بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
بدننمایی اختلالی است که افراد مبتلا به آن بهطور نامتعارف تمایل به نشاندادن نقاط خصوصی [[بدن]] خود به دیگران بهخصوص غریبهها دارند. آمار دقیق از تعداد افراد مبتلا به این اختلال در جامعه وجود ندارد؛ اما شواهد نشان میدهد ابتلای مردان بهطور قابلملاحظه بیشتر از زنان است. بهعلت آسیبهایی که این اختلال برای خود فرد مبتلا و جامعه دارد درمان آن از اهمیت زیادی برخوردار است. | بدننمایی اختلالی است که افراد مبتلا به آن بهطور نامتعارف تمایل به نشاندادن نقاط خصوصی [[بدن]] خود به دیگران بهخصوص غریبهها دارند. آمار دقیق از تعداد افراد مبتلا به این اختلال در جامعه وجود ندارد؛ اما شواهد نشان میدهد ابتلای مردان بهطور قابلملاحظه بیشتر از زنان است. بهعلت آسیبهایی که این اختلال برای خود فرد مبتلا و جامعه دارد درمان آن از اهمیت زیادی برخوردار است. | ||
==مفهومشناسی== | ==مفهومشناسی== | ||
[[بدننمایی]] یا عورتنمایی (Exhibitionism) نوعی [[انحراف جنسی]] است که در آن فرد از طریق نمایش [[اندام جنسی]] عریان به افراد بیگانه به ارضای جنسی میرسد.<ref> [https://www.vajehyab.com/?q=%D8%B9%D9%88%D8%B1%D8%AA+%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C&f=farhangestan واژههای مصوب فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی، ذیل واژۀ عورتنمایی، وبسایت واژهیاب.] </ref> | [[بدننمایی]] یا عورتنمایی (Exhibitionism) نوعی [[انحراف جنسی]] است که در آن فرد از طریق نمایش [[اندام جنسی]] عریان به افراد بیگانه به ارضای جنسی میرسد.<ref> [https://www.vajehyab.com/?q=%D8%B9%D9%88%D8%B1%D8%AA+%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C&f=farhangestan واژههای مصوب فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی، ذیل واژۀ عورتنمایی، وبسایت واژهیاب.] </ref> این رفتار غالباً بدون تماس فیزیکی با قربانی رخ میدهد، اما در بسیاری از موارد موجب ناراحتی روانی، اضطراب یا احساس ناامنی در مشاهدهکنندگان میشود.<ref>[https://www.koffellaw.com/columbus-criminal-defense-blog/2013/september/a-psychological-understanding-of-exhibitionism/ Psychological Understanding of Exhibitionism | The Koffel Law Firm]</ref> | ||
==تفاوت عورتنمایی با تماشاگری جنسی== | ==تفاوت عورتنمایی با تماشاگری جنسی== | ||
| خط ۴۹: | خط ۴۹: | ||
*بدننمایان مجرم: این افراد علاوه بر بدننمایی برخی دیگر از جرمهای جنسی مانند [[پدوفیلیا|کودکآزاری]] نیز انجام میدهند. این نوع از بدننمایی نسبت به دو نوع دیگر خطرناکتر است. | *بدننمایان مجرم: این افراد علاوه بر بدننمایی برخی دیگر از جرمهای جنسی مانند [[پدوفیلیا|کودکآزاری]] نیز انجام میدهند. این نوع از بدننمایی نسبت به دو نوع دیگر خطرناکتر است. | ||
*بدننمایان انحصاری: این افراد کسانی هستند که نمیتوانند بهصورت عادی رابطه عاشقانه با جنس مخالف برقرار کنند و از بدننمایی برای ارضای [[میل جنسی]] خود استفاده میکنند.<ref> Aggrawal, Forensic and Medico-legal Aspects of Sexual Crimes and Unusual Sexual Practices, vol 1 </ref> | *بدننمایان انحصاری: این افراد کسانی هستند که نمیتوانند بهصورت عادی رابطه عاشقانه با جنس مخالف برقرار کنند و از بدننمایی برای ارضای [[میل جنسی]] خود استفاده میکنند.<ref> Aggrawal, Forensic and Medico-legal Aspects of Sexual Crimes and Unusual Sexual Practices, vol 1 </ref> | ||
