زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) ←منابع: ابرابزار |
|||
| خط ۳۲: | خط ۳۲: | ||
== گروه سنی کودک == | == گروه سنی کودک == | ||
نخستین سند دربارهٔ تعریف دقیق از [[کودک]]، مادهٔ ۱ کنوانسیون ۱۹۸۹م حقوق کودک سازمان ملل متحد است که به انسان زیر هجده سال کودک | نخستین سند دربارهٔ تعریف دقیق از [[کودک]]، مادهٔ ۱ کنوانسیون ۱۹۸۹م حقوق کودک سازمان ملل متحد است که به انسان زیر هجده سال کودک میگوید.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/journal-number/39427/فقه-و-حقوق-خانواده-ندای-صادق-سال-بیستم-پاییز-و-زمستان-1394-شماره-63 عباسی سرمدی و زنگی اهرمی، «بررسی سن کودک و آثار حقوقی آن از منظر اسناد بینالمللی»، 1394ش، ص24.]</ref> از نظر سازمان بهداشت جهانی در طبقهبندی سن، دوران کودکی نیز به سه گروه سنی؛ کودکی اول (۲ تا ۶سال)، کودکی دوم (۶ تا ۱۲سال) و کودکی آخر (۱۲ تا ۱۸سال)، تقسیمبندی میشود.<ref>[https://dr-faghani.com/طبقه-بندی-سن-از-نظر-سازمان-بهداشت-جهانی/#:~:text=به%20طور%20کلی%20در%20طبقه، فغانی، «طبقهبندی سن از نظر سازمان بهداشت جهانی»، وبسایت دکتر فغانی.]</ref> در ایران طبق اساسنامهٔ سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک، گروه سنی کودک به کودکی ۱ و ۲ تقسیم و تعریف شده است؛ گروه سنی کودکی 1 شامل سن صفر تا پایان 3سالگی و گروه سنی کودکی 2 آغاز چهار تا پایان 6سالگی است.<ref>[https://www.irna.ir/news/84227466/گروه-بندی-سنی-کودکان-مشخص-شد «گروهبندی سنی کودکان مشخص شد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
== گرایش به آرایش == | == گرایش به آرایش == | ||
دوران کودکی مهمترین مقطع زندگی است که شخصیت کودک شکل میگیرد و او با الگوبرداری از رفتار بزرگترها، گاه در نقشی متفاوت از حقیقت وجودی خود ظاهر میشود.<ref>[https://www.bamamana.com/why-too-much-makeup-is-not-good-for-young-girls/111/ مغازهای، «چرا نباید دختر بچهها را آرایش کرد؟ عکسالعمل مناسب به تمایل کودکان به آرایش»، وبسایت با مامان.]</ref> | دوران کودکی مهمترین مقطع زندگی است که شخصیت کودک شکل میگیرد و او با الگوبرداری از رفتار بزرگترها، گاه در نقشی متفاوت از حقیقت وجودی خود ظاهر میشود.<ref>[https://www.bamamana.com/why-too-much-makeup-is-not-good-for-young-girls/111/ مغازهای، «چرا نباید دختر بچهها را آرایش کرد؟ عکسالعمل مناسب به تمایل کودکان به آرایش»، وبسایت با مامان.]</ref> | ||
همزمان، شرایط اجتماعی نیز بر رشد نیاز به آرایش در میان افراد تأثیر گذاشته است. در این میان، کنجکاوی طبیعی کودک برای کشف محیط پیرامون، همراه با تقلید از رفتار بزرگترها، زمینهساز گرایش او به آرایش میشود.<ref>[https://www.khanoumi.com/business/makeup-for-children/ «از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی.]</ref> | گرایش به آرایش از یک کنجکاوی کودکانه شروع میشود. عوامل فرهنگی گوناگونی در شکلگیری گرایش کودکان به آرایش مؤثر هستند. امروزه، زیبایی تحسین و بهعنوان کمال مطلوب معرفی میشود و رسانهها نیز به [[تبلیغ]] این هدف دامن میزنند. همزمان، شرایط اجتماعی نیز بر رشد نیاز به آرایش در میان افراد تأثیر گذاشته است. در این میان، کنجکاوی طبیعی کودک برای کشف محیط پیرامون، همراه با تقلید از رفتار بزرگترها، زمینهساز گرایش او به آرایش میشود.<ref>[https://www.khanoumi.com/business/makeup-for-children/ «از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی.]</ref> | ||
