آماندا اسمیت

آماندا اسمیت؛ بانوی تازه‌مسلمان آمریکایی

آماندا اسمیت در خانواده‌ای مورمن در ایالت یوتای آمریکا به دنیا آمد و در دوران کودکی تجربه جدایی والدین و بزرگ شدن با ناپدری خود را داشت. او در نوجوانی به پژوهش دینی علاقه‌مند شد و با مطالعه متون مسیحی، از جمله کتاب‌های مورمن، به تردید نسبت به آموزه‌های اولیه خود رسید. ناکامی در یافتن پاسخ‌های قانع‌کننده، او را به بی‌دینی و عضویت در انجمن آتئیست‌ها هدایت کرد. پس از حادثه ۱۱ سپتامبر و علاقه به مسائل خاورمیانه، آماندا به مطالعه اسلام و زبان عربی پرداخت و با قرآن و آموزه‌های شیعی آشنا شد. او پیش از مسلمان شدن، به حجاب اسلامی گرایش پیدا کرد و آن را با حفظ حقوق زنان و ابراز هویت فردی مرتبط دانست. پس از تحقیق و سفر به اردن و ادامه پژوهش در آمریکا، آماندا مسلمان شد و یک سال بعد به مذهب شیعه گروید. او امام حسین و حضرت زینب را الگوهای اخلاقی و انسانی خود می‌داند و حجاب را ابزاری برای احترام به خود و دیگران می‌شناسد.

تولد و خانواده

آماندا اسمیت در خانواده‌ای مورمِن، از آیین‌های مسیحی پیرو جوزف اسمیت، در ایالت یوتای آمریکا متولد شد. مادر او اهل جورجیا در جنوب آمریکا و پدر وی متولد کانادا است. آن دو پس از آشنایی در دانشگاه بریگهام، با هم ازدواج کرده بودند؛ اما آماندا هنوز کودک بود که پدر و مادر او از هم جدا شدند. مادر آماندا سپس با مردی از السالوادور ازدواج کرد که آماندا در خانهٔ او بزرگ شد. آماندا اهمیت احترام به افراد، فرهنگ‌ها و ادیان دیگر را از ناپدری خود آموخت و حس قوی به حقوق انسانی پیدا کرد. آماندا اسمیت سه برادر دارد که تنها یکی ازآن‌ها تنی و دو برادر دیگر او ناتنی‌اند.

تردید در باورهای مسیحی

آماندا اسمیت در آغاز جوانی، یک‌ دختر مذهبی بود. او به‌دلیل اعتقاد به آیین مسیحی مورمن، در بخش‌های آموزشی و پژوهشی یک کلیسا فعالیت می‌کرد. فعالیت‌های تحقیقی و خدماتی آماندا به‌خصوص در جلب کمک‌های مردمی سبب شد تا اولین بار وی در ردهٔ سنّی جوانان، جایزه‌ای با عنوان رشد فردی را دریافت کند.

آماندا، متون مقدس مسیحی از جمله کتاب‌های مخصوص مورمن‌ها را در چهارده‌سالگی مطالعه کرد. او در جریان مطالعات خود در مورد باورهای مسیحی همچون برادر داشتن و فداشدن حضرت عیسی به‌خاطر گناه دیگران، تحقیق کرد. آماندا در این مطالعات دریافت که این‌ باورها توجیه منطقی ندارند و پذیرش آن‌ها برای او دشوار بود. وی حتی به این نتیجه رسید که ترجمه‌های کتاب مقدس نیز دقیق نیستند و همین امر تردید آماندا را نسبت به انطباق این ترجمه‌ها با انجیل اصلی برانگیخت.

آماندا اسمیت به‌دنبال یافتن پاسخ‌های باورپذیر برای تردیدهای خود در مورد مسائل ایمانی بود؛ اما اطرافیان وی را از پرسش دربارۀ مسائل اعتقادی منع نموده و به سکوت دعوت می‌کردند. او در شانزده‌سالگی به اردوگاهی جهت آموختن مسائل مذهبی رفت؛ اما در متون درسی آنجا نیز پاسخ تردیدهای خود را پیدا نکرد و سرانجام

آماندا برای حل مسائل اعتقادی خود به مطالعه در منابع مورمن‌ها بسنده نکرد. او در منابع غیر مسیحی نیز به تحقیق پرداخت؛ اما پس از مدت‌ها تحقیق، از یافتن پاسخ ناامید شد. حل‌نشدن تردیدهای ایمانی، آماندا را به بحران روحی گرفتار کرده بود؛ چرا که او دختری مذهبی بود و تردیدهای خود در مورد مسائل اعتقادی مسیحیت را بنا به آموزه‌های مسیحی نشانهٔ فساد روح خود می‌دانست.

