نوار غزه: تفاوت میان نسخه‌ها

{{درشت|'''نوار غزه؛'''}} از مناطق قدیمی و مهم جهان اسلام و نماد مقاومت و بیداری مردم فلسطین.

نوار غزه، از کانون‌های مقاومت اسلامی در فلسطین و از مناطق کهن و مهم جهان اسلام است. به نظر کارشناسان، امروزه این منطقهٔ راهبردی به‌دلیل اقدامات جنایت‌کارانه، محاصرهٔ همه‌جانبه و طولانی‌مدت، حملات نظامی و کشتار غیر نظامیان در این منطقه توسط رژیم صهیونیستی، به یک مسألهٔ حقوق بشری و راستی‌آزمایی مدعیان دروغین دموکراسی، آزادی و حقوق بشر غربی تبدیل شده است. از طرف دیگر، بسیاری از مردم جهان، نوار غزه را به‌دلیل روحیهٔ مقاومت، رشادت، جهاد و تاب‌آوری مردم صبور آن در برابر حملات بی‌رحمانه و مکرر اسرائیل به‌عنوان «نماد مقاومت و بیداری» می‌شناسند.

== تاریخچه ==

غزه از شهرهای بسیار قدیمی و تاریخی است. مطالعات باستانشناختی که در سال ۱۹۹۸م در منطقه «تل السکن» در نوار غزه صورت گرفت از وجود یک شهر باستانی در این منطقه در دورهٔ تمدن کنعان در هزارهٔ دوم پیش از میلاد مسیح پرده برداشت. نوار غزه پس از دورهٔ تمدن کنعان تحت سلطهٔ آشوری‌ها، بابلی‌ها، رومی‌ها، اعراب و مسیحیان قرار گرفت.<ref>زعتیر، سرگذشت فلسطین، 1373ش، ص73.</ref> در ۱۷۹۸م استعمار غربی بر این منطقه تسلط یافت. انگلیس پس از پیروزی متفقین در جنگ جهانی اول و با اعلام قیمومیت خود بر فلسطین، با توطئه‌چینی، سلطهٔ صهیونیست‌ها بر فلسطین و انتقال آن‌ها به این سرزمین اسلامی و آوارگی ساکنان بومی آن را تسهیل کرد.<ref>ولید، نوار غزه، جغرافیا و جمعیت، 1384، ص2.</ref> بعد از اشغال فلسطین در ۱۹۴۸م توسط اسرائیل، منطقهٔ غزه را کشور مصر اداره می‌کرد، اما در جنگ شش روزه در سال ۱۹۶۷م این شهر نیز به اشغال کامل اسرائیل درآمد و تا سال ۲۰۰۵م تحت اشغال صهیونیست‌ها بود.<ref>ولید، نوار غزه، جغرافیا و جمعیت، 1384، ص5.</ref> با خروج اسرائیل در این سال، مدیریت غزه به دولت خودگران فلسطین واگذار شد، اما انرژی (آب و برق) و حمل‌ونقل آن از زمین و دریا در کنترل رژیم صهیونیستی باقی ماند. در ۲۰۰۶م جنبش [[حماس]] در انتخابات پارلمانی فلسطین، اکثریت آرا را به دست آورد و بعد از ۲۰۰۷م ادارهٔ این منطقه را به دست گرفت. از آن زمان تاکنون، غزه به مدت ۱۶ سال است که در محاصرهٔ شدید رژیم صهیونیستی قرار دارد و بارها مورد وحشیانه‌ترین حملات نظامی قرار گرفته است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85253417/بحران-انسانی-در-غزه «ابعاد تکان‌دهنده از بحران انسانی در غزه»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

== موقعیت جغرافیایی و جمعیت ==

نوار غزه منطقه‌ای در غرب فلسطین و هم‌مرز با شمال مصر است.<ref>حموی، معجم البلدان، ۱۹۹۵م، ج۴، ص۲۰۲.</ref> طول این منطقه حدود ۴۱ کیلومتر و عرض آن ۱۲ کیلومتر و کل مساحت آن ۳۶۰ کیلومتر مربع است.<ref>موسوی، «جنایت غزه، عوامل و ریشه‌ها»، ۱۳۸۷ش، ص۸۶.</ref> غزه در حال‌حاضر از شمال به شهرک صهیونیست‌نشین «عسقلان» منتهی می‌شود، از شرق به استان «بئر شبع» فلسطین اشغالی و از جنوب نیز به کشور مصر متصل بوده و در سمت غرب آن نیز، دریای مدیترانه قرار گرفته است. در منطقهٔ غزه پنج شهر وجود دارد که به ترتیب از شمال «جبالیا»، «غزه»، «دیرالبلح»، «خان‌یونس» و «رفح» نام دارد و بزرگ‌ترین آنها شهر غزه است.<ref>[https://danakhabar.com/fa/news/1180131/نوار-غزه-کجاست «باریکۀ ۴۰ کیلومتری غزه را بهتر بشناسیم»، خبرگزاری فارس.]</ref> نوار غزه با حدود دو میلیون نفر جمعیت، از مناطق متراکم جمعیتی در دنیا محسوب می‌شود<ref>موسوی، «جنایت غزه، عوامل و ریشه‌ها»، ۱۳۸۷ش، ص۸۶.</ref> و در هر کیلومتر مربع آن حدود ۴۵۰۰ نفر زندگی می‌کنند.<ref>پورقیومی، «درس‌ها و پیامدهای مقاومت مردمی در جنگ 22 روزه غزه»، 1388ش، ص96.</ref> اکثریت مردم غزه، پیرو دین اسلام‌اند و حدود ۳۰ هزار نفر مسیحی نیز در این منطقه زندگی می‌کنند.<ref>سبزیان موسیآبادی و مظفری، «اهداف و پیامدهای جنگ 22 روزه رژیم صهیونیستی علیه غزه»، 1388ش، ص22.</ref> امروزه باریکه غزه به‌طور کامل در محاصرهٔ اشغالگران اسرائیلی قرار دارد و تنها از طریق چند گذرگاه به بیرون راه دارد و مردم تمام نیازهای خود را از بیرون تأمین می‌کنند. گذرگاه رفح تنها معبر ساکنان غزه به کشور مصر و جهان خارج است که توسط مأموران صهیونیست و هیئت ناظران اروپایی و فلسطینی کنترل می‌شود.<ref>سناییراد، هولوکاست در غزه، 1387ش، ص8.</ref>

