بدون خلاصۀ ویرایش |
ابرابزار |
||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
== کاربردها و مصارف آویشن == | == کاربردها و مصارف آویشن == | ||
'''کاربرد دارویی آویشن:''' دانشمندان [[طب سنتی ایران|طب سنتی]]، از دیرباز با خواص درمانی گیاه آویشن آشنایی داشتند. زکریای رازی در کتاب الحاوی، ابومنصور علی هروی در کتاب الابنیة عن حقایق الادویة، احمد اخوینی بخاری در هدایة المتعلمین فی الطب، بیرونی در صیدنه و اسماعیل جرجانی در ذخیرهٔ خوارزمشاهی، به خواص درمانی آویشن اشاره کردهاند. این خواص در دانش پزشکی نوین نیز اثبات شده است. آویشن شیرازی خاصیت ضد باکتری دارد و در مقایسه با گیاهان دیگر، دارای اثر بهتری در مهار باکتریها است. خواص درمانی زیاد دیگری را نیز برای این گیاه بیان میکنند، از جمله: بادشکن، ضدنفخ، هضمکنندهٔ غذا،<ref>رازی، الحاوی، ۱۳۸۳ش، ص۸۸.</ref> ضد درد و اسپاسم، تحریککننده سیستم ایمنی بدن و تقویتکننده معده و کبد است.<ref>ابنربن، فردوس الحکمة، ۱۹۲۸م، ص374 و 375.</ref> | '''کاربرد دارویی آویشن:''' دانشمندان [[طب سنتی ایران|طب سنتی]]، از دیرباز با خواص درمانی گیاه آویشن آشنایی داشتند. زکریای رازی در کتاب الحاوی، ابومنصور علی هروی در کتاب الابنیة عن حقایق الادویة، احمد اخوینی بخاری در هدایة المتعلمین فی الطب، بیرونی در صیدنه و اسماعیل جرجانی در ذخیرهٔ خوارزمشاهی، به خواص درمانی آویشن اشاره کردهاند. این خواص در دانش پزشکی نوین نیز اثبات شده است. آویشن شیرازی خاصیت ضد باکتری دارد و در مقایسه با گیاهان دیگر، دارای اثر بهتری در مهار باکتریها است. خواص درمانی زیاد دیگری را نیز برای این گیاه بیان میکنند، از جمله: بادشکن، ضدنفخ، هضمکنندهٔ غذا،<ref>رازی، الحاوی، ۱۳۸۳ش، ص۸۸.</ref> ضد درد و اسپاسم، تحریککننده سیستم ایمنی بدن و تقویتکننده معده و کبد است.<ref>ابنربن، فردوس الحکمة، ۱۹۲۸م، ص374 و 375.</ref> | ||
از این گیاه برای تصفیه و رفع گرفتگی سیستم تنفسی بدن، درمان یرقان و رعشه و درمان مسمومیت نیز استفاده میشود.<ref>ابنبیطار، الجامع لمفردات الادویة و الاغذیة، ج3، ۱۹۹۲م، ص111؛ حکیم مؤمن، تحفة المؤمنین، ۱۴۰۲ق، ص۵۶۴.</ref> نوشیدن دم کردهٔ آویشن با عناب را برای افزایش نور چشم و تقویت آن سفارش میکنند. ترکیب آویشن و عسل، مرهمی برای تسکین درد مفاصل، رماتیسم و کاهش درد دندان است.<ref>عقیلی علوی شیرازی، مخزن الادویه، ۱۸۴۴م، ص۵۶۹؛ حاجی زین عطار، اختیارات بدیعی، ۱۲۹۶ق، ص۳۰۲.</ref> مزاج این گیاه گرم و خشک است. برای جلوگیری از سرمازدگی نوزادان، مخلوطی از روغن و آویشن را بر بدن آنها میمالند.<ref>ابنسینا، قانون، ۱۳۷۰ش، ص150 و 151.</ref> | از این گیاه برای تصفیه و رفع گرفتگی سیستم تنفسی بدن، درمان یرقان و رعشه و درمان مسمومیت نیز استفاده میشود.<ref>ابنبیطار، الجامع لمفردات الادویة و الاغذیة، ج3، ۱۹۹۲م، ص111؛ حکیم مؤمن، تحفة المؤمنین، ۱۴۰۲ق، ص۵۶۴.</ref> نوشیدن دم کردهٔ آویشن با عناب را برای افزایش نور چشم و تقویت آن سفارش میکنند. ترکیب آویشن و عسل، مرهمی برای تسکین درد مفاصل، رماتیسم و کاهش درد دندان است.<ref>عقیلی علوی شیرازی، مخزن الادویه، ۱۸۴۴م، ص۵۶۹؛ حاجی زین عطار، اختیارات بدیعی، ۱۲۹۶ق، ص۳۰۲.</ref> مزاج این گیاه گرم و خشک است. برای جلوگیری از سرمازدگی نوزادان، مخلوطی از روغن و آویشن را بر بدن آنها میمالند.<ref>ابنسینا، قانون، ۱۳۷۰ش، ص150 و 151.</ref> | ||
