| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
== پیشینه خلیج فارس == | == پیشینه خلیج فارس == | ||
زمینشناسان معتقدند پیدایش خلیج فارس به حدود ۳۰ میلیون سال پیش بازمیگردد و شکلگیری آن در اثر فشارهای ناشی از فعالیتهای آتشفشانی فلات ایران و مقاومت فلات عربستان در برابر این فشارها رخ داده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1435163/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%D9%84-%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%88-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A8%DB%8C-ahp طایر، «تبیین علل اهمیت خلیج فارس و تنگه هرمز در امنیت ایران، با تحلیل فرایند سلسهمراتبی»، ۱۳۹۳ش، ص۱۳۳ | زمینشناسان معتقدند پیدایش خلیج فارس به حدود ۳۰ میلیون سال پیش بازمیگردد و شکلگیری آن در اثر فشارهای ناشی از فعالیتهای آتشفشانی فلات ایران و مقاومت فلات عربستان در برابر این فشارها رخ داده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1435163/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%D9%84-%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%88-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A8%DB%8C-ahp طایر، «تبیین علل اهمیت خلیج فارس و تنگه هرمز در امنیت ایران، با تحلیل فرایند سلسهمراتبی»، ۱۳۹۳ش، ص۱۳۳.]</ref> مهارت در دریانوردی و تسلط بر این راه آبی، به پیدایش و رشد تمدنها، رونق بازرگانی دریایی و شکلگیری دولتهایی مانند ایلام، اکد، سومر، کلده، بابل و آشور انجامید.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615959781-10357-99-26.pdf کشاورز، «بررسی سیر تحوالت تاریخی خلیج فارس در ایران باستان»، 1393ش، ص69.]</ref> | ||
حاکمان کرانههای شمالی و جنوبی همواره در پی تسلط بر این شبکه تجاری حیاتی بودند. هخامنشیان با درک اهمیت راههای دریایی به هند، برای کنترل خلیجفارس کوشیدند و حتی اسکندر مقدونی نیز ناچار به بررسی و شناسایی این آبراه شد. در دورهٔ اشکانیان، بهدلیل تمرکز بر تجارت زمینی با چین، از توجه به مسیرهای دریایی خلیج فارس کاسته شد؛ اما ساسانیان با اجرای برنامههای شهرسازی در دو سوی خلیج، حضور خود را نهادینه کردند. فتح یمن، سلطهٔ بیرقابت ایران ساسانی را بر تجارت خلیج فارس و حتی دریای سرخ تکمیل و برتری تجاری این آبراه را احیا کرد.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615959781-10357-99-26.pdf کشاورز، «بررسی سیر تحوالت تاریخی خلیج فارس در ایران باستان»، 1393ش، ص80-79.]</ref> | حاکمان کرانههای شمالی و جنوبی همواره در پی تسلط بر این شبکه تجاری حیاتی بودند. هخامنشیان با درک اهمیت راههای دریایی به هند، برای کنترل خلیجفارس کوشیدند و حتی اسکندر مقدونی نیز ناچار به بررسی و شناسایی این آبراه شد. در دورهٔ اشکانیان، بهدلیل تمرکز بر تجارت زمینی با چین، از توجه به مسیرهای دریایی خلیج فارس کاسته شد؛ اما ساسانیان با اجرای برنامههای شهرسازی در دو سوی خلیج، حضور خود را نهادینه کردند. فتح یمن، سلطهٔ بیرقابت ایران ساسانی را بر تجارت خلیج فارس و حتی دریای سرخ تکمیل و برتری تجاری این آبراه را احیا کرد.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615959781-10357-99-26.pdf کشاورز، «بررسی سیر تحوالت تاریخی خلیج فارس در ایران باستان»، 1393ش، ص80-79.]</ref> | ||
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
