بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
برپایهٔ یافتههای باستانشناختی، جزیره خارک از حدود هزاره سوم پیش از میلاد در قلمرو [[ایلامیان]] قرار داشته است. جغرافینگاران مسلمان سدههای نخست هجری، خارک را جزیرهای آباد با کشتزارها و نخلستانها توصیف کردهاند که از توابع [[گناوه]] بوده، مرکز حکومتی محسوب میشده و از نظر [[صید مروارید]] ازجمله مروارید «درّ یتیم» اهمیت داشته است. این جزیره تا پیش از [[دوران صفویه|صفویه]] جزو قلمرو حکومتهای محلی جنوب ایران بود. در سدهٔ دهم هجری پرتغالیها خارک را تصرف کردند اما بعد ساکنین محل آنان را بیرون راندند. در دورهٔ شاه سلیمان صفوی، هلندیها در ۱۶۸۴م خارک را تصرف کردند. در ۱۷۵۳م در دورهٔ [[کریمخان زند]]، هلندیها دوباره در جزیره استقرار یافتند تا اینکه میرمهنا آنان را بیرون کرد و نیروهای زندیه جزیره را به تصرف خود درآوردند. حکومتهای ایران دو بار؛ یک بار کریمخان زند و بار دیگر [[فتحعلیشاه]] قاجار، خارک را به [[فرانسه]] واگذار کردند، اما این امر محقق نشد. [[بریتانیا]] در ۱۸۳۸م و سپس در ۱۸۵۶م خارک را اشغال کرد و در جریان جنگ جهانی اول نیز جزیره تا پایان جنگ در تصرف انگلستان بود. جزیره خارک از ۱۳۱۲ش تا ۱۳۲۷ش در [[دوره پهلوی|دورهٔ پهلوی]] به تبعیدگاه مجرمان تبدیل شد. در ۱۳۳۷ش بهدلیل عمق مناسب سواحل، بهعنوان پایانهٔ صدور نفت خام برگزیده و در ۱۳۴۴ش به بندری بزرگ برای صدور نفت تبدیل شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/236744/خارک طرفداری، «خارک»، وبسایت مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی.]</ref> | برپایهٔ یافتههای باستانشناختی، جزیره خارک از حدود هزاره سوم پیش از میلاد در قلمرو [[ایلامیان]] قرار داشته است. جغرافینگاران مسلمان سدههای نخست هجری، خارک را جزیرهای آباد با کشتزارها و نخلستانها توصیف کردهاند که از توابع [[گناوه]] بوده، مرکز حکومتی محسوب میشده و از نظر [[صید مروارید]] ازجمله مروارید «درّ یتیم» اهمیت داشته است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/236744/%D8%AE%D8%A7%D8%B1%DA%A9 طرفداری، «خارک»، وبسایت مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی.]</ref> | ||
این جزیره تا پیش از [[دوران صفویه|صفویه]] جزو قلمرو حکومتهای محلی جنوب ایران بود. در سدهٔ دهم هجری پرتغالیها خارک را تصرف کردند اما بعد ساکنین محل آنان را بیرون راندند. در دورهٔ شاه سلیمان صفوی، هلندیها در ۱۶۸۴م خارک را تصرف کردند. در ۱۷۵۳م در دورهٔ [[کریمخان زند]]، هلندیها دوباره در جزیره استقرار یافتند تا اینکه میرمهنا آنان را بیرون کرد و نیروهای زندیه جزیره را به تصرف خود درآوردند. حکومتهای ایران دو بار؛ یک بار کریمخان زند و بار دیگر [[فتحعلیشاه]] قاجار، خارک را به [[فرانسه]] واگذار کردند، اما این امر محقق نشد. [[بریتانیا]] در ۱۸۳۸م و سپس در ۱۸۵۶م خارک را اشغال کرد و در جریان جنگ جهانی اول نیز جزیره تا پایان جنگ در تصرف انگلستان بود. جزیره خارک از ۱۳۱۲ش تا ۱۳۲۷ش در [[دوره پهلوی|دورهٔ پهلوی]] به تبعیدگاه مجرمان تبدیل شد. در ۱۳۳۷ش بهدلیل عمق مناسب سواحل، بهعنوان پایانهٔ صدور نفت خام برگزیده و در ۱۳۴۴ش به بندری بزرگ برای صدور نفت تبدیل شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/236744/خارک طرفداری، «خارک»، وبسایت مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی.]</ref> | |||
این جزیرۀ مرجانی، در طول تاریخ، یکی از پایگاههای دریانوردی بوده است. برای مثال، داریوش، پادشاه هخامنشی، پس از فتح هندوستان، به فرماندۀ نیروهای دریایی خود دستور داد تا ناوگانی را در این جزیره بسازند و از این طریق بر سواحل دریای عمان و خلیج فارس تا اروندرود حکمرانی کنند. پس از آن، دریانوردانی در دوران اسکندر مقدونی نیز برای رفتوآمد به هندوستان، از این جزیره عبور کردند. در همان روزگار، اسکندر، بهدلیل علاقه به «آرتمیس» از خدایان یونانیان، به یاران خود دستور داد تا معبدی بهنام او در این جزیره بنا کنند. آثاری از این معبد، هنوز در این جزیره وجود دارد.<ref>[http://www.petromuseum.ir/content/25/%D9%83%D8%A7%D9%88%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D9%86%D9%81%D8%AA/3519/%D8%AE%D8%A7%D8%B1%DA%A9-%DB%8C%D8%A7-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%DA%AF «خارک یا خارگ؟»، وبسایت مدیریت موزهها و مرکز اسناد صنعت نفت.]</ref> | |||
== موقعیت ژئوپلیتیکی == | == موقعیت ژئوپلیتیکی == | ||
