ایجاد لینک داخلی |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''روز بزرگداشت شیخ مفید'''</big>؛ | <big>'''روز بزرگداشت شیخ مفید'''</big>؛ روزی برای نکوداشت عقلانیت و پویایی علمیِ شیخ مفید در تاریخ تشیع. | ||
روز | روز [[۹ آذر]] در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران بهعنوان روز بزرگداشت جایگاه علمی، فقهی و کلامی محمد بن محمد بن نعمان، معروف به [[شیخ مفید]] (۳۳۶–۴۱۳ق)، متکلم و فقیه نامدار [[شیعه دوازدهامامی|امامیه]]، تعیین شده است. این مناسبت ملی با هدف توجه به نقش کلیدی این عالم شیعی در پایهگذاری روششناسی عقلانی در استنباط احکام، تدوین اصول فقه ساختاریافته و ایجاد موازنه میان عقل و نقل در [[اندیشه اسلامی|اندیشۀ اسلامی]]، گرامی داشته میشود. روز بزرگداشت شیخ مفید بستری برای ارایۀ دستاوردهای جدید در حوزۀ پژوهش در میراث علمی و [[تقریب مذاهب اسلامی]] نیز بهشمار میرود. | ||
==تاریخچه | |||
نهم آذر در تقویم رسمی ایران، بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی به نام روز بزرگداشت شیخ مفید نامگذاری شده است. پیشینه این تصمیم به برگزاری | ==تاریخچه== | ||
نهم آذر در تقویم رسمی ایران، بر اساس مصوبه [[شورای عالی انقلاب فرهنگی]] به نام [[روز بزرگداشت شیخ مفید]] نامگذاری شده است. پیشینه این تصمیم به برگزاری کنگره جهانی هزاره شیخ مفید در [[فروردین]] ۱۳۷۲ش ([[شوال]] ۱۴۱۳ق) در شهر [[قم]] بازمىگردد. این رویداد با پیام [[مرجع تقلید|مراجع تقلید]] و [[سید علی خامنهای]]، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران در [[۲۸ فروردین]] آغاز به کار کرد و طی آن، بیش از ۲۵۰ پژوهشگر از ۲۳ کشور به بررسی آرای شیخ مفید پرداختند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/85689/%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%87_%DA%A9%D9%86%DA%AF%D8%B1%D9%87_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D9%81%DB%8C%D8%AF__%D8%B1%D9%87 «در حاشیۀ کنگرۀ جهانی هزاره شیخ مفید»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> در پی برگزاری این کنگره، با پیشنهاد [[شورای فرهنگ عمومی]]، روز نهم آذر با هدف بازخوانی سالانه ابعاد شخصیتی و روششناسی علمی شیخ مفید در تقویم ملی ایران ثبت شد.<ref>[https://setare.com/fa/news/26080/%DB%B9-%D8%A2%D8%B0%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%85%D9%81%DB%8C%D8%AF/?utm_source=chatgpt.com «9 آذر؛ روز بزرگداشت شیخ مفید»، وبسایت ستاره.]</ref> | |||
==جایگاه شیخ مفید== | ==جایگاه شیخ مفید== | ||
محمد بنمحمد | محمد بنمحمد بن نعمان، معروف به [[شیخ مفید]] (۳۳۶–۴۱۳ق) از عالمان برجسته [[شیعیان دوازدهامامی|امامیه]] در قرن چهارم هجری است<ref>[https://www.irna.ir/news/5258653/%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%85%D9%81%DB%8C%D8%AF «به مناسبت روز بزرگداشت شیخ مفید»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> که با گذار از رویکرد صرفاً حدیثی، روشهای استدلالی، عقلانی و اصولی را ترویج کرد. او نقشی بنیادین در نظاممندی مکتب فقهی و کلامی [[شیعه]] داشته است.<ref>[https://www.jz.ac.ir/post/1769-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%85%D9%81%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-/%D8%A8%D8%A7%D8%B «شیخ مفید، بزرگترین تحولساز مکتب تشیع است»، وبسایت جامعهالزهرا.]</ref> وی با تبیین مرزهای عقل و نقل،<ref>[https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=2662 «پیام به کنگرۀ جهانی هزارۀ شیخ مفید»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای.]</ref> تألیف حدود ۲۰۰ اثر علمی، ازجمله '''الإرشاد''' در [[تاریخنگاری]] تحلیلی و '''المقنعه''' در [[فقه]]<ref>[http://radiosaba.ir/NewsDetails/?m=130157&n=1295800 «ماجرای بزرگداشت شیخ مفید»، وبسایت رادیو صبا.]</ref> و تربیت شاگردانی برجسته چون [[سید رضی]]، [[سید مرتضی]] و [[شیخ طوسی]]، چارچوب قانونمند استنباط احکام را پایهگذاری نمود.<ref>[https://www.jz.ac.ir/post/1769-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%85%D9%81%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-/%D8%A8%D8%A7%D8%B «شیخ مفید، بزرگترین تحولساز مکتب تشیع است»، وبسایت جامعهالزهرا.]</ref> حضور مؤثر او در [[بغداد]] و مناظرات علمی با متکلمان [[اهلسنت]]، علیرغم فشارهای سیاسی و تبعیدهای مقطعی در [[دوران عباسی]]، علاوه بر تثبیت و دفاع عقلانی از مبانی تشیع، بهعنوان الگویی تاریخی در [[تقریب مذاهب اسلامی]] و [[همزیستی مسالمتآمیز]] پیروان مذاهب مختلف اسلامی، مورد توجه است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=2662 «پیام به کنگرۀ جهانی هزارۀ شیخ مفید»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای.]</ref> | ||