== اهمیت ==

نوار غزه از شهرهای بسیار قدیمی در غرب آسیا با موقعیت جغرافیایی ویژه است. غزه در نوار ساحلی مدیترانه یک مرکز پررونق تجاری و توقفگاه کاروان‌های بین مصر و سوریه بوده است.<ref>[http://www.wikiferaq.org/index.php/غزه «غزه»، وبسایت دانشنامۀ فرق اسلامی.]</ref> این منطقه در صدر اسلام نیز از مناطق پراهمیت برای تجارت اهل [[حج|مکه]] و مدینه به‌شمار می‌رفت.<ref>علی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ۱۴۲۲ق، ج۴، ص۳۰۵.</ref> به گواه اسناد تاریخی، «هاشم بن عبدمناف»، جد دوم [[حضرت محمد|پیامبر]] اسلام در غزه دفن شده است و به‌همین دلیل این شهر در قدیم به «غَزَّة الهاشم» شهرت داشت.<ref>حموی، معجم البلدان، ۱۹۹۵م، ج۴، ص۲۰۲.</ref> برای هاشم در این شهر، مرقدی نیز گزارش شده که بارها مورد هجوم وهابیت برای تخریب قرار گرفته است.<ref>سند، عمارة قبور النبی و أهل بیته مشعر إلهی، ۱۴۳۱ق، ج۱، ص۱۹۴.</ref>بعد از اشغال فلسطین توسط اسرائیل، این شهر اهمیت و شهرت بیشتری یافت و نام آن در صدر اخبار بین‌المللی قرار گرفت. اکنون این شهر نقش مهمی در معادلات سیاسی و امنیتی جهان، به‌ویژه موقعیت مرکزی در تحولات فلسطین ایفا می‌کند؛ حماس به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین نیروهای مقاومت در فلسطین، در این منطقه ایجاد شد و به دیگر مناطق فلسطین گسترش یافت.<ref>الندوة العالمیة للشباب الإسلامی، الموسوعة المیسرة فی الأدیان والمذاهب والأحزاب المعاصرة، ۱۴۲۰ق، ج۱، ص۲۳۶.</ref> به‌همین دلیل، نام غزه در ادبیات سیاسی جهان به‌عنوان زادگاه بزرگ‌ترین جنبش مبارزاتی ثبت شده است.<ref>موسوی، «جنایت غزه، عوامل و ریشه‌ها»، ۱۳۸۷ش، ص۸۶.</ref> ارتکاب انواع جنایات توسط رژیم صهیونیستی با پشتوانهٔ کشورهای غربی در این شهر، غزه را به یک مسئلهٔ حقوق بشری نیز تبدیل کرده که سیاست‌های فریبکارانهٔ قدرت‌های غربی، نهادهای بین‌المللی و ناکارآمدی سبک زندگی مادی و مبتنی بر روحیهٔ استکباری و استعماری دنیای مدرن را نشان می‌دهد.<ref>[https://www.irna.ir/news/85260838/%D9%86%D8%B3%D9%84-%DA%A9%D8%B4%DB%8C-%D9%88-%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%BA%D8%B2%D9%87-%D9%85%D8%AF%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%D8%B4%D8%B1-%DA%A9% «نسل‌کشی و جنایت جنگی در غزه؛ مدعیان حقوق بشر کجا ایستاده‌اند؟»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