== ارتباط بدننمایی با دیگر اختلالات روانی == | |||
اختلال عورتنمایی ممکن است همراه با برخی اختلالات روانی دیگر دیده شود؛ از جمله: | |||
* اختلالات افسردگی؛ | |||
* اختلال دوقطبی؛ | |||
* اختلالات اضطرابی؛ | |||
* اختلال مصرف مواد؛ | |||
* اختلال کمتوجهی ـ بیشفعالی؛ | |||
* اختلال شخصیت ضداجتماعی؛ | |||
* سایر اختلالات پارافیلیک.<ref>[https://www.psychologytoday.com/us/conditions/exhibitionism “Exhibitionism,” Psychology Today website.]</ref> | |||
==شیوع بدننمایی== | ==شیوع بدننمایی== | ||
| خط ۵۴: | خط ۶۵: | ||
==دلایل اختلال بدننمایی== | ==دلایل اختلال بدننمایی== | ||
اختلال بدننمایی معمولاً در سنین جوانی مشاهده میشود و میتوان گفت علت دقیق آن ناشناخته است؛ اما دلایلی مانند داشتن شخصیت ضداجتماعی، استفاده از مواد و مشروبات الکلی و اختلالات پارافیلیک را برای ابتلا به آن ذکر میکنند. گفته شده است که برخی از مکاتب فکری نیز باعث به وجود آمدن این اختلال میشود؛ اما هیچکدام از این علتها اثبات شده نیستند.<ref> [https://www.firstlightpsych.com/blog/sexual-disorders/exhibitionistic-disorder . Exhibition Disorder, firstlightpsych site.]</ref> | اختلال بدننمایی معمولاً در سنین جوانی مشاهده میشود و میتوان گفت علت دقیق آن ناشناخته است؛ اما روانشناسان دلایلی مانند داشتن شخصیت ضداجتماعی، استفاده از مواد و مشروبات الکلی و اختلالات پارافیلیک را برای ابتلا به آن ذکر میکنند. گفته شده است که برخی از مکاتب فکری نیز باعث به وجود آمدن این اختلال میشود؛ اما هیچکدام از این علتها اثبات شده نیستند.<ref> [https://www.firstlightpsych.com/blog/sexual-disorders/exhibitionistic-disorder . Exhibition Disorder, firstlightpsych site.]</ref> | ||
برخی پژوهشهای روانشناختی، تجربههای خاص دوران کودکی را در شکلگیری اختلال بدننمایی مؤثر دانستهاند. در یکی از این مطالعات، مشاهده شد کودکانی که تجربههایی مانند استحمام مشترک با زنان، قرار گرفتن در معرض برهنگی در محیط خانواده، یا مشاهده و دیدهشدن اندام جنسی در فضای خانوادگی را داشتهاند، ممکن است این موقعیتها را با احساس لذت و برانگیختگی پیوند دهند. پژوهشگران بر این باورند که تکرار چنین تجربههایی میتواند به فرایند شرطیشدن روانی و عادیسازی رفتار نمایش بدن در ذهن فرد بینجامد.<ref>[https://www.koffellaw.com/columbus-criminal-defense-blog/2013/september/a-psychological-understanding-of-exhibitionism/ Psychological Understanding of Exhibitionism | The Koffel Law Firm]</ref> | |||