==برنامهها و اقدامات اجرایی== | ==برنامهها و اقدامات اجرایی== | ||
| خط ۱۲: | خط ۱۳: | ||
# احیا و بازنشر آثار: تصحیح، تجدید چاپ و انتشار دورۀ کامل مصنفات شیخ مفید بهعنوان یک جنبش احیای آثار و میراث ماندگار علمی. | # احیا و بازنشر آثار: تصحیح، تجدید چاپ و انتشار دورۀ کامل مصنفات شیخ مفید بهعنوان یک جنبش احیای آثار و میراث ماندگار علمی. | ||
# موضوعبندی و دیجیتالسازی: اقدام بنیادین در جهت نمایهسازی، موضوعبندی رایانهای و استخراج ساختاریافته اهم موضوعات کلامی، اصولی و فقهی از میان آثار شیخ مفید با تکیه بر ساختار کتابهایی همچون التذکره.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/3258/4459/%DA%A9%D9%86%DA%AF%D8%B1%D9%87_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%AE «کنگرۀ جهانی هزاره شیخ»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | # موضوعبندی و دیجیتالسازی: اقدام بنیادین در جهت نمایهسازی، موضوعبندی رایانهای و استخراج ساختاریافته اهم موضوعات کلامی، اصولی و فقهی از میان آثار شیخ مفید با تکیه بر ساختار کتابهایی همچون التذکره.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/3258/4459/%DA%A9%D9%86%DA%AF%D8%B1%D9%87_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%AE «کنگرۀ جهانی هزاره شیخ»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
# همایشهای استانی و منطقهای: توسعۀ جریان بزرگداشت شیخ مفید از پایتخت و مراکز حوزوی به سایر استانها و شهرستانهای کشور، نظیر برگزاری همایشهای تبیینی در استان خوزستان و | # همایشهای استانی و منطقهای: توسعۀ جریان بزرگداشت شیخ مفید از پایتخت و مراکز حوزوی به سایر استانها و شهرستانهای کشور، نظیر برگزاری همایشهای تبیینی در استان [[خوزستان]] و شهر [[کازرون]]، جهت فراگیر کردن شناخت ابعاد شخصیتی او.<ref> [https://musallaka.ir/?p=8041 «اولین همایش بزرگداشت شیخ مفید در شهرستان کازرون برگزار شد»، وبسایت مصلای نماز جمعۀ شهرستان کازرون.]</ref> | ||
# طرحهای هویتشناسی در مدارس: راهبری | # طرحهای هویتشناسی در مدارس: راهبری نهاد آموزش و پرورش در جهت آشنا ساختن دانشآموزان با بزرگان دین و مذهب، بهویژه در مدارس و دبیرستانهایی که بهنام این عالم شیعی نامگذاری شدهاند، با هدف انتقال فرهنگ [[اهلبیت]] به نسلهای جدید.<ref> [https://musallaka.ir/?p=8041 «اولین همایش بزرگداشت شیخ مفید در شهرستان کازرون برگزار شد»، وبسایت مصلای نماز جمعۀ شهرستان کازرون.]</ref> | ||
# نشستها و همایشهای علمی: برگزاری کرسیهای نظریهپردازی، نشستهای تخصصی در حوزههای علمیه و دانشکدههای الهیات جهت بررسی | # نشستها و همایشهای علمی: برگزاری کرسیهای نظریهپردازی، نشستهای تخصصی در حوزههای علمیه و دانشکدههای الهیات جهت بررسی اندیشه تشیع، نسبت عقل و نقل و پاسخگویی به نیازهای شناختی روز.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/3258/4459/%DA%A9%D9%86%DA%AF%D8%B1%D9%87_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%AE «کنگرۀ جهانی هزاره شیخ»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
# آیینهای فرهنگی و هنری: برپایی محافل ادبی و شبهای شعر با حضور شاعران و ادیبان برای قرائت چکامهها و سرودههایی در پاسداشت جایگاه علمی و معنوی این متکلم شیعی.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/3258/4459/%DA%A9%D9%86%DA%AF%D8%B1%D9%87_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%AE «کنگرۀ جهانی هزاره شیخ»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | # آیینهای فرهنگی و هنری: برپایی محافل ادبی و شبهای شعر با حضور شاعران و ادیبان برای قرائت چکامهها و سرودههایی در پاسداشت جایگاه علمی و معنوی این متکلم شیعی.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/3258/4459/%DA%A9%D9%86%DA%AF%D8%B1%D9%87_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%AE «کنگرۀ جهانی هزاره شیخ»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||