== فرهنگ آرایش == | == تغییر در فرهنگ و سن آرایش == | ||
آرایش که در گذشته ابزاری برای زیباسازی یا رفع عیوب بوده، امروزه به بخشی از زندگی روزمره و رفتار اجتماعی تبدیل شده است. در برخی جوامع، بانوان مسن برای پوشاندن نشانههای سالمندی به آن گرایش بیشتری دارند؛ در حالیکه دختران جوان بهدلیل زیبایی طبیعیشان کمتر از آن استفاده میکنند.<ref>[https://www.migna.ir/news/37355/دليل-گرایش-دختران-جوان-آرایش-چیست «دلیل گرایش دختران جوان به آرایش چیست؟»، وبسایت میگنا.]</ref> امروزه آرایش بهدلیل نفوذ الگوهای فرهنگی جهانی به امری فراگیر تبدیل شده<ref>[https://isah.ir/fa/downloadpaper.php?pid=113&rid=22&p=P عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، 1402ش، ص78.]</ref> که گاه میتواند هویت افراد را تحت تأثیر قرار دهد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | آرایش که در گذشته ابزاری برای زیباسازی یا رفع عیوب بوده، امروزه به بخشی از زندگی روزمره و رفتار اجتماعی تبدیل شده است. در برخی جوامع، بانوان مسن برای پوشاندن نشانههای سالمندی به آن گرایش بیشتری دارند؛ در حالیکه دختران جوان بهدلیل زیبایی طبیعیشان کمتر از آن استفاده میکنند.<ref>[https://www.migna.ir/news/37355/دليل-گرایش-دختران-جوان-آرایش-چیست «دلیل گرایش دختران جوان به آرایش چیست؟»، وبسایت میگنا.]</ref> امروزه آرایش بهدلیل نفوذ الگوهای فرهنگی جهانی به امری فراگیر تبدیل شده<ref>[https://isah.ir/fa/downloadpaper.php?pid=113&rid=22&p=P عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، 1402ش، ص78.]</ref> که گاه میتواند هویت افراد را تحت تأثیر قرار دهد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | ||
در گذشته، استفاده از [[لوازم آرایشی]] مرزهای سنی و موقعیتی خاصی داشت؛ اما امروزه با تغییرات فرهنگی، سن استفاده از آرایش کاهش یافته و به دوران کودکی رسیده است. در ایران، بهدلیل ساختار فرهنگی و نقش برجسته خانوادهها، این روند با سرعت کمتری در حال پیشرفت است؛ اما همچنان سن استفاده از لوازم آرایشی هر روز پایینتر میآید.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | در گذشته، استفاده از [[لوازم آرایشی]] مرزهای سنی و موقعیتی خاصی داشت؛ اما امروزه با تغییرات فرهنگی، سن استفاده از آرایش کاهش یافته و به دوران کودکی رسیده است. در ایران، بهدلیل ساختار فرهنگی و نقش برجسته خانوادهها، این روند با سرعت کمتری در حال پیشرفت است؛ اما همچنان سن استفاده از لوازم آرایشی هر روز پایینتر میآید.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | ||
براساس تحقیقات پژوهشگران، میزان علاقهٔ افراد به آرایش در کشورهای [[جهان سوم]] نسبت به کشورهای پیشرفته و صنعتی بالاتر است.<ref>[https://hadese24.ir/news/29311 «آرایش کودکان در اینستاگرام سلامت کودکان را تهدید میکند»، وبسایت حادثة 24.]</ref> طبق آمارهای جهانی، ۲۵ سال میانگین سن مصرفکنندگان لوازم آرایشی است. در [[ایران]] براساس اعلام مسئولان [[سازمان غذا و دارو (ایران)|سازمان غذا و دارو]]، به ۱۴ سال و پایینتر و حتی خردسالی هم رسیده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> کنجکاوی نسبت به آرایش در دختران، به سن ۴ تا ۶ سال نیز رسیده است.<ref>[https://hadese24.ir/news/29311 «آرایش کودکان در اینستاگرام سلامت کودکان را تهدید میکند»، وبسایت حادثه 24.]</ref> | |||