برخی | برخی پژوهشها بر نقش عوامل زیستی و هورمونی در بروز رفتارهای نمایشگرانه تأکید کردهاند. در پارهای از مطالعات، تفاوتهایی در میزان هورمونهای جنسی افراد مبتلا مشاهده شده است. نتایج این بررسیها حاکی از آن است که افزایش سطح تستوسترون، بهویژه تستوسترون آزاد، میتواند با شدت یافتن تمایلات نمایشگرانه ارتباط داشته باشد. بر پایه این دیدگاه، رفتار بدننمایی در برخی افراد ممکن است با میل جنسی فزاینده و برانگیختگی جنسی بالا پیوند داشته باشد.<ref>[https://www.koffellaw.com/columbus-criminal-defense-blog/2013/september/a-psychological-understanding-of-exhibitionism/ Psychological Understanding of Exhibitionism | The Koffel Law Firm]</ref> | ||
==بدننمایی کودکان== | ==زمینه بدننمایی کودکان== | ||
از نظر برخی پژوهشگران، برهنگی دائمی کودکان در منزل بهویژه در مقابل دیدگان مادر، که موجب آسیبپذیری مغز کودکان و ترشح زیاد هورمون تستوسترون میشود، میتواند زمینهساز عورتنمایی در کودکان باشد.<ref>[https://ariyazcenter.com/showing-nakedness-or-showing-body/ علیبیگی، «عورت نمایی یا بدن نمایی»، وبسایت انجمن علمی روانشناسی تربیتی ایران.]</ref> | از نظر برخی پژوهشگران، برهنگی دائمی کودکان در منزل بهویژه در مقابل دیدگان مادر، که موجب آسیبپذیری مغز کودکان و ترشح زیاد هورمون تستوسترون میشود، میتواند زمینهساز عورتنمایی در کودکان باشد.<ref>[https://ariyazcenter.com/showing-nakedness-or-showing-body/ علیبیگی، «عورت نمایی یا بدن نمایی»، وبسایت انجمن علمی روانشناسی تربیتی ایران.]</ref> | ||
| خط ۶۴: | خط ۷۷: | ||
فضای مجازی بهدلیل سهولت دستیابی به اینترنت و امکان به اشتراک گذاری محتوا و ارتباط بدون واسطه با دیگران زمینۀ بدننمایی را برای افراد مبتلا به این اختلال فراهمتر میسازد. بدن نمایی در فضای مجازی با نقض [[حریم خصوصی در فضای مجازی|حریم خصوصی]] دیگران و در راستای جلب توجه آنان انجام میشود.<ref>[https://www.bineshnovin.com/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%B9%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D8%AF%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ «اختلال عورت نمایی یا بدن نمایی چیست؟»، وبسایت مرکز مشاوره بینش نوین.]</ref> | فضای مجازی بهدلیل سهولت دستیابی به اینترنت و امکان به اشتراک گذاری محتوا و ارتباط بدون واسطه با دیگران زمینۀ بدننمایی را برای افراد مبتلا به این اختلال فراهمتر میسازد. بدن نمایی در فضای مجازی با نقض [[حریم خصوصی در فضای مجازی|حریم خصوصی]] دیگران و در راستای جلب توجه آنان انجام میشود.<ref>[https://www.bineshnovin.com/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%B9%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D8%AF%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ «اختلال عورت نمایی یا بدن نمایی چیست؟»، وبسایت مرکز مشاوره بینش نوین.]</ref> | ||
== | ==پیامدهای روانی و خانوادگی بدننمایی== | ||