آثار برجای مانده از یونانیان، قدیمترین منابعی هستند که به دریای «پرس»، سرزمین «پارسه»، «پرسای» و «پرسپولیس»، (شهر یا مملکت پارسیان) اشاره کردهاند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/news/275151/نگاهی-اجمالی-به-پیشینۀ-تاریخی-خلیج-فارس-حبیبالله-محمودیان محمودیان، «نگاهی اجمالی به پیشینۀ تاریخی خلیج فارس/ حبیبالله محمودیان»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> در سنگنوشتهٔ داریوش هخامنشی متعلق به سال ۵۰۵ تا ۵۱۸ پیش از میلاد، نام دریای پارس ذکر شده است.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615959781-10357-99-26.pdf کشاورز، «بررسی سیر تحوالت تاریخی خلیج فارس در ایران باستان»، 1393ش، ص70.]</ref> با استناد به اسناد و نقشههای تاریخی از سدههای هفتم و هشتم پیش از میلاد تا دورهٔ اوج جغرافیا در جهان، همهٔ دانشمندان، پژوهشگران و نقشهکشهای نامدار، در اشاره به خلیج واقع در جنوب ایران، از نامهایی چون «دریای پارس»، «خلیج فارس»، «سینوس پرسیکوس»، «بحرالفارس»، «ماره پرسیکوس» و «پرشین گلف» استفاده کردهاند که همگی بر مفهوم «خلیج فارس» یا «دریای فارس» دلالت دارند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/349716/پیشینه-خلیج-فارس-و-تفاوت-ان-با-دریای-فارس کیانی هفتلنگ، «پیشینه خلیج فارس و تفاوت آن با دریای فارس، ۱۳۸۵»، 1385ش، ص33.]</ref> | آثار برجای مانده از یونانیان، قدیمترین منابعی هستند که به دریای «پرس»، سرزمین «پارسه»، «پرسای» و «پرسپولیس»، (شهر یا مملکت پارسیان) اشاره کردهاند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/news/275151/نگاهی-اجمالی-به-پیشینۀ-تاریخی-خلیج-فارس-حبیبالله-محمودیان محمودیان، «نگاهی اجمالی به پیشینۀ تاریخی خلیج فارس/ حبیبالله محمودیان»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> در سنگنوشتهٔ داریوش هخامنشی متعلق به سال ۵۰۵ تا ۵۱۸ پیش از میلاد، نام دریای پارس ذکر شده است.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615959781-10357-99-26.pdf کشاورز، «بررسی سیر تحوالت تاریخی خلیج فارس در ایران باستان»، 1393ش، ص70.]</ref> با استناد به اسناد و نقشههای تاریخی از سدههای هفتم و هشتم پیش از میلاد تا دورهٔ اوج جغرافیا در جهان، همهٔ دانشمندان، پژوهشگران و نقشهکشهای نامدار، در اشاره به خلیج واقع در جنوب ایران، از نامهایی چون «دریای پارس»، «خلیج فارس»، «سینوس پرسیکوس»، «بحرالفارس»، «ماره پرسیکوس» و «پرشین گلف» استفاده کردهاند که همگی بر مفهوم «خلیج فارس» یا «دریای فارس» دلالت دارند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/349716/پیشینه-خلیج-فارس-و-تفاوت-ان-با-دریای-فارس کیانی هفتلنگ، «پیشینه خلیج فارس و تفاوت آن با دریای فارس، ۱۳۸۵»، 1385ش، ص33.]</ref> | ||
در کلیهٔ موافقتنامههایی که پرتغال، اسپانیا، بریتانیا، هلند، فرانسه و آلمان با دولت [[ایران]] طی سالهای ۱۵۰۷م تا ۱۵۶۰م داشتند، از عبارت «خلیج الفارسی» و در متن انگلیسی از اصطلاح «Persian Gulf» استفاده شده است.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/123357/نام-خلیج-فارس-در-منابع-تاریخی بهمن، «نام خلیج فارس در منابع تاریخی»، وبسایت همشهری آنلاین].</ref> سازمان ملل متحد در سه نوبت، نام رسمی و | در کلیهٔ موافقتنامههایی که پرتغال، اسپانیا، بریتانیا، هلند، فرانسه و آلمان با دولت [[ایران]] طی سالهای ۱۵۰۷م تا ۱۵۶۰م داشتند، از عبارت «خلیج الفارسی» و در متن انگلیسی از اصطلاح «Persian Gulf» استفاده شده است.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/123357/نام-خلیج-فارس-در-منابع-تاریخی بهمن، «نام خلیج فارس در منابع تاریخی»، وبسایت همشهری آنلاین].</ref>سازمان ملل متحد نیز با انتشار اسناد رسمی خود در سالهای ۱۹۷۱م، ۱۹۸۴م و ۱۹۹۰م، در سه نوبت، نام خلیج فارس را بهعنوان نام رسمی و تاریخی این آبراه بینالمللی به رسمیت شناخته و تأیید کرده است<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1129104/%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF%E2%80%8C%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 حیدری، «خلیج فارس مستندترین عنوان در تاریخ و اسناد جهان»، وبسایت جوان آنلاین.]</ref> و طی دستورالعمل این سازمان در سال ۱۹۹۴م، استفاده از نام صحیح خلیج فارس برای همه کشورها الزامی شده است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/241147/دستور-سازمان-ملل-درباره-نام-خلیج-فارس «دستور سازمان ملل دربارة نام خلیج فارس»، ویکی تابناک].</ref> | ||
=== تحریف نام خلیج فارس === | === تحریف نام خلیج فارس === | ||
