زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
|||
| خط ۵: | خط ۵: | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
پیشینهٔ استخدام نیروی پلیس زن، به قرن نوزدهم میلادی در [[آمریکا]] برمیگردد که بهمنظور کنترل زنان و کودکانی که در مراکز اصلاح و تربیت بودند، گروهی از زنان بهعنوان پلیس به کار گرفته شدند. در سال ۱۹۰۸م، اولین بازرس پلیس زن در آمریکا در عرصهٔ پیشگیری از جرایم و امور اجتماعی مشغول به کار شد. در کشور [[انگلستان]]، اولین افسران پلیس زن، فعالیت خود را از سال ۱۹۱۹م آغاز کردند. فعالیت پلیس زن در چند دههٔ اخیر در [[کشورهای اسلامی]] مانند [[بنگلادش]]، [[اردن]]، [[مالزی]]، [[بحرین]]، [[پاکستان]] و [[ایران]] نیز پذیرفته شده است. | پیشینهٔ استخدام نیروی پلیس زن، به قرن نوزدهم میلادی در [[آمریکا]] برمیگردد که بهمنظور کنترل زنان و کودکانی که در مراکز اصلاح و تربیت بودند، گروهی از زنان بهعنوان پلیس به کار گرفته شدند. در سال ۱۹۰۸م، اولین بازرس پلیس زن در آمریکا در عرصهٔ پیشگیری از جرایم و امور اجتماعی مشغول به کار شد. در کشور [[انگلستان]]، اولین افسران پلیس زن، فعالیت خود را از سال ۱۹۱۹م آغاز کردند. فعالیت پلیس زن در چند دههٔ اخیر در [[کشورهای اسلامی]] مانند [[بنگلادش]]، [[اردن]]، [[مالزی]]، [[بحرین]]، [[پاکستان]] و [[ایران]] نیز پذیرفته شده است.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/436902/%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3-%D8%B2%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8 «پلیس زن در ایران؛ قبل و بعد از انقلاب»، وبسایت جهان نیوز.]</ref> | ||
فعالیت پلیس زن در ایران از سال ۱۳۴۵ش آغاز شد. قبل از [[انقلاب اسلامی]] تعداد پلیس زن کم بود و آنها فعالیتهایی مانند ایستادن سر چهارراهها برای رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی را انجام میدادند. در آن دوره استفاده از پلیس زن، بیشتر جنبهٔ نمایشی داشت و | فعالیت پلیس زن در ایران از سال ۱۳۴۵ش آغاز شد. قبل از [[انقلاب اسلامی]] تعداد پلیس زن کم بود و آنها فعالیتهایی مانند ایستادن سر چهارراهها برای رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی را انجام میدادند. در آن دوره استفاده از پلیس زن، بیشتر جنبهٔ نمایشی داشت و برخی از موازین شرعی در نوع پوشش و آموزش این زنان رعایت نمیشد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، نوع پوشش و عرصهٔ فعالیت پلیس زن تغییر کرد و زنان پلیس در مشاغل اداری شروع به فعالیت کردند. در سال ۱۳۷۷ش با تصویب [[مجلس شورای اسلامی]]، نیروی انتظامی اجازه یافت تا زنان را در جایگاه افسران نظامی و انتظامی به کار گیرد.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/436902/پلیس-زن-ایران-قبل-بعد-انقلاب «پلیس زن در ایران؛ قبل و بعد از انقلاب»، وبسایت جهان نیوز.]</ref> | ||
== جذب و آموزش در ایران == | == جذب و آموزش در ایران == | ||
[[پرونده:دانشگاه_افسری_نیروی_انتظامی_یا_همان_دانشگاه_علوم_انتظامی_امین،_تنها_دانشگاه_افسری_نیروی_انتظامی_در_ایران_است._که_به_تعلیم_و_آموزش.jpg|بندانگشتی|تصویر یک پلیس زن در دانشگاه علوم انتظامی امین|alt=دانشگاه افسری نیروی انتظامی-دانشگاه علوم انتظامی امین-تهران- بزرگراه شهید همت غرب]] | [[پرونده:دانشگاه_افسری_نیروی_انتظامی_یا_همان_دانشگاه_علوم_انتظامی_امین،_تنها_دانشگاه_افسری_نیروی_انتظامی_در_ایران_است._که_به_تعلیم_و_آموزش.jpg|بندانگشتی|تصویر یک پلیس زن در دانشگاه علوم انتظامی امین|alt=دانشگاه افسری نیروی انتظامی-دانشگاه علوم انتظامی امین-تهران- بزرگراه شهید همت غرب]] | ||