انتخاب بی‌دینی

آماندا اسمیت، به دلیل نیافتن استدلال‌های قانع‌کننده، نتوانست با آموزه‌های دینی ارتباطی قلبی برقرار کند. سرخوردگی او از مطالعهٔ منابع دینی، به‌تدریج زمینه‌ساز گرایش وی به آتئیسم شد. او در نهایت به این نتیجه رسید که خدایی وجود ندارد و از آن پس، خود را یک انسان‌گرای سکولار می‌دانست.

عضویت آماندا در انجمن آتئیست‌ها

گرویدن آماندا به مکتب آتئیسم، توجه فعالان آتئیست دانشگاه را به او جلب کرد؛ تا جایی که در دانشگاه محل تحصیل خود به‌عنوان مدیر انجمن آتئیست‌ها انتخاب شد. آماندا پس از یک دوره مدیریت در این انجمن، به‌دلیل رفتار توهین‌آمیز برخی اعضا نسبت به افراد باایمان، در نهایت از آنان فاصله گرفت.

آشنایی اولیه آماندا با اسلام و مسلمانان

آماندا اسمیت تا پیش از رویداد یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱ میلادی، آشنایی‌ای با اسلام نداشت. وقوع این حادثه موجب جلب توجه او به این دین شد، هرچند در آن مقطع، تحت تأثیر فضای اسلام‌ستیزانهٔ غرب، مسلمانان را تروریست می‌پنداشت. بعدها، در سال نهم تحصیلی و در جریان درسی دربارهٔ تمدن‌های جهان، علاقه‌اش به اسلام و مسائل خاورمیانه و فلسطین افزایش یافت. در پی این علاقه‌مندی، وی به فراگیری زبان عربی پرداخت و مطالعهٔ قرآن را آغاز کرد.

آماندا در اثر مطالعهٔ قرآن، با سورهٔ انشراح آشنا شد. برای او که در آن زمان با مشکلات زیادی در زندگی رو به‌رو بود، آیه‌ای از این سوره که راحتی را پس از سختی نوید می‌داد، بسیار جذاب بود. آماندا به رغم مطالعهٔ قرآن، هیچگاه تصور نمی‌کرد که روزی اسلام را به‌عنوان سبک جدید زندگی خود انتخاب کند.

انتخاب پوشش اسلامی

آماندا پیش از مسلمان شدن خود، به حجاب اسلامی علاقه پیدا کرده بود و حجاب زنان مسلمان در نگاه آماندا خیلی زیبا جلوه می‌کرد؛ تا جایی که دختر محجبهٔ مسلمان که درکلاس عربی با وی یک‌جا بود را شبیه شاهزاده‌ها می‌دید و آرزو می‌کرد روزی مانند او باشد. او هیچ اطلاعی در مورد حجاب نداشت؛ بدین‌سبب در بارهٔ نحوهٔ پوشیدن حجاب اسلامی و فلسفهٔ آن تحقیق کرد. در جریان این تحقیقات دریافت که حجاب یک‌تجربهٔ زیبای زنانه است. آماندا پس از تحقیقات خود به این نتیجه رسیده بود که پوشش اسلامی موجب حفاظت از ظاهر وی می‌شود و بدین‌جهت احساس خوبی نسبت به آن پیدا کرده بود. علاقه و شناخت آماندا نسبت به حجاب موجب شد که او پیش از مسلمان‌شدن خود به پوشش اسلامی روی آورد. آماندا، با وجود حمایت از حقوق زنان، برخلاف بسیاری از مدافعان حقوق زن در غرب که با حجاب اسلامی مخالفت می‌کنند، پوشش اسلامی را مناسب‌ترین شیوه برای بیان دیدگاه خود در دفاع از حقوق زنان می‌دانست.