== محاصرهٔ نوار غزه توسط اسرائیل ==

=== الف) محاصرهٔ اقتصادی ===

از زمان اشغال نوار غزه توسط رژیم صهیونیستی در ۱۹۶۷م، محاصرهٔ اقتصادی این منطقه با تعلیق دریانوردی بین‌المللی در نزدیک این منطقه آغاز شد. بعد از ۲۰۰۶م که حماس کنترل غزه را به دست گرفت، محاصرهٔ اقتصادی این شهر توسط رژیم صهیونیستی شدت پیدا کرد<ref>سبزیان موسیآبادی و مظفری، «اهداف و پیامدهای جنگ 22 روزه رژیم صهیونیستی علیه غزه»، 1388ش، ص35.</ref> و غزه به‌عنوان «بزرگ‌ترین زندان روباز جهان» نام گرفت؛ ممانعت از ورود غذا، دارو، سوخت و آب و برق، مردم غزه را در معرض گرسنگی و مرگ قرار داد. بسته‌ماندن گذرگاه‌ها و جلوگیری از رفت‌وآمد آزادانهٔ مردم و تاجران و جلوگیری از سفر بیماران به خارج، تنها بخشی از نمودهای ناگوار محاصره است.<ref>قرهگیزلی، «محاصرهٔ غزه»، 1387ش، ص30.</ref> به‌علت محاصرهٔ شدیدی که بر مردم غزه تحمیل شده، فقر و بیکاری افزایش یافته و بسیاری از صنایع به‌دلیل نبود مواد خام از کار افتاده است و مردم به کارهای یدی روی آورده‌اند. همچنین بسیاری از زیر ساخت‌ها توسط بمباران رژیم صهیونیستی نابود شده و پس از آن نیز امکان بازسازی نبوده است.<ref>ولید، نوار غزه، جغرافیا و جمعیت، 1384ش، ص5.</ref>

== ب) محاصرهٔ امنیتی و نظامی ==

علاوه‌بر محاصرهٔ اقتصادی و پیامدهای انسانی آن برای مردم غزه، اقدامات تروریستی و محاصرهٔ نظامی و امنیتی این منطقه توسط اشغالگران نیز در سال‌های اخیر به اوج رسیده و رژیم اسرائیل سخت‌ترین هجمه را نسبت به ملت فلسطین و رهبران مقاومت به‌کار گرفته است؛ بمباران‌های دائمی با هواپیمای اف۱۶ آمریکایی، ویرانکردن زیرساخت‌های [[زندگی|حیاتی]] و خانه‌های مسکونی و دولتی، ترور شخصیت‌های مقاومت، کشتن و زخمی‌کردن [[کودک|کودکان]] و زنان، از پیامدهای محاصرهٔ ظالمانهٔ غزه است.<ref>«اوضاع در فلسطین مظلوم در گفتگو با: اسماعیل هنیه نخست‌وزیر منتخب فلسطین»، 1385ش، ص8-9.</ref>

== مقاومت و دفاع از غزه ==

نوار غزه بعد از اشغال فلسطین توسط اسرائیل، همواره صحنهٔ تقابل دو نوع تفکر «طاغوتی و توحیدی»، «تجاوز و دفاع» و «اشغالگری و مقاومت» بوده است. این رویارویی در قالب نامگذاری‌ها با مفاهیم ارزشی هردو طرف در نبردهای سرنوشت‌ساز، نمادگذاری شده که نوع سبک زندگی و نگاه هر دو طرف به ارزش‌های انسانی را نشان می‌دهد؛ اسرائیل بعد از ۲۰۰۷م نوار غزه را به‌عنوان سرزمین دشمن شناخته و از آن زمان تاکنون چندین جنگ ویرانگر را بر این منطقه تحمیل کرده اما در هیچ‌کدام از این جنگ‌ها به اهداف خود نرسیده است. در عوض، مردم غزه در مقیاسی وسیع‌تر از گذشته در حال مقابله بوده و روحیهٔ مقاوت، جهاد، شهادت‌طلبی و پایداری [[دین|دینی]] را به نمایش گذاشته است. بعد از تاریخ یادشده این رژیم با حملات نظامی و محاصرهٔ اقتصادی، زندگی را بر ساکنان نوار غزه سخت کرده که در ذیل به چند نمونه جنایات اسرائیل و دفاع شجاعانهٔ مردم غزه اشاره می‌شود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5593076/%D8%AF%D8%B1-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D8%B2%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8% «در چهار جنگ بزرگ اسرائیل علیه نوار غزه چه اتفاقاتی افتاد؟»، خبرگزاری مهر.]</ref>