'''کاربرد در غذا:''' از آویشن در صنایع غذایی مدرن مانند فستفودها و در گذشته برای خوشبو کردن گوشت، معطر کردن غذا و طعمدهنده نان و دوغ استفاده میکردند.<ref>ابنوحشیه، الفلاحة النبطیة، ۱۹۹۵م، ص۸۱۰.</ref> حلوای اوشنی، که مردم فسا در روز [[عید فطر]] میپزند از همین گیاه تهیه میشود و بسیار مغذی است.<ref>رضایی، شهر من فسا، ۱۳۸۷ش، ص۳۹۵.</ref> | '''کاربرد در غذا:''' از آویشن در صنایع غذایی مدرن مانند فستفودها و در گذشته برای خوشبو کردن گوشت، معطر کردن غذا و طعمدهنده نان و دوغ استفاده میکردند.<ref>ابنوحشیه، الفلاحة النبطیة، ۱۹۹۵م، ص۸۱۰.</ref> حلوای اوشنی، که مردم فسا در روز [[عید فطر]] میپزند از همین گیاه تهیه میشود و بسیار مغذی است.<ref>رضایی، شهر من فسا، ۱۳۸۷ش، ص۳۹۵.</ref> | ||
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
زیبایی و خوشبویی آویشن همواره در تشبیهات و کنایات نویسندگان و شاعران کاربرد داشته است. مادران شیرازی در لالاییهای خود، کودکان را به گلهای ریز آویشن تشبیه میکنند. | زیبایی و خوشبویی آویشن همواره در تشبیهات و کنایات نویسندگان و شاعران کاربرد داشته است. مادران شیرازی در لالاییهای خود، کودکان را به گلهای ریز آویشن تشبیه میکنند. | ||
{{شعر جدید|متن=لالا لالا گل اوشن\\بوآت آمد چشت روشن<ref>عمرانی، لالاییهای ایران، ۱۳۸۱ش، ص۱۰۱. | {{شعر جدید|متن=لالا لالا گل اوشن\\بوآت آمد چشت روشن<ref>عمرانی، لالاییهای ایران، ۱۳۸۱ش، ص۱۰۱.</ref>}} | ||
</ref>}} | |||
این گیاه در ضربالمثلهای عامه مردم ایران نیز وارد شده است و گاهی آن را به سبب شباهتش به نعنا و پونه، همسانسازی کردهاند، مانند: «مار از آویشن بدش میآید، جلوی لانهاش سبز میشود»،<ref>ذوالفقاری، فرهنگ بزرگ ضربالمثلهای فارسی، ج2، ۱۳۸8ش، ص1573.</ref> «مرد از کلفتی میبُرد، آویشن از باریکی»،<ref>ذوالفقاری، فرهنگ بزرگ ضربالمثلهای فارسی، ج1، ۱۳۸8ش، ص1654.</ref> «رزق و روزی که به آویشن رسید، بگذار باد آن را ببرد»<ref>ذوالفقاری، فرهنگ بزرگ ضربالمثلهای فارسی، ج1، ۱۳۸8ش، ص1079.</ref> و «خر ارزش آویشن را چه میداند»<ref>ذوالفقاری، فرهنگ بزرگ ضربالمثلهای فارسی، ج1، ۱۳۸8ش، ص881.</ref> | این گیاه در ضربالمثلهای عامه مردم ایران نیز وارد شده است و گاهی آن را به سبب شباهتش به نعنا و پونه، همسانسازی کردهاند، مانند: «مار از آویشن بدش میآید، جلوی لانهاش سبز میشود»،<ref>ذوالفقاری، فرهنگ بزرگ ضربالمثلهای فارسی، ج2، ۱۳۸8ش، ص1573.</ref> «مرد از کلفتی میبُرد، آویشن از باریکی»،<ref>ذوالفقاری، فرهنگ بزرگ ضربالمثلهای فارسی، ج1، ۱۳۸8ش، ص1654.</ref> «رزق و روزی که به آویشن رسید، بگذار باد آن را ببرد»<ref>ذوالفقاری، فرهنگ بزرگ ضربالمثلهای فارسی، ج1، ۱۳۸8ش، ص1079.</ref> و «خر ارزش آویشن را چه میداند»<ref>ذوالفقاری، فرهنگ بزرگ ضربالمثلهای فارسی، ج1، ۱۳۸8ش، ص881.</ref> | ||
| خط ۶۱: | خط ۶۰: | ||
* مظفریان، ولیالله، درختان و درختچههای ایران، تهران، فرهنگ معاصر، ۱۳۸۳ش. | * مظفریان، ولیالله، درختان و درختچههای ایران، تهران، فرهنگ معاصر، ۱۳۸۳ش. | ||
* معین، محمد، فرهنگ فارسی معین، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: ۷ مهر ۱۴۰۰ش. | * معین، محمد، فرهنگ فارسی معین، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: ۷ مهر ۱۴۰۰ش. | ||
* نظرلی، حسین و دیگران، «آویشن»، نشریه فنی سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان، بهار ۱۳۹۶ش. | |||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
{{گیاکان}} | {{گیاکان}} | ||
{{گیاهان دارویی}} | {{گیاهان دارویی}} | ||