در ایران، زنان از طریق [[کنکور سراسری]] وارد [[دانشگاه پلیس]] شده و در مقاطع [[کاردانی]] و [[کارشناسی]] یا با گزینش فارغالتحصیلان سایر دانشگاهها در رشتههای مرتبط با مأموریت پلیس، تحصیل میکنند. البته دختران با مدرک [[دیپلم]] هم برای آموزشهای کوتاه مدت و بهصورت درجهداری میتوانند در شغل پلیسی جذب شوند. در جذب این دانشجویان علاوهبر رتبهٔ عملی به سلامت جسمانی و روانی و ویژگیهای اخلاقی و اعتقادی نیز توجه میشود. دانشجویان دختر در دانشگاه پلیس، در محیطی کاملاً زنانه به کسب دانش و مهارت میپردازند.<ref>[https://www.magiran.com/article/2833209 «تاریخچه پلیس زن در جمهوری اسلامی ایران»، روزنامۀ شرق در وبسایت مگایران.]</ref> | در ایران، زنان از طریق [[کنکور سراسری]] وارد [[دانشگاه پلیس]] شده و در مقاطع [[کاردانی]] و [[کارشناسی]] یا با گزینش فارغالتحصیلان سایر دانشگاهها در رشتههای مرتبط با مأموریت پلیس، تحصیل میکنند. البته دختران با مدرک [[دیپلم]] هم برای آموزشهای کوتاه مدت و بهصورت درجهداری میتوانند در شغل پلیسی جذب شوند. در جذب این دانشجویان علاوهبر رتبهٔ عملی به سلامت جسمانی و روانی و ویژگیهای اخلاقی و اعتقادی نیز توجه میشود. دانشجویان دختر در دانشگاه پلیس، در محیطی کاملاً زنانه به کسب دانش و مهارت میپردازند.<ref>[https://www.magiran.com/article/2833209 «تاریخچه پلیس زن در جمهوری اسلامی ایران»، روزنامۀ شرق در وبسایت مگایران.]</ref> بر اساس آمارهای منتشر شده در سال ۱۳۹۴ش حدود ۴درصد مأموران نیروی انتظامی را بانوان تشکیل میدهند.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/436902/پلیس-زن-ایران-قبل-بعد-انقلاب «پلیس زن در ایران؛ قبل و بعد از انقلاب»، وبسایت جهان نیوز.]</ref> | ||
بین آموزش پلیس مرد و زن تفاوتهایی متناسب با حوزهٔ وظایف و خدمترسانی آنها وجود دارد. معمولاً درسهای تئوری میان پلیس مرد و زن تفاوتی ندارد؛ اما در آموزشهای عملی تفاوتهای مشهودی وجود دارد. آموزش استفاده از سلاحهای سنگین برای پلیس زن در حد معرفی و آشنایی است. همچنین در دانشگاه نیروی انتظامی برای پلیس زن، رستهٔ مرزبانی یا رستههای نامرتبط با زنان، وجود ندارد و زنان بیشتر در رستهٔ انتظامی و رستههای اطلاعات و آگاهی حضور دارند. به همین ترتیب، در مأموریتها نیز پلیس زن، زمانی حضور میدانی دارد که مواجههٔ با زنان، ضروری باشد؛ در غیر این مورد، پلیس زن در کلانتریها برای رسیدگی به شکایات زنان و مشاورهدادن، در اتاق کار و فضای جدا با رعایت حدود شرعی و قانونی، ایفای وظیفه میکند.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/436902/پلیس-زن-ایران-قبل-بعد-انقلاب «پلیس زن در ایران؛ قبل و بعد از انقلاب»، وبسایت جهان نیوز.]</ref> | بین آموزش پلیس مرد و زن تفاوتهایی متناسب با حوزهٔ وظایف و خدمترسانی آنها وجود دارد. معمولاً درسهای تئوری میان پلیس مرد و زن تفاوتی ندارد؛ اما در آموزشهای عملی تفاوتهای مشهودی وجود دارد. آموزش استفاده از سلاحهای سنگین برای پلیس زن در حد معرفی و آشنایی است. همچنین در دانشگاه نیروی انتظامی برای پلیس زن، رستهٔ مرزبانی یا رستههای نامرتبط با زنان، وجود ندارد و زنان بیشتر در رستهٔ انتظامی و رستههای اطلاعات و آگاهی حضور دارند. به همین ترتیب، در مأموریتها نیز پلیس زن، زمانی حضور میدانی دارد که مواجههٔ با زنان، ضروری باشد؛ در غیر این مورد، پلیس زن در کلانتریها برای رسیدگی به شکایات زنان و مشاورهدادن، در اتاق کار و فضای جدا با رعایت حدود شرعی و قانونی، ایفای وظیفه میکند.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/436902/پلیس-زن-ایران-قبل-بعد-انقلاب «پلیس زن در ایران؛ قبل و بعد از انقلاب»، وبسایت جهان نیوز.]</ref> | ||