=== ۱. نبرد الفرقان ===

اسرائیل در ۲۷ دسامبر ۲۰۰۸م جنگی نابرابر را با هدف نابودی مقاومت و اشغال دوبارهٔ غزه آغاز کرد که ۲۲ روز به طول انجامید. صهیونیست‌ها این جنگ را «سرب گداخته» (نماد تفکر مادی و طاغوتی) و رزمندگان مقاومت، آن را «نبرد فرقان» نامیدند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5593076/%D8%AF%D8%B1-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D8%B2%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8% «در چهار جنگ بزرگ اسرائیل علیه نوار غزه چه اتفاقاتی افتاد؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> در این جنایت هولناک، رژیم صهیونستی با حدود ۱۰۰ هواپیمای جنگی، ده‌ها نقطه در نوار غزه را بمباران کرد. صدها منزل مسکونی، بیمارستان، [[مسجد]]، مدرسه، دانشگاه و سازمان‌های وابسته به سمان ملل در نوار غزه هدف قرار گرفت. صهیونیست‌ها از سلاح‌های تحریم‌شدهٔ بین‌المللی از جمله بمب‌های حاوی فسفر سفید و اورانیوم در بمباران غزه استفاده کردند. در این حمله وحشیانه، ۱۴۱۹ نفر در نوار غزه شهید شدند که بیشتر آنها از شهروندان عادی و زنان و کودکان بودند. تعداد مجروحان ۵۵۰۰ نفر اعلام شد که برخی از آنها همچنان از معلولیت‌های ناشی از جنگ رنج می‌برند. ۸۳ درصد از شهدا را زنان و کودکان تشکیل می‌دادند.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/274695/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87-%D8%B5%D9%87%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9% «کارنامه سیاه صهیونیست‌ها علیه مردم فلسطین: 75 سال جنایت»، وبسایت روزنامۀ کیهان.]</ref> به نظر کارشناسان جنگ ۲۲ روزه، ناتوانی رژیم صهیونیستی در سرکوب مقاومت فلسطین را به اثبات رساند و در سطح بین‌الملل باعث شناخت مظلومیت مردم فلسطین، بسیج افکار عمومی جهان علیه رژیم صهیونیستی،<ref>سبزیان موسی‌آبادی و مظفری، «اهداف و پیامدهای جنگ 22 روزه رژیم صهیونیستی علیه غزه»، 1388ش، ص40.</ref> تزلزل دکترین امنیتی و خدشه‌دار شدن چهرهٔ این رژیم، تقویت جایگاه محلی ومنطقه‌ای جریان مقاومت و تحول در آرایش قدرت در خاورمیانه شد.<ref>سبزیان موسی‌آبادی و مظفری، «اهداف و پیامدهای جنگ 22 روزه رژیم صهیونیستی علیه غزه»، 1388ش، ص41.</ref> همچنین این نبرد کاهش اعتماد به نهادهای مدافع امنیت بین‌المللی را به دنبال داشت و مرز بین ادعا و واقعیت، در نحوهٔ عملکرد این نهادها شفاف‌تر شد.<ref>پورقیومی، «درس‌ها و پیامدهای مقاومت مردمی در جنگ 22 روزه غزه»، 1388ش، ص93.</ref>

=== ۲. نبرد سنگ‌های سجیل ===

جنگ سال ۲۰۱۲ (۸ روزه) با ترور «احمد الجعبری» از فرماندهان ارشد گردان‌های «القسام» شاخهٔ نظامی حماس آغاز شد و رژیم صهیونیستی پس از این ترور، حملات هوایی گسترده به غزه را آغاز کرد. در این حملهٔ وحشیانه، ۱۸۵ نفر فلسطینی شهید و ۱۳۹۹ نفر نیز زخمی شدند.<ref>سلطانشاهی، «انقلاب اسلامی و مسئله فلسطین: روزهای مصیبت‌بار اسراییل تحلیلی از دلایل و پیامدهای جنگ هشتروزه علیه مقاومت در غزه»، 1391ش، ص234-237.</ref> در این جنگ که با مقاومت مثال‌زدنی مبارزان فلسطینی و سخت‌کوشی مردم غزه همراه بود، رژیم صهیونیستی ناچار به آتش‌بس و ترک تهاجم شد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=34953 «ابعاد جنگ هشتروزه غزه از منظر رهبر انقلاب»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> اشغالگران این جنگ را «ستون ابرها» و مقاومت فلسطین «سنگ‌های سجیل» نامیدند. پیامد جنگ، مطابق نام‌گذاری‌های نمادین بود؛ هیمنهٔ پوشالی اسرائیل بر اثر مقاومت مرم فلسطین مثل ابر فروپاشید، اما در مقابل، وجههٔ مردمی و جهانی مقاومت بالا رفت و حقانیت آنها در برابر صهونیست‌ها و حمایت مسلمانان از هبران مقاومت افزایش یافت.<ref>سلطان‌شاهی، «انقلاب اسلامی و مسئله فلسطین: روزهای مصیبت‌بار اسراییل تحلیلی از دلایل و پیامدهای جنگ هشتروزه علیه مقاومت در غزه»، 1391ش، ص234-237.</ref> در این جنگ، پیروزی مردم غزه در اثر ایستادگی و مقاومت رقم خورد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=34953 «ابعاد جنگ هشتروزه غزه از منظر رهبر انقلاب»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>

=== ۳. نبرد العصف المأکول ===

در ۲۰۱۴م صهیونیست‌ها به بهانهٔ گمشدن سه اسرائیلی در کرانه باختری جنگ خونین دیگری را با هدف نابودی مقاومت اسلامی علیه مردم غزه آغاز کرد<ref>پورحسن، «جنگ 51 روزه غزه، انتفاضهٔ بین‌المللی و بایکوت رژیم صهیونیستی»، 1393ش، ص44.</ref> که صهیونیست‌ها این تجاوز را «لبه محافظ» و رزمندگان مقاومت آن را نبرد «العصف المأکول» نامیدند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5593076/%D8%AF%D8%B1-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D8%B2%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8% «در چهار جنگ بزرگ اسرائیل علیه نوار غزه چه اتفاقاتی افتاد؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> این تجاوز ۲۱۲۷ شهید و نزدیک به ۱۱ هزار مجروح بر جای گذاشت. کودکان و زنان بخش زیادی از کشته‌شدگان را تشکیل دادند به نحوی که خبرها از شهادت ۵۰۰ کودک و بیش از ۲۵۰ زن حکایت داشت. هزار باب خانه ویران شد و ۳۰ هزار باب نیز آسیب جدی دید.<ref>پورحسن، «جنگ 51 روزه غزه، انتفاضهٔ بین‌المللی و بایکوت رژیم صهیونیستی»، 1393ش، ص53.</ref> به نظر کارشناسان این جنگ که با تجاوز گستردهٔ رژیم صهیونیستی و بدون رعایت اصل تناسب آغاز شده بود، اسرائیل را به‌دلیل به‌کارگیری رویهٔ همیشگی خشونت حداکثری، کودک‌کشی، ویرانسازی زیرساخت‌های غزه، در افکار عمومی جهان رسوا کرد؛ به‌همین مناسبت، تظاهرات بی‌سابقه در شهرهای مختلف علیه رژیم صهیونیستی برگزار شد.<ref>پورحسن، «جنگ 51 روزه غزه، انتفاضهٔ بینالمللی و بایکوت رژیم صهیونیستی»، 1393ش، ص40.</ref>