گرایش آماندا اسمیت به اسلام

آماندا اسمیت برای آشنایی با آموزه‌های اسلامی و تقویت مطالعات بین‌المللی، زبان عربی را در دانشگاه برگزید. از طریق کلاس‌ها و دوستی با دانشجویان مسلمان، با برخی شخصیت‌های علمی مسلمان نیز آشنا شد. رفتار صبورانه و دوستانه آن‌ها باعث شد شناخت او از اسلام عمیق‌تر شود و از سال سوم دانشگاه به تدریج به این دین گرایش پیدا کند.

سفر به اُردن و بازگشت به آمریکا

آماندا اسمیت برای تحقیقات بیشتر در مورد اسلام به اُردن سفر کرد. او در مدت اقامت خود در آنجا با مسلمانان بیشتری آشنا شد که برای آموزش او وقت می‌گذاشتند و به پرسش‌های او پاسخ می‌دادند. وی پس از سه‌ماه تحقیق در اردن به آمریکا بازگشت. مدتی پس از بازگشت به آمریکا از دانشگاه فارغ‌التحصیل شد. بعد از فراغت نیز برای فهم عمیق‌تر نسبت به اسلام، شش ماه دیگر به تحقیقات خود ادامه داد.

ماجرای مسلمان شدن آماندا اسمیت

آماندا از نتایج تحقیقات خود در مورد اسلام احساس آرامش می‌کرد. او با آنکه باورهای اسلامی را منطقی یافته بود؛ اما هنوز تصمیم قطعی به مسلمان‌شدن نگرفته بود. تا آنکه تحقیقات آماندا به‌ثمر نشست و او با فایق آمدن بر تردیدها، در نهایت دین اسلام را به‌عنوان سبک جدید زندگی خود انتخاب کرد. ساعت یک نیمهٔ شب بود که وی در آپارتمان شخصی خود در ایالت کالیفرنیای آمریکا درحالی‌که مشغول مطالعه بود، روی پای خود ایستاد و به‌نشانهٔ مسلمان شدن، شهادتین را بر زبان جاری کرد.

دشواری‌های بعد از مسلمان‌شدن

به باور آماندا نخستین‌سال مسلمانی برای وی خیلی سخت بود؛ زیرا او در میان مسلمانان احساس غریبی می‌کرد. از نظر آماندا مقابله با ایدئولوژی سَلَفی و نیز یافتن جایگاهی برای خود در میان مسلمانان، بزرگ‌ترین چالش بعد از مسلمان‌شدن او بوده است؛ با این‌حال او فواید مسلمان‌شدن را برای خود خیلی بیشتر از مشکلات آن می‌داند.

تحقیقات آماندا اسمیت پس از مسلمان‌شدن

آماندا اسمیت پس از مسلمان‌شدن، به‌دنبال دریافت اطلاعات دقیق‌تر در بارهٔ دین جدید خود بود. در جریان تحقیقات تکمیلی خود در مورد دین اسلام، ایدئولوژی سَلَفی را تنفرآمیز یافت تا جایی که به‌عقیدهٔ او عقاید آن‌ها نمی‌توانست جزئی از یک‌دین الهی باشد. او همچنین با رویکرد حقوق بشری در مورد ایدئولوژی وهابیت مطالعه می‌کرد؛ اما به‌باور او هیچ معنایی از حقوق بشر یا احترام به دیگران در ایدئولوژی وهابیت وجود نداشت.

گرایش آماندا اسمیت به مطالعهٔ مذهب شیعه

در جریان تحقیقات خود دربارهٔ اسلام، آماندا با عبدالساده، یک شیعه عراقی، آشنا شد. او با توضیحاتی دربارهٔ نماز و دعا، کتاب نهج‌البلاغه، شامل سخنان امام علی، را به آماندا معرفی کرد. مطالعه این کتاب باعث شد آماندا به‌تدریج به پژوهش و شناخت مذهب شیعه گرایش پیدا کند.

اثرپذیری از مراسم عزاداری محرم

نقطهٔ قابل عطف در گرایش آماندا به مذهب تشیع، تأثیر سخنرانی‌های مراسم عزاداری امام حسین بود. آماندا سخنرانی‌های مراسم محرم را از فضای مجازی پیدا کرده و گوش می‌داد. او از طریق پیگیری مباحث اخلاقی و شنیدن سخنرانی‌ها با مکتب اهل‌بیت آشنا شد و ضمن شنیدن مصایب عاشورا بسیاری از پاسخ‌ها به سؤالات خود را نیز به دست آورد.