براساس تحقیقات پژوهشگران، میزان علاقهٔ افراد به آرایش در کشورهای [[جهان سوم]] نسبت به کشورهای پیشرفته و صنعتی بالاتر است.<ref>[https://hadese24.ir/news/29311 «آرایش کودکان در اینستاگرام سلامت کودکان را تهدید میکند»، وبسایت حادثة 24.]</ref> طبق آمارهای جهانی، ۲۵ سال میانگین سن مصرفکنندگان لوازم آرایشی | |||
== جنسیت و آرایش == | == جنسیت و آرایش == | ||
| خط ۵۲: | خط ۵۰: | ||
== دلایل علاقه کودک به آرایش == | == دلایل علاقه کودک به آرایش == | ||
[[پرونده:آرایش کودک2.jpeg|جایگزین=آرایش کودکان|بندانگشتی|آرایش دختران خردسال توسط والدین برای جشنها]] | |||
* ارتباط تنگاتنگ کودک با محیط اطراف، کنجکاوی، کمالطلبی و تقلیدی بودن رفتار؛<ref>[https://isah.ir/fa/downloadpaper.php?pid=113&rid=22&p=P عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، 1402ش، ص75.]</ref> | |||
* خلأهای روانی در طول رشد و کمبود محبت و جلب توجه والدین؛ | * خلأهای روانی در طول رشد و کمبود محبت و جلب توجه والدین؛ | ||
* برای زیباتر شدن و پوشاندن ایرادهای ذهنی (یا واقعی) در دوران [[بلوغ]] و راضی نبودن از ظاهر یا اندام خود؛<ref>[https://www.khanoumi.com/business/makeup-for-children/ «از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی.]</ref> | * برای زیباتر شدن و پوشاندن ایرادهای ذهنی (یا واقعی) در دوران [[بلوغ]] و راضی نبودن از ظاهر یا اندام خود؛<ref>[https://www.khanoumi.com/business/makeup-for-children/ «از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی.]</ref> | ||
| خط ۷۵: | خط ۷۶: | ||
== فضای مجازی و کودکبلاگری == | == فضای مجازی و کودکبلاگری == | ||
یکی از عوامل افزایش استفاده از لوازم آرایشی، نقش تأثیرگذار کودکان [[بلاگر]] در فضای مجازی است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | یکی از عوامل افزایش استفاده از لوازم آرایشی، نقش تأثیرگذار کودکان [[بلاگر]] در فضای مجازی است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> کودکان دههٔ نود که بهعنوان کودکان نسل آلفا و بومیان دیجیتال شناخته میشوند، از زمان تولد با تکنولوژی و فناوری نوین همراه شدهاند<ref>[https://hamrazan.com/ویژگیهای-نسل-آلفا/ «ویژگیهای نسل آلفا (نسل هوش مصنوعی)»، وبسایت همرازان.]</ref> و تحتتاثیر فضای مجازی به آرایشهای خاص و عجیبی روی آوردهاند.<ref>[https://life.irna.ir/news/85620015/شکلات-تلخ-بلاگری-بازی-درنده-کودکان «شکلات تلخ بلاگری؛ بازی درنده کودکان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> برخی والدین برای رسیدن به درآمد بیشتر، فرزند خود را در سنین پایینتر آرایش میکنند تا توجه بیشتری جلب کنند. این امر باعث میشود که کودکان، با دیدن تصاویر بلاگرها، حس ارزشمندی خود را در آرایش صورت ببینند و به تقلید از آنها بپردازند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | ||
== پیامدهای | == پیامدهای کودکمدلینگ == | ||