=== ۴. نبرد شمشیر قدس ===

این جنگ در ماه می ۲۰۲۱م رخ داد که توسط رژیم صهیونیستی «نگهبان قلعه‌ها» و توسط مقاومت اسلامی «شمشیر قدس» (سیف القدس) نام‌گذاری شد و ۱۱ روز طول کشید. این جنگ از سنگین‌ترین نبردها بود و ویرانی عظیمی در منازل مسکونی، تأسیسات و زیرساخت‌های دولتی و خصوصی نوار غزه به بار آورد. همچنین باعث شهادت ۲۶۰ فلسطینی شد که در میان آنها ۶۶ کودک و ۴۱ زن بود و بیش از ۱۹۰۰ مجروح از جمله ۵۶۰ کودک بر جای گذاشت. در این جنگ یک هزار و ۷۰۰ واحد مسکونی به‌صورت کامل و حدود ۶۰ هزار واحد دیگر به صورت جزئی تخریب شدند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5593076/%D8%AF%D8%B1-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D8%B2%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8% «در چهار جنگ بزرگ اسرائیل علیه نوار غزه چه اتفاقاتی افتاد؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> مقاومت فلسطین در پاسخ به حملات صهیونیست‌ها بیش از ۴۰۰۰ موشک به سمت فلسطین اشغالی شلیک کرد.<ref>[https://fa.alalam.ir/news/6169208/تصاویری-از-قبل-و-بعد-جنگ-11-روزه-در-غزه «تصاویری از قبل و بعد جنگ 11 روزه در غزه »، وب‌سایت شبکۀ العالم.]</ref> کارشناسان معتقدند این جنگ باعث تقویت وحدت و انسجام در سراسر فلسطین و محبوبیت مبارزان و مقاومت در میان مردم جهان شد و بر باد رفتن قدرت بازدارندگی، قساوت و ماهیت ضدانسانی رژیم صهیونیستی را بیش از پیش نمایان کرد.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/14000301000112/ابعاد-و-پیامدهای-شکست-رژیم-صهیونیستی-در-ج «ابعاد و پیامدهای شکست رژیم صهیونیستی در جنگ ۱۲ روزه»، خبرگزاری فارس.]</ref>

=== ۵. نبرد طوفان الاقصی ===

در پاسخ به تجاوز و جنایات مستمر صهیونیست‌ها علیه مردم غزه، گروه مقاومت در پانزدهم ۱۴۰۲ش (هفتم اکتبر ۲۰۲۳م) عملیات بزرگ، بی‌سابقه و دشمن‌شکنی را با نام «طوفان الاقصی» راه‌اندازی کرد؛ «کتائب القسّام» با عبور از مرزهای غزه و حدود امنیتی آن، برای اولین‌بار از هوا، زمین و زیر زمین وارد سرزمین‌های اشغالی شدند و حدود ۵ هزار موشک و راکت را در ۴ ساعت به سمت سرزمین‌های اشغالی شلیک و چندین شهرک و پاسگاه نظامی را آزاد کردند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=54194 «طوفان الاقصی؛ خشم و غرور فلسطین در نقطه برگشت‌ناپذیر»، وبسایت دیگران.]</ref> تعداد نیروهای شرکت‌کننده در این حمله از جانب نیروهای حماس، نزدیک به ۱۰۰۰ نفر و نقاط عملیاتی ورودی به خاک‌های اشغالی، ۱۵ نقطه معرفی شده است.<ref>«ضربهٔ کاری مقاومت فلسطین به اقتصاد صهیونیست‌ها»، خبرگزاری ایسنا.</ref> در این عملیات دقیق، هماهنگ و برق‌آسا، حدود ۱۴۰۰ اسرائیلی کشته، بیش از ۵۴۰۰ نفر از آنها زخمی و تعداد ۲۱۲ نفر اسیر شدند.<ref>[https://fa.alalam.ir/news/6733298/نوزدهمین-روز-از-عملیات-طوفان-الاقصی--شمار-Ø´Ù «نوزدهمین روز از عملیات طوفان الاقصی شمار شهدای غزه از 6 هزار نفر گذشت»، وب‌سایت شبکۀ العالم.]</ref> این عملیات باعث شکست بزرگ اطلاعاتی و امنیتی و تحقیر اسرائیل شد که از سوی صاحب‌نظران «غیرقابل ترمیم» توصیف شده است. بعد از عملیات طوفان الاقصی، در حملهٔ گسترده و بی‌سابقهٔ هوایی و توپخانه‌ای اسرائیل به مناطق مسکونی در نوار غزه، هزاران نفر غیرنظامی کشته، ده‌ها هزار نفر زخمی و ده‌ها هزار خانهٔ مسکونی شامل بیمارستان، مسجد، کلیسا و مدرسه، ویران شده‌اند. این اقدامات اسرائیل از سوی مجامع بین‌المللی جنایت جنگی، نسل‌کشی و قتل‌عام خوانده شده و موجب خشم و نفرت عمومی در کشورهای اسلامی و غیر اسلامی در سراسر جهان شده است.<ref>[[طوفان_الاقصی|«طوفان الاقصی»، ویکی زندگی.]]</ref>

