| خط ۱۰۶: | خط ۱۰۶: | ||
* انتخابات تشریفاتی: در دوره رضاشاه، مجالس ششم تا دوازدهم بهطور کامل تشریفاتی و در جهت تأیید اوامر پادشاه عمل میکردند.<ref>کاتوزیان، تضاد دولت و ملت ایران، 1393ش، ص230.</ref> در دوره محمدرضا پهلوی نیز از ۱۳۳۲ش، نمایندگان مجلس توسط کمیسیونی منتخب دربار انتخاب میشدند و مشارکت عمومی به ابزاری برای تأمین خواستهای ملوکانه تبدیل شد.<ref>فردوست و شهبازی، ظهور و سقوط سلطنت پهلوی، 1387ش، ج1، ص257.</ref> | * انتخابات تشریفاتی: در دوره رضاشاه، مجالس ششم تا دوازدهم بهطور کامل تشریفاتی و در جهت تأیید اوامر پادشاه عمل میکردند.<ref>کاتوزیان، تضاد دولت و ملت ایران، 1393ش، ص230.</ref> در دوره محمدرضا پهلوی نیز از ۱۳۳۲ش، نمایندگان مجلس توسط کمیسیونی منتخب دربار انتخاب میشدند و مشارکت عمومی به ابزاری برای تأمین خواستهای ملوکانه تبدیل شد.<ref>فردوست و شهبازی، ظهور و سقوط سلطنت پهلوی، 1387ش، ج1، ص257.</ref> | ||
== | == نهاد روحانیت در ایران دوره مشروطه == | ||
در | به گفته پژوهشگران، با شروع عصر قاجار و بهویژه در آستانۀ مشروطه، جایگاه سابق روحانیت در معرض تهدید قرار گرفت. نهادهای آموزشی و حقوقی جدیدی شکل گرفت که در رقابت با نهادهای سنتی روحانیت قرار داشت. اصلاحگرانی مانند امیرکبیر با برخی آیینهای مذهبی مخالفت میکردند و روشنفکران و روزنامهها در آگاهیبخشی به مردم با روحانیون رقابت داشتند. هر اصلاحی که در این دوره صورت میگرفت، به تدریج از نقش علما میکاست. با این حال، نفوذ معنوی و پایگاه مردمی روحانیت در ایران دوره مشروطه همچنان پابرجا ماند. علما در نزد مردم محترم شمرده میشدند و توانستند نقش محوری خود را در بسیج تودهها و رهبری نهضت مشروطه ایفا کنند. این پایگاه دینی، مرجعیت روحانیت را در جامعۀ ایران تداوم بخشید و زمینهساز حضور فعال آنان در تحولات سیاسی-اجتماعی این دوره شد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2007345/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88 ذوالفقاری و دیگران، «بررسی مقایسه ای سرمایههای روحانیت در دوره صفویه و قاجاریه(با استفاده از نظریه بوردیو) مقاله»، 1399ش، ص136-137.]</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| خط ۱۲۷: | خط ۱۲۱: | ||
* دهقانی، رضا، تاریخ مردم ایران در دورۀ قاجاریه، تهران، بنگاه ترجمعه و نشر کتاب پارسه، 1392ش. | * دهقانی، رضا، تاریخ مردم ایران در دورۀ قاجاریه، تهران، بنگاه ترجمعه و نشر کتاب پارسه، 1392ش. | ||
* «دیدگاه امام خمینی دربارهی قانون اساسی مشروطه چه بود؟»، پرتال امام خمینی، تاریخ بازدید: 30 اردیبهشت 1405ش. | * «دیدگاه امام خمینی دربارهی قانون اساسی مشروطه چه بود؟»، پرتال امام خمینی، تاریخ بازدید: 30 اردیبهشت 1405ش. | ||
* ذوالفقاری، مهدی و دیگران، «بررسی مقایسه ای سرمایههای روحانیت در دوره صفویه و قاجاریه(با استفاده از نظریه بوردیو) مقاله»، مجلۀ جامعهشناسی سیاسی ایران، شمارۀ 12، 1399ش. | |||
* رضایی، علی، «نگاهی به وضعیت ایران در عصر مشروطه»، وبسایت مؤسسۀ مطالعات و پژوهشهای سیاسی، تاریخ درج مطلب: '''14''' مرداد 1400ش. | * رضایی، علی، «نگاهی به وضعیت ایران در عصر مشروطه»، وبسایت مؤسسۀ مطالعات و پژوهشهای سیاسی، تاریخ درج مطلب: '''14''' مرداد 1400ش. | ||
* روحانی، سید حمید، نهضت امامخمینی، تهران، عروج، ۱۳۸۱ش. | * روحانی، سید حمید، نهضت امامخمینی، تهران، عروج، ۱۳۸۱ش. | ||