* ورود به دنیای آرایش و [[مدلینگ کودک|مد]] و دوری از همسالان؛<ref>[https://mehrnews.com/news/4977725/معصومیت-کودکان-ابزار-نمایش-در-فضای-مجازی-عاقبت-کودکان-مدلینگ «معصومیت کودکان ابزار نمایش در فضای مجازی، عاقبت کودکان مدلینگ»، خبرگزاری مهر.]</ref> | * ورود به دنیای آرایش و [[مدلینگ کودک|مد]] و دوری از همسالان؛<ref>[https://mehrnews.com/news/4977725/معصومیت-کودکان-ابزار-نمایش-در-فضای-مجازی-عاقبت-کودکان-مدلینگ «معصومیت کودکان ابزار نمایش در فضای مجازی، عاقبت کودکان مدلینگ»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
* خارج کردن ظاهر از حالت فطری، زیبایی و جذابیت اولیه برای جذابیت بیشتر؛ | * خارج کردن ظاهر از حالت فطری، زیبایی و جذابیت اولیه برای جذابیت بیشتر؛ | ||
| خط ۸۶: | خط ۸۷: | ||
* تناقض در عوامل ارزشمندی و آسیبپذیری در آینده.<ref>[https://www.irna.ir/news/85399514/کودک-بلاگری-روشی-نوین-در-بهره-کشی-از-کودکان «کودکبلاگری؛ روشی نوین در بهرهکشی از کودکان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | * تناقض در عوامل ارزشمندی و آسیبپذیری در آینده.<ref>[https://www.irna.ir/news/85399514/کودک-بلاگری-روشی-نوین-در-بهره-کشی-از-کودکان «کودکبلاگری؛ روشی نوین در بهرهکشی از کودکان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
== | == عوارض استفاده از لوازم آرایشی در کودکان == | ||
براساس تحقیقات و مطالعات انجام شده، میزان جذب پوست کودکان ۱۰ تا ۲۰درصد بیشتر از بزرگسالان است و بهدلیل پوست نازکتر، سد دفاعی ضعیفتری دارند و مواد مضر راحتتر وارد بدن شده و به سد دفاعی و ساختار پوست آنها لطمه میزند.<ref>[https://arakmu.ac.ir/vcfd/fa/news/27664/آرایش-چه-خطراتی-برای-بچه-ها-دارد- «آرایش چه خطراتی برای بچهها دارد؟»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.]</ref> یک تحقیق گسترده روی تعدادی کودک و نوجوان ۵ تا ۱۷ سال که بهطور مداوم از لاک ناخن استفاده میکردند، نشان داد که بهدلیل مواد و ترکیبات سمی و زیانآوری مثل تولوئن و فتالات با عوارض جسمی و روانی متعددی مانند تغییر در سلولهای چربی و ابتلا به چاقی و احتمال ابتلا به حساسیت و علائم آلرژی و مشکلات تنفسی روبهرو شدهاند. در بررسیهای محققان به دست آمد که بین سردردهای دورهٔ بزرگسالی با میزان استفادهٔ زیاد و زودهنگام [[لوازم آرایشی]] رابطه وجود دارد. همچنین افت عملکرد تحصیلی، احساس سرگیجه، خستگی و حالت تهوع، از عوارض استفادهٔ مداوم از رژلب در کودکان است.<ref>[https://psychoexir.com/علاقه-کودکان-به-آرایش-کردن/ «با علاقه کودکان به آرایشکردن چه کنیم؟»، وبسایت مرکز روانشناسی اکسیر.]</ref> | |||
افزودن بر این، آسیبهای جسمی و روانی دیگری نیز برای آرایش کودک گفته شده است؛ ازجمله: | |||
=== آسیبهای جسمی آرایش کودک === | |||
* ایجاد آلرژی یا مشکلات تنفسی<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3738185/آرایش-کودک-فرهنگی-غلط-با-آسیب-زیاد «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> و تشدید حملات آسم؛<ref>[https://www.tala.ir/news/detail/81761/آرایش-کردن-کودکان-ممنوع «آرایش کردن کودکان ممنوع»، وبسایت طلانیوز.]</ref> | * ایجاد آلرژی یا مشکلات تنفسی<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3738185/آرایش-کودک-فرهنگی-غلط-با-آسیب-زیاد «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> و تشدید حملات آسم؛<ref>[https://www.tala.ir/news/detail/81761/آرایش-کردن-کودکان-ممنوع «آرایش کردن کودکان ممنوع»، وبسایت طلانیوز.]</ref> | ||