== جنایات اسرائیل در نوار غزه ==

=== ۱. نقض حقوق بین‌الملل ===

بر اساس کنوانسیون‌های ژنو، انتقال یا اخراج مردم، تنبیه دسته‌جمعی، گروگان‌گیری، تبعیض بر اساس تعلقات نژادی، مذهبی و سیاسی و کنترل مواد دارویی و غذایی در جهت خلاف نیازهای عادی مردم، ممنوع است؛ اما بررسی شواهد و مستندات مراجع معتبر و نهادهای ناظر بین‌المللی، نشان می‌دهد که مجموعهٔ متنوعی از مهم‌ترین قواعد اصلی و عرفی حقوق بین‌الملل و مقررات ناظر بر حقوق بین‌الملل بشردوستانه در جریان جنگ‌های رژیم صهیونیستی علیه مردم نوار غزه نقض شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85260838/%D9%86%D8%B3%D9%84-%DA%A9%D8%B4%DB%8C-%D9%88-%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%BA%D8%B2%D9%87-%D9%85%D8%AF%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%D8%B4%D8%B1-%DA%A9% «نسل‌کشی و جنایت جنگی در غزه؛ مدعیان حقوق بشر کجا ایستاده‌اند؟»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

=== ۲. جنایت علیه بشریت ===

کشتار وسیع غیر نظامیان از جمله زنان و کودکان، ممانعت از انتقال مجروحان، حمله به بیمارستان‌ها، ممنوعیت دسترسی به دارو و حمله به مدرسه‌ها و مراکز مذهبی، همگی از موارد نقض کنوانسیون‌های ژنو و ارتکاب جنایت علیه بشریت محسوب می‌شود که اسرائیل بارها آن را مرتکب شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85260838/%D9%86%D8%B3%D9%84-%DA%A9%D8%B4%DB%8C-%D9%88-%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%BA%D8%B2%D9%87-%D9%85%D8%AF%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%D8%B4%D8%B1-%DA%A9% «نسل‌کشی و جنایت جنگی در غزه؛ مدعیان حقوق بشر کجا ایستاده‌اند؟»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

=== ۳. جنایات جنگی ===

کشتار غیر نظامیان از جمله زنان و کودکان، حمله به تأسیسات غیرنظامی، بمباران منازل مسکونی، مدرسه‌ها، مسجدها، مرکزهای پلیس، مکان‌های عمومی، نابودی زیرساخت‌های حیاتی از جمله قطع شبکهٔ توزیع آب و برق، تخریب مراکز درمانی، ممانعت از حمل‌ونقل مجروحان و ارسال دارو، برخی از مهم‌ترین مصادیق جنایت جنگی اسرائیل در غزه است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85260838/%D9%86%D8%B3%D9%84-%DA%A9%D8%B4%DB%8C-%D9%88-%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%BA%D8%B2%D9%87-%D9%85%D8%AF%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%D8%B4%D8%B1-%DA%A9% «نسل‌کشی و جنایت جنگی در غزه؛ مدعیان حقوق بشر کجا ایستاده‌اند؟»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

=== ۴. نسل‌کشی ===

در تجاوز اسرائیل به نوار غزه، نیروهای رژیم صهیونیستی با محاصرهٔ همه‌جانبهٔ غزه و ممانعت از ارسال نیازهای اولی و روزمره برای ادامهٔ زندگی عادی مردم و با علم به اینکه مقتولان عضوی از گروه بزرگتری به نام ساکنان غزه هستند و بدون در نظر گفتن تعلق آنان به یک گروه نظامی یا سیاسی خاص اقدام به قتل آنان کرده‌اند. به نظر کارشناسان هر دو رکن مادی و روانی جرم نسل‌کشی بر اساس تعریف کنوانسیون پیشگیری و مجازات نسل‌کشی در این اقدامات اسرائیل محقق شده است. همچنین ایجاد شرایط سخت زندگی برای یک گروه به قصد نابودساختن کل یا بخشی از آن گروه، نابودسازی یعنی ایجاد ممانعت یا محروم‌سازی از دسترسی به غذا و دارو وارد آوردن صدمات شدید جسمی یا روانی به اعضای آن گروه، در زمرهٔ جنایت نسل‌کشی است که همگی در نوار غزه توسط رژیم صهیونیستی محقق شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85260838/%D9%86%D8%B3%D9%84-%DA%A9%D8%B4%DB%8C-%D9%88-%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%BA%D8%B2%D9%87-%D9%85%D8%AF%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%D8%B4%D8%B1-%DA%A9% «نسل‌کشی و جنایت جنگی در غزه؛ مدعیان حقوق بشر کجا ایستاده‌اند؟»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

