زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
ابرابزار
خط ۲: خط ۲:
{{درشت|'''آیین نخل‌گردانی؛'''}} مراسم آیینی ویژهٔ روز عاشورا در برخی مناطق ایران.
{{درشت|'''آیین نخل‌گردانی؛'''}} مراسم آیینی ویژهٔ روز عاشورا در برخی مناطق ایران.


آیین نخل‌گردانی، مراسم آیینی ویژه روز [[عاشورا]] در برخی مناطق [[ایران]]، نمادی از سوگواری بر [[شهادت]] [[امام حسین]] است. در این مراسم، نخل‌های چوبی سیاه‌پوش و آذین‌بسته با مشارکت جوانان و همراه با سینه‌زنی، زنجیرزنی، نوحه‌سرایی و [[قربانی کردن|قربانی]]، در محله‌ها و اماکن مذهبی به گردش در می‌آیند. قدمت این آیین به پیش از [[صفویه]] بازمی‌گردد و علاوه بر جنبه مذهبی، نقش اجتماعی و فرهنگی برجسته‌ای دارد؛ ازجمله ترویج [[مسئولیت‌پذیری]]، همبستگی اجتماعی و نگهداری سنت‌های محلی. آیین نخل‌گردانی در شهرهایی مانند [[شهر یزد|یزد]]، [[خراسان]]، سمنان و [[کاشان]] برگزار می‌شود و برخی باورهای عامیانه دربارهٔ شفا و برآورده شدن حاجات نیز با آن همراه است.
آیین نخل‌گردانی، مراسم آیینی ویژه روز [[عاشورا]] در برخی مناطق [[ایران]]، نمادی از سوگواری [[شهادت]] [[امام حسین]] است. در این مراسم، نخل‌های چوبی سیاه‌پوش و آذین‌بسته با مشارکت جوانان و همراه با سینه‌زنی، زنجیرزنی، نوحه‌سرایی و [[قربانی کردن|قربانی]]، در محله‌ها و اماکن مذهبی به گردش در می‌آیند. قدمت این آیین به پیش از [[صفویه]] بازمی‌گردد و علاوه بر جنبه مذهبی، نقش اجتماعی و فرهنگی برجسته‌ای دارد؛ ازجمله ترویج [[مسئولیت‌پذیری]]، همبستگی اجتماعی و نگهداری سنت‌های محلی. آیین نخل‌گردانی در شهرهایی مانند [[شهر یزد|یزد]]، [[خراسان]]، سمنان و [[کاشان]] برگزار می‌شود و برخی باورهای عامیانه دربارهٔ شفا و برآورده شدن حاجات نیز با آن همراه است.


