پیش‌نویس:بهشت غرب: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۶۱: / خط ۶۱: @@
 == مواجهه جامعه ایران با انگاره «بهشت غرب» ==
-در تاریخ و فرهنگ کهن ایرانی، از دنیای غرب عموماً با عنوان «فرنگ» یاد می‌شد. در گذشته، اطلاعات جامعه از غرب ناچیز بود و نگاه مثبتی نیز به آن وجود نداشت؛ چنان‌که در متون کهن مانند [[گلستان (کتاب)|گلستان]] سعدی، واژگان «فرنگ» و «فرنگی» غالباً با صفاتی چون کافر و خصم همراه بوده است.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۶۹.</ref>
+در تاریخ و فرهنگ کهن ایرانی، از دنیای غرب عموماً با عنوان «فرنگ» یاد می‌شد. در گذشته، اطلاعات جامعه از غرب ناچیز بود و نگاه مثبتی نیز به آن وجود نداشت؛ چنان‌که در متون کهن مانند [[گلستان (کتاب)|گلستان]] سعدی، واژگان [[«فرنگ»]] و [[«فرنگی»]] غالباً با صفاتی چون کافر و خصم همراه بوده است.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۶۹.</ref>
 با این حال، در قرن نوزدهم میلادی،<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۶۹.</ref> و با افزایش تماس‌ها، سفرهای حاکمان قاجار و محصلان ایرانی به اروپا و آمریکا، نفوذ غرب در دستگاه حاکمه<ref>قانون‌پرور،فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۰.</ref> و نیز نگارش آثاری چون حاجی بابای اصفهانی در سال۱۸۲۴ میلادی<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۶۹.</ref> تصویر غرب در نگاه فرهنگ عامه و به‌ویژه نخبگان دگرگون شد.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۰.</ref>
@@ خط ۶۹: / خط ۶۹: @@
 این شیفتگی به تدریج نوعی خودباختگی، بیگانه‌زدگی و فرهنگ «ما نمی‌توانیم» را از اواسط قاجار تا دوران پهلوی نهادینه کرد.<ref>خامنه‌ای، دوران جدید عالم، ۱۳۹۸ش، ص۱۰۴.</ref> در این دوره، نگاهی منفی به مواریث ارزشمند تاریخی شکل گرفت و ترجیح مطلق هر پدیده غربی بر ایرانی رواج یافت؛<ref>خامنه‌ای، دوران جدید عالم، ۱۳۹۸ش، ص۱۰۴.</ref> تلاش برای تغییر ظواهر جامعه مانند کشف حجاب بانوان<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۱.</ref> و بازتاب گسترده این رویکرد در ادبیات آن دوره، در همین راستا ارزیابی می‌شود.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۶۹.</ref>
-با این وجود، انگاره «بهشت غرب» بدون مخالف نماند و به عرصه‌ای برای درگیری فکری بدل شد.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۰.</ref> عالمان دینی در برابر مظاهر سلطه فرهنگ غرب ایستادگی کردند.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۶۳.</ref> با گذشت زمان و نمایان شدن پیامدهای غرب‌زدگی، رویکرد منفعلانه روشنفکران اولیه<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۲۸.</ref> جای خود را به نگاهی انتقادی در میان نخبگان متأخر<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۳۷.</ref> چون مرتضی مطهری، جلال آل‌احمد<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص۵۱.</ref> و علی شریعتی داد.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۳۷.</ref> این سیر تاریخیِ بیداری، سرانجام با وقوع انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی به نقطه عطف خود رسید؛ جریانی که کوشید با نفی خودباختگی، هویت اصیل تمدنی و دینی را به ملت ایران بازگرداند و مسیر استقلال فکری را هموار سازد.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۶۶۷.</ref> این درگیری و تقابل فکری بعد از انقلاب نیز ادامه داشته است. از نظر امام خمینی، گرچه ملت ایران از پادشاهی پهلوی آسوده گشت اما به این زودی‌ها از تربيت‏يافتگان غرب و شرق نجات نخواهد یافت.<ref>[امام] خميني، صحیفه نور، وب‌سایت کتابخانه مدرسه فقاهت.</ref>
+با این وجود، انگاره «بهشت غرب» بدون مخالف نماند و به عرصه‌ای برای درگیری فکری بدل شد.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۰.</ref> عالمان دینی در برابر مظاهر سلطه فرهنگ غرب ایستادگی کردند.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۶۳.</ref> با گذشت زمان و نمایان شدن پیامدهای غرب‌زدگی، رویکرد منفعلانه روشنفکران اولیه<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۲۸.</ref> جای خود را به نگاهی انتقادی در میان نخبگان متأخر<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۳۷.</ref> چون [[مرتضی مطهری]]، جلال آل‌احمد<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص۵۱.</ref> و [[علی شریعتی]] داد.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۳۷.</ref> این سیر تاریخیِ بیداری، سرانجام با وقوع انقلاب اسلامی به رهبری [[امام خمینی]] به نقطه عطف خود رسید؛ جریانی که کوشید با نفی خودباختگی، هویت اصیل تمدنی و دینی را به ملت ایران بازگرداند و مسیر استقلال فکری را هموار سازد.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۶۶۷.</ref> این درگیری و تقابل فکری بعد از انقلاب نیز ادامه داشته است. از نظر امام خمینی، گرچه ملت ایران از پادشاهی پهلوی آسوده گشت اما به این زودی‌ها از تربيت‏يافتگان غرب و شرق نجات نخواهد یافت.<ref>[امام] خميني، صحیفه نور، وب‌سایت کتابخانه مدرسه فقاهت.</ref>
 ==پانویس==
 {{پانویس}}