== تونل‌های مقاومت در غزه ==

در نوار غزه شبکهٔ مدرن تونل‌های پیچ‌درپیچی وجود دارد که گروه‌های مقاومت فلسطین طی سال‌های گذشته آن را حفر کرده‌اند و به «شهر زیرمینی» و «مترو غزه» معروف شده است. مقاومت فلسطین برای اولین‌بار در زمان انتفاضهٔ دوم در ۲۰۰۰م به حفر تونل به‌عنوان یک تاکتیک جدید برای شکستن محاصره و مقابله با رژیم اسرائیل روی آورد که در خروج نظامیان رژیم صهیونیستی از نوار غزه در ۲۰۰۵م اثرگذار بود. بعد از آن، مقاومت عملیات‌های نظامی بزرگی علیه پایگاه‌های اشغالگران اسرائیلی از این تونل‌ها انجام داد. از ویژگی‌های مهم تونل‌های غزه که موجب سردرگمی، وحشت و شکست اسرائیل می‌شود، رازآلودبودن آن است؛ کسی دربارهٔ طول و ابعاد مختلف آن چیزی نمی‌داند. از طرف دیگر، این تونل‌ها، تمام عناصر لازم برای یک عملیات جنگی را دارد. روند مدیریت زرادخانه، سلاح و مهمات، کارگاه‌های تولید آن و سکوهای پرتاب موشک از طریق شبکهٔ تونل‌ها صورت می‌گیرد. علاوه‌بر این، شبکه ارتباطی ویژه‌ای نیز برای ادارهٔ عملیات وجود دارد که رژیم اسرائیل قادر به رهگیری آن نیست.<ref>[https://asre-iranian.ir/newspaper/BlockPrint/88105 «شهر زیرزمینی؛ تاکتیک برتر مقاومت»، وب‌سایت روزنامۀ عصر ایران.]</ref>

== روز غزه ==

۲۹ دی در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران، روز غزه، نماد مقاومت فلسطین نام‌گذاری شده است. نام‌گذاری این روز به دنبال ایستادگی مردم غزه در برابر تهاجمات همه‌جانبهٔ رژیم صهیونیستی و پیروزی آنها در نبرد الفرقان صورت گرفت.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13981028000349/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%BA%D8%B2%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%B8%D9%84%D9%88%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D9%84%D8%B «روز غزه؛ نماد حمایت از مقاومت و مظلومیت فلسطین»، خبرگزاری فارس.]</ref>

== نوار غزه در هنرهای تجسمی ==

اهمیت و هویت نمادین نوار غزه باعث شده است که رویدادهای مختلف این منطقه مسلمان به زبان هنرهای تجسمی بازتاب پیدا کند؛ برای مثال در ۱۴ آبان ۱۴۰۲ش، رویداد هنری جهانی «مقاومت می‌کنیم» (نحن نقاوم) با نمایش آثار هنرمندان تجسمی در موزهٔ هنرهای دینی [[امام علی]] در تهران برگزار شد؛ کاریکاتور، عکس، پوستر و تصویرسازی از سراسر جهان، برگزاری نشست‌های هنر مقاومت و رسانه و پخش موشن‌گرافیک و فیلم‌های کوتاه خبری بخش‌هایی از این رویداد هنری بود.<ref>[https://www.irna.ir/news/85280334/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%BA%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%A7%D8%A8-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8% «مقاومت مردم غزه در قاب نمایشگاه هنرمندان تجسمی جهان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

 

 

== پانویس ==

 

== منابع ==

* «ابعاد تکان‌دهنده از بحران انسانی در غزه»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۹ مهر ۱۴۰۲ش.

* ابعاد جنگ هشتروزهٔ غزه از منظر رهبر انقلاب»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ انتشار: ۱ آذر ۱۳۹۲ش.

* «ابعاد و پیامدهای شکست رژیم صهیونیستی در جنگ ۱۲ روزه»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱ خرداد ۱۴۰۰ش.

* «اشعار شاعران مطرح آئینی برای مردم غزه»، خبرگزاری فارس، تاریخ انتشار: ۳ آبان ۱۴۰۲ش.

* «انتشار ۳۷ عنوان کتاب با موضوع غزه»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۳۹۴ش.

* «اوضاع در فلسطین مظلوم در گفتگو با: اسماعیل هنیه نخست‌وزیر منتخب فلسطین»، مجلهٔ پاسدار اسلام، شماره ۳۰۱، دی ۱۳۸۵ش.

* «باریکهٔ ۴۰ کیلومتری غزه را بهتر بشناسیم»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۵ تیر ۱۳۹۳ش.

* پورحسن، ناصر، «جنگ ۵۱ روزهٔ غزه، انتفاضهٔ بینالمللی و بایکوت رژیم صهیونیستی»، مطالعات فلسطین، شمارهٔ ۲۵، تابستان ۱۳۹۳ش.