== تاریخچه ==
== تاریخچه ==
مراسم نخل‌گردانی از آیین‌های کهن ایرانی است که با ورود [[اسلام]] به [[ایران]]، محتوایی مذهبی به خود گرفت.<ref>[https://www.sid.ir/paper/225157/fa محتشم و سامانیان، «کارکردشناسی نخل در آیین نخل‌گردانی از منظر حفاظت از گنجینه‌های فرهنگی ایران»، 1396ش، ص1.]</ref> کارشناسان، قدمت رویکرد دینی در آیین نخل‌گردانی را به دوره‌های پیش از [[صفویه]] بازمی‌گردانند.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/238682/آشنایی-با-تاریخچه-آئین-نخل-گردانی-در-عاشورا «آشنایی با تاریخچه آئین نخل‌گردانی در عاشورا»، همشهری آنلاین.]</ref> برخی معتقدند رسم نخل‌بندی و نخل‌گردانی از بدعت‌های صفویان در [[ایران]] است.<ref>آیتی، تاریخ یزد، ۱۳۱۷ش، ص۲۴۴.</ref> امروزه این مراسم، نمادی از سوگواری در روز [[عاشورا]] است.<ref>[https://www.kojaro.com/2021/7/23/192131/palm-tree-muharram-rituals-and-events/ «نخل‌گردانی؛ جلوه داغ بر دل نشسته»، وب‌سایت کجارو.]</ref>
مراسم نخل‌گردانی از آیین‌های کهن ایرانی است که با ورود [[اسلام]] به [[ایران]]، محتوایی مذهبی به خود گرفت<ref>[https://www.sid.ir/paper/225157/fa محتشم و سامانیان، «کارکردشناسی نخل در آیین نخل‌گردانی از منظر حفاظت از گنجینه‌های فرهنگی ایران»، 1396ش، ص1.]</ref> و به‌عنوان نمادی از سوگواری در روز [[عاشورا]] شناخته می‌شود.<ref>[https://www.kojaro.com/2021/7/23/192131/palm-tree-muharram-rituals-and-events/ «نخل‌گردانی؛ جلوه داغ بر دل نشسته»، وب‌سایت کجارو.]</ref> کارشناسان، قدمت رویکرد دینی در آیین نخل‌گردانی را به دوره‌های پیش از [[صفویه]] بازمی‌گردانند.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/238682/آشنایی-با-تاریخچه-آئین-نخل-گردانی-در-عاشورا «آشنایی با تاریخچه آئین نخل‌گردانی در عاشورا»، همشهری آنلاین.]</ref> برخی معتقدند رسم نخل‌بندی و نخل‌گردانی از بدعت‌های صفویان در [[ایران]] است.<ref>آیتی، تاریخ یزد، ۱۳۱۷ش، ص۲۴۴.</ref>


== نام‌گذاری ==
== نام‌گذاری ==
خط ۲۶: خط ۲۶:
== شهرهای میزبان ==
== شهرهای میزبان ==
[[پرونده:Nakhl-kasha.jpg|جایگزین=آیین نخل گردانی در کاشان|بندانگشتی|آیین نخل‌گردانی در هیئت حسینی نخل کاشان]]
[[پرونده:Nakhl-kasha.jpg|جایگزین=آیین نخل گردانی در کاشان|بندانگشتی|آیین نخل‌گردانی در هیئت حسینی نخل کاشان]]
آیین نخل‌گردانی در شهرها و روستاهای مناطق کویری [[ایران]]، رواج دارد. این مراسم در شهرهای جنوب [[خراسان]]، سمنان، دامغان، خمین، قم، [[کاشان]]، ابیانه، خور و بیابانک، زواره، [[اردستان]] و نائین برگزار می‌شود. معروف‌ترین و باشکوه‌ترین مراسم نخل‌گردانی در [[شهر یزد|یزد]] برگزار می‌شود؛ به‌گونه‌ای که بسیاری از مردم، عزاداری [[ماه محرم|محرم]] در یزد را با آیین نخل‌گردانی آن می‌شناسند. آیین نخل‌گردانی ایرانیان، شهرت جهانی دارد.<ref>[https://www.kojaro.com/2021/7/23/192131/palm-tree-muharram-rituals-and-events/ «نخل‌گردانی؛ جلوه داغ بر دل نشسته»، وب‌سایت کجارو.]</ref>
آیین نخل‌گردانی در شهرها و روستاهای مناطق کویری [[ایران]]، رواج دارد. این مراسم در شهرهای جنوب [[خراسان]]، سمنان، دامغان، خمین، قم، [[کاشان]]، ابیانه، خور و بیابانک، زواره، [[اردستان]] و نائین برگزار می‌شود. معروف‌ترین و باشکوه‌ترین مراسم نخل‌گردانی در [[شهر یزد|یزد]] برگزار می‌شود؛ به‌گونه‌ای که بسیاری از مردم، عزاداری [[ماه محرم|محرم]] در یزد را با آیین نخل‌گردانی آن می‌شناسند.<ref>[https://www.kojaro.com/2021/7/23/192131/palm-tree-muharram-rituals-and-events/ «نخل‌گردانی؛ جلوه داغ بر دل نشسته»، وب‌سایت کجارو.]</ref>


== باورهای عامیانه ==
== باورهای عامیانه ==