنند و امکان انتخاب و تنوع برای رایدهندگان بیشتر شود. بهدلیل ماهیت نظام سیاسی در این کشورها، استفاده از رأی سفید نشانگر تعهد رأیدهنده به [[دموکراسی]] تلقی میشود و نشان میدهد که رأیدهنده نسبت به سرنوشت سیاسی خود در انتخابات بیتفاوت نیست، اما با استفاده از رأی سفید اعلام میکند که خواستار تغییر سیستم انتخاباتی است. در برخی از دموکراسیهای جهان، گزینه رأی سفید یا هیچ کدام بهصورت مشخص در برگۀ رأیدهی وجود دارد. برای مثال در کشور یونان، ایالت نوادای ایالات متحدۀ امریکا، اسپانیا، اواکراین و فرانسه چنین گزینهای وجود دارد.<ref>[https://8am.media/fa/%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ «رأی سفید چیست؟»، وبسایت روزنامۀ 8 صبح.]</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||