| خط ۲۱: | خط ۲۱: | ||
اعطای درجه به پلیس مرد و زن به یک صورت انجام میشود. آنها با گذراندن دوران تحصیل، درجهٔ ستوان سه، برای مدرک کاردانی و درجهٔ ستوان دو، برای کارشناسی دریافت میکنند. پس از آن هر چهار سال یکبار درجه میگیرند و تا درجهٔ سرهنگی پیش میروند.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/448371/چند-درصد-پلیس-ایران-زنان-تشکیل-داده-اند «چند درصد پلیس ایران را زنان تشکیل دادهاند؟»، وبسایت جهاننیوز.]</ref> | اعطای درجه به پلیس مرد و زن به یک صورت انجام میشود. آنها با گذراندن دوران تحصیل، درجهٔ ستوان سه، برای مدرک کاردانی و درجهٔ ستوان دو، برای کارشناسی دریافت میکنند. پس از آن هر چهار سال یکبار درجه میگیرند و تا درجهٔ سرهنگی پیش میروند.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/448371/چند-درصد-پلیس-ایران-زنان-تشکیل-داده-اند «چند درصد پلیس ایران را زنان تشکیل دادهاند؟»، وبسایت جهاننیوز.]</ref> | ||
== | == نقش پلیس زن در امنیت کشور == | ||
بانوان پلیس همانند مأموران انتظامی مرد، در برقراری [[امنیت]] و ایجاد نظم اجتماعی، نقشآفرین هستند. آنها زمینههای عملی و روانیِ آرامش اجتماعی را بهخصوص برای بانوان فراهم میآورند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1445767/سهم-زنان-از-امنیت-عمومی-جامعه «سهم زنان از امنیت عمومی جامعه»، وبسایت مشرقنیوز.]</ref> حضور زن در این شغل مانند بسیاری مشاغل، نوعی تقسیم کار میان زن و مرد است که در عرصهٔ امنیت اجتماعی، سبب بهبود عملکرد نیروی انتظامی در برقراری امنیت اجتماعی میشود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/187424/fa پسنده و همکاران، «بررسی نگرش شهروندان زن تهرانی دربارۀ نقش پلیس زن در امنیت اجتماعی»، 1388ش، ص76.]</ref> در این راستا، از سال ۱۴۰۱ش، نیروی انتظامی در تمامی استانهای ایران مجهز به پلیس زن شد. آنها در سه حوزهٔ افسری، کادری و درجهای فعالیت میکنند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1445743/روایتی-از-یک-روز-فعالیت-یگان-ویژه-زنان «روایتی از یک روز فعالیت یگان ویژه زنان»، وبسایت مشرقنیوز.]</ref> | بانوان پلیس همانند مأموران انتظامی مرد، در برقراری [[امنیت]] و ایجاد نظم اجتماعی، نقشآفرین هستند. آنها زمینههای عملی و روانیِ آرامش اجتماعی را بهخصوص برای بانوان فراهم میآورند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1445767/سهم-زنان-از-امنیت-عمومی-جامعه «سهم زنان از امنیت عمومی جامعه»، وبسایت مشرقنیوز.]</ref> حضور زن در این شغل مانند بسیاری مشاغل، نوعی تقسیم کار میان زن و مرد است که در عرصهٔ امنیت اجتماعی، سبب بهبود عملکرد نیروی انتظامی در برقراری امنیت اجتماعی میشود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/187424/fa پسنده و همکاران، «بررسی نگرش شهروندان زن تهرانی دربارۀ نقش پلیس زن در امنیت اجتماعی»، 1388ش، ص76.]</ref> در این راستا، از سال ۱۴۰۱ش، نیروی انتظامی در تمامی استانهای ایران مجهز به پلیس زن شد. آنها در سه حوزهٔ افسری، کادری و درجهای فعالیت میکنند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1445743/روایتی-از-یک-روز-فعالیت-یگان-ویژه-زنان «روایتی از یک روز فعالیت یگان ویژه زنان»، وبسایت مشرقنیوز.]</ref> | ||
| خط ۴۶: | خط ۴۶: | ||