شیعه‌شدن آماندا اسمیت

آماندا اسمیت سرانجام پس از مدت‌ها تحقیق و آشنایی با مکتب اهل‌بیت، یک‌سال پس از مسلمان شدن خود به مذهب شیعه گروید. او معتقد است که احترام به دیگران را در این‌مکتب یافته است و از اینکه توانسته بود بعد از شیعه‌شدن، از کمک‌های عاطفی و فکری یک زوج شیعی برخوردار شود، احساس خوشحالی می‌کند.

موافقت مادر با درخواست آماندا

آماندا با انتخاب سبک زندگی اسلامی، به حجاب پایبند شد و از مادرش خواست عکس‌های بدون حجابش را حذف کند. مادر نیز با احترام به تصمیم او، تمام عکس‌های بی‌حجابش را از خانه و صفحات مجازی برداشت و حتی عکسی روی میز کارش را با تصویر محجبه او جایگزین کرد. همراهی مادر، برای آماندا بسیار دلگرم‌کننده و مایه پشتیبانی قوی بود.

احترام آماندا به پیشینه و حفظ پیوند خانوادگی

آماندا اسمیت به خانواده خود احترام می‌گذارد و پس از گرویدن به اسلام، نام پیشین خود را حفظ کرد؛ زیرا با مادربزرگ‌هایش همنام است. او معتقد است این کار، هم یادآور خانواده و هویت اوست و هم رفتاری اسلامی محسوب می‌شود.

دیدگاه آماندا دربارهٔ حجاب‌اسلامی

آماندا اسمیت بر این باور است که زنان از طریق پوشش اسلامی بر بدن خود مالکیت پیدا می‌کنند و حجاب مانع نگاه جنسی دیگران به آن‌ها می‌شود. او تفاوت نگاه اسلامی با نگاه فمنیستی را در بروز ظاهری زنان می‌داند: در حالی که فمنیست‌ها زنان را صاحب‌اختیار بدن خود می‌دانند، آماندا معتقد است حجاب بهترین روش برای ابراز هویت او به‌عنوان یک زن است؛ زیرا به حفظ مالکیت او بر بدنش کمک می‌کند.

دیدگاه آماندا اسمیت در بارهٔ امام حسین وحضرت زینب

آماندا امام حسین را الگویی برای همه انسان‌ها می‌داند و به شیعه بودن خود افتخار می‌کند. او معتقد است یک مسیحی نیز در قیام عاشورا همراه امام حسین بوده و هندوها نیز او را دوست دارند. به باور آماندا، عاشورا با همه سختی‌هایش، نماد ایستادگی حق در برابر باطل است و الهام‌بخش و امیددهنده برای انسان‌هاست. او همچنین حضرت زینب را بسیار می‌ستاید و او را الگوی شخصی خود می‌داند.

منابع

• «آماندا اسمیت، بانوی تازه‌مسلمان، از حجاب می‌گوید»، وب‌سایت پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب، تاریخ بازدید: ۱۰ آذر ۱۴۰۴ش.
• «بانوی مستبصر آمریکایی: قبل ازمسلمان‌شدنم سوره انشراح مرا به خود جذب کرد» وب‌سایت بنیاد بین‌المللی استبصار، تاریخ بازدید: ۱۶ آذر ۱۴۰۴ش.
• «شک آماندا به مسیحیت؛ آغازی برای تحول»، وب‌سایت تبیان، تاریخ درج مطلب: ۱۲ آبان ۱۳۹۸ش.
• «شیعه‌شدن آماندا اسمیت بانوی آمریکایی»، وب‌سایت امین‌یار، تاریخ درج مطلب: ۱۰ مرداد ۱۳۹۶ش.
• «شیعه‌شدن آماندا اسمیت بانوی آمریکایی»، وب‌سایت رهیافته‌ها، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مرداد ۱۳۹۵ش.
• «فیلم/ از سکولار انسان‌گرای بی‌خدا تا مسلمان شیعه» خبرگزاری بین‌المللی قرآن: ایکنا، تاریخ درج مطلب: ۲۶ آبان ۱۳۹۸ش.