بدننمایی پیامدهای بدی برای فرد مبتلا دارد؛ زیرا فرد احساس [[شرم]] و گناه میکند و به آشفتگیهای عاطفی دچار است و ممکن است از محیطهای اجتماعی جدا شود و در برقراری ارتباط جنسی با همسر خود دچار مشکل شود. از طرفی همسر فرد مبتلا نیز ممکن است از لحاظ روحی آسیب ببیند؛ زیرا احساس خواهد کرد که برای همسر خود جذاب نیست.<ref> [https://www.firstlightpsych.com/blog/sexual-disorders/exhibitionistic-disorder Exhibition Disorder, firstlightpsych site.]</ref> | بدننمایی پیامدهای بدی برای فرد مبتلا دارد؛ زیرا فرد احساس [[شرم]] و گناه میکند و به آشفتگیهای عاطفی دچار است و ممکن است از محیطهای اجتماعی جدا شود و در برقراری ارتباط جنسی با همسر خود دچار مشکل شود. از طرفی همسر فرد مبتلا نیز ممکن است از لحاظ روحی آسیب ببیند؛ زیرا احساس خواهد کرد که برای همسر خود جذاب نیست.<ref> [https://www.firstlightpsych.com/blog/sexual-disorders/exhibitionistic-disorder Exhibition Disorder, firstlightpsych site.]</ref> | ||
برخی پژوهشگران معتقدند افراد نمایشگرا گاه واکنش شوکزده یا ترسیده قربانی را بهاشتباه نشانه توجه یا علاقه جنسی تلقی میکنند و رفتار خود را نوعی ابراز علاقه میپندارند. با این حال، این رفتار میتواند آثار روانی زیانباری بر قربانیان برجای بگذارد و در برخی موارد با جرائم جنسی دیگر نیز همراه شود.<ref>[https://www.psychologytoday.com/us/conditions/exhibitionism “Exhibitionism,” Psychology Today website.]</ref> | |||
==درمان بدننمایی== | ==درمان بدننمایی== | ||
بیشتر مبتلایان به اختلال عورتنمایی داوطلبانه برای درمان مراجعه نمیکنند و معمولاً پس از مشکلات قضایی یا فشارهای خانوادگی تحت درمان قرار میگیرند. درمان این اختلال عمدتاً شامل رواندرمانی و دارودرمانی است. | |||
درمان شناختی ـ رفتاری از مهمترین روشهای درمانی بهشمار میرود و هدف آن شناسایی موقعیتها و محرکهایی است که رفتار نمایشگرانه را فعال میکنند. این شیوه به فرد کمک میکند راههای سالمتری برای کنترل امیال و تکانههای جنسی بیابد. آموزش مهارتهای مقابلهای، بازسازی شناختی، آموزش همدلی و تمرینهای آرامسازی نیز در درمان بهکار میروند.<ref>“Exhibitionism,” Psychology Today website. </ref> | |||
برای درمان این اختلال باید با پزشکی که متخصص در زمینه اختلالات جنسی است مشورت کرد، از داروهای مختلف نیز برای بهبود بیماران مبتلا کمک گرفته میشود. در پروسه درمان باید از الکل و محرکهایی که منجر به تشدید تمایلات جنسی میشود، پرهیز شود. | برای درمان این اختلال باید با پزشکی که متخصص در زمینه اختلالات جنسی است مشورت کرد، از داروهای مختلف نیز برای بهبود بیماران مبتلا کمک گرفته میشود. در پروسه درمان باید از الکل و محرکهایی که منجر به تشدید تمایلات جنسی میشود، پرهیز شود. | ||
همچنین داروهایی مانند فلوکستین برای مقابله با [[افسردگی]] و [[کاهش میل جنسی]] تجویز میشود. داروهایی مانند آنتی آندروژنهاکه باعث کاهش هورمون سطح تستوسترون میشود نیز ممکن است در مراحلی از درمان استفاده شوند. اگر این داروها نیز موثر نبودند در نهایت از داروهایی که باعث کاهش هورمونهای محرک فولیکول و هورمونهای لوتئینه از غده هیپوفیز و در نهایت کاهش تولید تستوسترون میشود کمک میگیرند.<ref>[https://www.merckmanuals.com/professional/psychiatric-disorders/paraphilic-disorders/exhibitionistic-disorder R. Brown. Exhibitionism. merckmanuals site.]