== استقبال دختران جوان از پلیسشدن == | == استقبال دختران جوان از پلیسشدن == | ||
در | بر اساس گزارشی که در اوایل دههٔ ۹۰ش منتشر شد، تمایل دختران جوان برای پلیسشدن، بیشتر شده است. جدید بودن رشتهٔ پلیسی، بازار کار، شرایط شغلی و تضمین استخدام، از دلایل استقبال دختران جوان از رشته و شغل پلیسی است. تقریباً ۹۴درصد از پذیرفتهشدگان این رشته، کسانی هستند که در دانشگاههای دیگر قبول شدهاند. سایر پذیرفتهشدگان نیز انتخاب رشتهٔ پلیسی اولویت اول آنها بوده و از همان ابتدا به این رشته میآیند.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/448371/چند-درصد-پلیس-ایران-زنان-تشکیل-داده-اند «چند درصد پلیس ایران را زنان تشکیل دادهاند؟»، وبسایت جهاننیوز.]</ref> | ||
== رضایت اجتماعی از پلیس زن == | == رضایت اجتماعی از پلیس زن == | ||
| خط ۵۲: | خط ۵۲: | ||
== نقش همسری و مادریِ پلیس زن == | == نقش همسری و مادریِ پلیس زن == | ||
پلیس زن، یک نیاز شغلی در جامعه برای برقراری نظم و امنیت اجتماعی است؛ اما در برخی موارد، سختیهای شغل پلیسی سبب ایجاد تداخل میان نقش مادری و همسری با نقش پلیسیِ زن میشود.<ref>[https://www.irna.ir/news/83474578/حکایت-شجاعت-و-مشقت-های-افسر-زن-آگاهی «حکایت شجاعت و مشقتهای افسر زن آگاهی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی: ایرنا.]</ref> شیفتی بودن این شغل، یکی از محدودیتهای شغل پلیسی برای زنان است | پلیس زن، یک نیاز شغلی در جامعه برای برقراری نظم و امنیت اجتماعی است؛ اما در برخی موارد، سختیهای شغل پلیسی سبب ایجاد تداخل میان نقش مادری و همسری با نقش پلیسیِ زن میشود.<ref>[https://www.irna.ir/news/83474578/حکایت-شجاعت-و-مشقت-های-افسر-زن-آگاهی «حکایت شجاعت و مشقتهای افسر زن آگاهی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی: ایرنا.]</ref> شیفتی بودن این شغل، یکی از محدودیتهای شغل پلیسی برای زنان است و گاهی سبب ایجاد اختلال و کاهش عملکرد آنها در نقشآفرینی در محیط خانه و [[خانواده]] در جایگاه همسری، مادری، [[فرزندآوری]] و [[نگهداری از فرزند]] و رسیدگی به امور منزل میشود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1137295/fa شایگان و همکاران، «چالشهای فردی و خانوادگی بهکارگیری پلیس زن»، 1402ش، ص3-5.]</ref> از طرفی، حضور آنها در برخی مأموریتهای حساس مانند صحنههای قتل و مواد مخدر علاوهبر تحمیل استرس و اضطراب کاری توسط فرد، سبب ایجاد نگرانی برای خانوادههای آنها میشود.<ref>[https://www.irna.ir/news/83474578/حکایت-شجاعت-و-مشقت-های-افسر-زن-آگاهی «حکایت شجاعت و مشقتهای افسر زن آگاهی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی: ایرنا.]</ref> | ||
برخی بر این باورند که روحیات و زمینههای شخصیتی افراد، نقشی تعیینکننده در موفقیت همزمان در حرفه پلیسی و ایفای نقشهای خانوادگی دارد. بر این اساس، ورود زنان به مشاغل انتظامی نیازمند ارزیابی تابآوری روانی و تطابق روحیات فرد با شرایط ویژه این عرصه است. بر اساس این دیدگاه، موفقیت زنان در این شغل مستلزم توانایی تفکیک کامل تنشهای کاری از محیط خانه است، تا فرد بتواند پس از پایان ساعات کاری، نقشهای عاطفی و خانوادگی خود را به دور از فشارهای شغلی ایفا کند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/4863444/%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%82%D8%B6%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «پلیس بودن با مادر بودن تناقضی ندارد»، خبرگزاری مهر.]</ref> | |||
== چالشها == | == چالشها == | ||