* پورقیومی، ایوب، «درسها و پیامدهای مقاومت مردمی در جنگ ۲۲ روزهٔ غزه»، مجلهٔ مطالعات بسیج، سال دوازدهم، شمارهٔ ۴۴، پاییز ۱۳۸۸ش.

* «تصاویری از قبل و بعد جنگ ۱۱ روزه در غزه»، وب‌سایت شبکهٔ العالم، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۱ش.

* جواد، علی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، بیروت، دارالساقی، ۱۴۲۲ق.

* حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم البلدان، بیروت، دارصادر، چاپ دوم، ۱۹۹۵م.

* «در چهار جنگ بزرگ اسرائیل علیه نوار غزه چه اتفاقاتی افتاد؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۸ شهریور ۱۴۰۱ش.

* رجبی، مریم، «غزه در بحران»، وبسایت انسانشناسی و فرهنگ، تاریخ درج مطلب: ۱۷ شهریور ۱۳۹۹ش.

* «روز غزه؛ نماد حمایت از مقاومت و مظلومیت فلسطین»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۸ دی ۱۳۹۸ش.

* زعتیر، اکرم، سرگذشت فلسطین، ترجمهٔ اکبر هاشمی رفسنجانی، تهران، تربیت، ۱۳۷۳ش.

* سبزیان موسی‌آبادی، علی‌رضا و مظفری، هانیه، «اهداف و پیامدهای جنگ ۲۲ روزهٔ رژیم صهیونیستی علیه غزه»، مجلهٔ تحقیقات سیاسی و بین‌المللی، دورهٔ ۱، شمارهٔ ۲، ۱۳۸۸ش.

* سلطانشاهی، علی‌رضا، «انقلاب اسلامی و مسئله فلسطین: روزهای مصیبتبار اسراییل تحلیلی از دلایل و پیامدهای جنگ هشتروزه علیه مقاومت در غزه»، مجلهٔ پانزدهٔ خرداد، شمارهٔ ۳۴، زمستان ۱۳۹۱ش.

* سناییراد، رسول، هولوکاست در غزه، تهران، نمسا، ۱۳۸۷ش.

* سند، محمد، عمارة قبور النبی و أهل بیته مشعر إلهی، به کوشش ابراهیم حسین بغدادی، بیروت، الامیرة، ۱۴۳۱ق.

* «شهر زیرزمینی؛ تاکتیک برتر مقاومت»، وبسایت روزنامهٔ عصر ایران، تاریخ درج مطلب: تاریخ بازدید: ۱۸ آبان ۱۴۰۲ش.

* «ضربهٔ کاری مقاومت فلسطین به اقتصاد صهیونیست‌ها»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ مهر ۱۴۰۲ش.

* «طوفان الاقصی؛ خشم و غرور فلسطین در نقطهٔ برگشت‌ناپذیر»، وب‌سایت دیگران، تاریخ درج مطلب: ۱۸ مهر ۱۴۰۲ش.

* «طوفان الاقصی»، ویکی زندگی، تاریخ بازدید: ۱۷ آبان ۱۴۰۲ش.

* «غزه قبل از جنگ»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۶ آبان ۱۴۰۲ش.

* «غزه»، وب‌سایت دانشنامهٔ فرق اسلامی، تاریخ بازدید: ۱۵ آبان ۱۴۰۲ش.

* قره‌گیزلی، کامران، «محاصرهٔ غزه»، همشهری دیپلماتیک، سال سوم، شمارهٔ ۲۵، ۱۳۸۷ش.

* «کارنامه سیاه صهیونیست‌ها علیه مردم فلسطین: ۷۵ سال جنایت»، وب‌سایت روزنامهٔ کیهان، تاریخ درج مطلب: ۱۹مهر ۱۴۰۲ش.

* «مقاومت مردم غزه در قاب نمایشگاه هنرمندان تجسمی جهان»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۳ آبان ۱۴۰۲ش.

* موسوی، سید صمد، «جنایت غزه، عوامل و ریشه‌ها»، مجلهٔ مبلغان، شمارهٔ ۱۱۲، بهمن و اسفند ۱۳۸۷ش.

* الندوة العالمیة للشباب الإسلامی، الموسوعة المیسرة فی الأدیان و المذاهب والأحزاب المعاصرة، بیروت، دار الندوة العالمیة للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۴۲۰ق.

* «نسل‌کشی و جنایت جنگی در غزه؛ مدعیان حقوق بشر کجا ایستاده‌اند؟»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۵ مهر ۱۴۰۲ش.

* «نوزدهمین روز از عملیات طوفان الاقصی؛ شمار شهدای غزه از ۶ هزار نفر گذشت»، وب‌سایت شبکهٔ العالم، تاریخ درج مطلب: ۳ آبان ۱۴۰۲ش.

* ولید، محمدعلی، نوار غزه، جغرافیا و جمعیت، ترجمهٔ محمدرضا بلوردی، تهران، اندیشهسازان نور، ۱۳۸۴ش.

* «۲ شعر جدید محمدرضا ترکی دربارهٔ مظلومیت غزه»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۳۰ مهر ۱۴۰۲ش.