* مشکلات پوستی مانند خشکی، [[جوش صورت|جوش]]، [[آکنه]]، [[ککومک]]، کاهش لطافت و شادابی و [[سرطان پوست]]؛ | * مشکلات پوستی مانند خشکی، [[جوش صورت|جوش]]، [[آکنه]]، [[ککومک]]، کاهش لطافت و شادابی و [[سرطان پوست]]؛ | ||
| خط ۱۰۳: | خط ۱۰۸: | ||
* جذب عملهای زیبایی اغراقآمیز شدن.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3738185/آرایش-کودک-فرهنگی-غلط-با-آسیب-زیاد «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> | * جذب عملهای زیبایی اغراقآمیز شدن.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3738185/آرایش-کودک-فرهنگی-غلط-با-آسیب-زیاد «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> | ||
== آسیبهای روانی آرایش کودک == | === آسیبهای روانی آرایش کودک === | ||
* تربیت کودک ظاهربین؛ | * تربیت کودک ظاهربین؛ | ||
* دورماندن از تجربیات مفید دوران کودکی؛<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3738185/آرایش-کودک-فرهنگی-غلط-با-آسیب-زیاد «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> | * دورماندن از تجربیات مفید دوران کودکی؛<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3738185/آرایش-کودک-فرهنگی-غلط-با-آسیب-زیاد «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> | ||
| خط ۱۱۹: | خط ۱۲۴: | ||
* بحران هویت؛ | * بحران هویت؛ | ||
* فرهنگسازی نادرست.<ref>[https://www.beytoote.com/baby/psychology-baby/children1-makeup.html «آرایش کودکان چه مضراتی دارد و والدین چگونه با آن برخورد کنند؟»، وبسایت بیتوته.]</ref> | * فرهنگسازی نادرست.<ref>[https://www.beytoote.com/baby/psychology-baby/children1-makeup.html «آرایش کودکان چه مضراتی دارد و والدین چگونه با آن برخورد کنند؟»، وبسایت بیتوته.]</ref> | ||
== شیوهٔ مواجهه با گرایش کودک == | == شیوهٔ مواجهه با گرایش کودک == | ||
تمایل به آرایش، تبعات و پیامدهای ناخوشایندی در زندگی شخصی و اجتماعی کودک دارد | بهگفتهٔ کارشناسان، تمایل به آرایش، تبعات و پیامدهای ناخوشایندی در زندگی شخصی و اجتماعی کودک دارد<ref>[https://farsnews.ir/FarsNews/1635231569000738761/علل-و-عوارض-گرایش-کودکان-به-وسایل-آرایشی-چیست؟%2F-آرایش-در-کودکی-و-بحران-هویت-در-بزرگسالی «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟ آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس.]</ref> و برای اصلاح آن راهکارهایی گفته شده است؛ ازجمله: | ||
* فرهنگسازی و آگاهی والدین از عواقب جبرانناپذیر آرایش کودک؛ | * فرهنگسازی و آگاهی والدین از عواقب جبرانناپذیر آرایش کودک؛ | ||
* تشویق و تفهیم به استفاده از لوازم بیضرر برای افزایش زیبایی؛ | * تشویق و تفهیم به استفاده از لوازم بیضرر برای افزایش زیبایی؛ | ||
| خط ۱۵۱: | خط ۱۵۳: | ||
== حکم فقهی آرایش کودک == | == حکم فقهی آرایش کودک == | ||
از | از منظر فقه اسلامی، استفاده از هرگونه آرایش که به سلامت جسمانی آسیب برساند، ممنوع است.<ref>[https://isah.ir/fa/downloadpaper.php?pid=113&rid=22&p=P عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، 1402ش، ص75.]</ref> همچنین، آرایش کودکان در صورتی که پیامد آن [[تحریک جنسی]] دیگران باشد، مشمول احکام بزرگسالان بوده و از لحاظ شرعی جایز دانسته نمیشود.<ref>[https://rasekhoon.net/faq/show/1388240/آرایش-کودکان-نابالغ «آرایش کودکان نابالغ»، وبسایت راسخون]</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