</ref> | همچنین داروهایی مانند فلوکستین برای مقابله با [[افسردگی]] و [[کاهش میل جنسی]] تجویز میشود. داروهایی مانند آنتی آندروژنهاکه باعث کاهش هورمون سطح تستوسترون میشود نیز ممکن است در مراحلی از درمان استفاده شوند. اگر این داروها نیز موثر نبودند در نهایت از داروهایی که باعث کاهش هورمونهای محرک فولیکول و هورمونهای لوتئینه از غده هیپوفیز و در نهایت کاهش تولید تستوسترون میشود کمک میگیرند.<ref>[https://www.merckmanuals.com/professional/psychiatric-disorders/paraphilic-disorders/exhibitionistic-disorder R. Brown. Exhibitionism. merckmanuals site.]</ref> هرچند آثار آنها غالباً موقتی بود و پس از پایان درمان، تمایلات پیشین دوباره ظاهر میشد.<ref>[https://www.koffellaw.com/columbus-criminal-defense-blog/2013/september/a-psychological-understanding-of-exhibitionism/ Psychological Understanding of Exhibitionism | The Koffel Law Firm]</ref> | ||
صاددقانه با همسرتان دربارۀ این اختلال و [[تخیلات جنسی]] خود گفتوگو کنید تا به شما در درمان این اختلال کمک کند.<ref>[https://ariyazcenter.com/showing-nakedness-or-showing-body/ علیبیگی، «عورت نمایی یا بدن نمایی»، وبسایت انجمن علمی روانشناسی تربیتی ایران.]</ref> | صاددقانه با همسرتان دربارۀ این اختلال و [[تخیلات جنسی]] خود گفتوگو کنید تا به شما در درمان این اختلال کمک کند.<ref>[https://ariyazcenter.com/showing-nakedness-or-showing-body/ علیبیگی، «عورت نمایی یا بدن نمایی»، وبسایت انجمن علمی روانشناسی تربیتی ایران.]</ref> | ||
| خط ۷۹: | خط ۹۸: | ||
== پیشگیری از بدننمایی == | == پیشگیری از بدننمایی == | ||
مراقبت جنسی در اسلام از کودکی توصیه شده است و حفظ حریم کودک از همان طفولیت مورد تأکید است تا جایی که پیامبر اسلام نگاه فرزند به عورت پدر و مادر و نیز نگاه پدر و مادر به عورت فرزند را مجاز نمیدانند. همچنین والدین را از رفتن به حمام همراه کودک خود بدون پوشاندن عورت منع کردهاند و دین اسلام یادگرفتن [[حیا]] و خویشتنداری از دوران کودکی را بر شکلگیری شخصیت و ویژگیهای روانشناختی کودک مؤثر میداند.<ref>عباسی، الگوی تنظیم رفتار جنسی با رویکرد اسلامی، 1396ش، ص238. </ref> | مراقبت جنسی در اسلام از کودکی توصیه شده است و حفظ حریم کودک از همان طفولیت مورد تأکید است تا جایی که پیامبر اسلام نگاه فرزند به عورت پدر و مادر و نیز نگاه پدر و مادر به عورت فرزند را مجاز نمیدانند. همچنین والدین را از رفتن به حمام همراه کودک خود بدون پوشاندن عورت منع کردهاند و دین اسلام یادگرفتن [[حیا]] و خویشتنداری از دوران کودکی را بر شکلگیری شخصیت و ویژگیهای روانشناختی کودک مؤثر میداند.<ref>عباسی، الگوی تنظیم رفتار جنسی با رویکرد اسلامی، 1396ش، ص238. </ref> | ||
== جایگاه حقوقی و اجتماعی بدننمایی == | |||
در بسیاری از کشورها، آشکار کردن اندام جنسی در برابر افراد بدون رضایت، جرم تلقی میشود و میتواند با مجازاتهایی مانند جریمه نقدی، ثبت سابقه کیفری یا حبس همراه باشد. به همین سبب، اختلال عورتنمایی علاوه بر جنبه روانپزشکی، پیامدهای حقوقی و اجتماعی نیز دارد.<ref>[https://www.psychologytoday.com/us/conditions/exhibitionism “Exhibitionism,” Psychology Today website.]</ref> | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
