بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۵۶: خط ۱۵۶:
== روش‌های درمانگری ایرانیان ==
== روش‌های درمانگری ایرانیان ==
ایرانیان، بر اساس چهار نظام درمانی طلبِ مانند طب سنتی، طب با رویکرد اسلامی، درمانی عامیانه و تجربی، درمانی ماورایی و طب نوین کیمیایی به نسبت هر منطقه، سطح سواد و میزان تدیّن از این نظام‌ها برای مداوا استفاده می‌کردند.<ref>بهشتی، «تاریخ درمانگری در ایران عصر صفوی با تأکید بر نقش دین و علمای اسلامی»، ۱۴۰۲ش، ص۳۷-۳۵.</ref>  
ایرانیان، بر اساس چهار نظام درمانی طلبِ مانند طب سنتی، طب با رویکرد اسلامی، درمانی عامیانه و تجربی، درمانی ماورایی و طب نوین کیمیایی به نسبت هر منطقه، سطح سواد و میزان تدیّن از این نظام‌ها برای مداوا استفاده می‌کردند.<ref>بهشتی، «تاریخ درمانگری در ایران عصر صفوی با تأکید بر نقش دین و علمای اسلامی»، ۱۴۰۲ش، ص۳۷-۳۵.</ref>  
در میان طبقات مختلف جامعه ایرانی اعم از طبقه فرودست جامعه تا طبقه اشراف و درباریان و گروه‌های مذهبی و غیرمذهبی، افزون بر روش‌های طبیعی درمانگری، اسلوب درمانگری ماورایی نیز جایگاه گسترده‌ای داشت.<ref>بهشتی و همکاران، «تاریخ اجتماعی روش‌های درمانگری ماوراییِ ایرانیانِ روزگارِ صفوی»، ۱۴۰۱ش، ص۳۴۳.</ref> در این دوره، از جمله این روش‌ها می‌توان به دعانویسی و تعویذ و رُقیَه، چشم زخم، طلسم و جادو و علوم غریبه، روح و جن و پری درمانی، زیارت و توسل و تربت درمانی، نذر درمانی، صدقه‌درمانی، تصدُّق و نیایش و قرآن درمانی، نیایش‌ درمانی، استشفاء به قرآن کریم، استخاره برای درمان و دارو، استشفاء به نیروی شاهی، اجرام آسمانی و روش‌های خرافه و عوامانه اشاره کرد.<ref>بهشتی، «تاریخ درمانگری در ایران عصر صفوی با تأکید بر نقش دین و علمای اسلامی»، ۱۴۰۲ش، ص۲۶۷-۱۷۳؛ بهشتی و همکاران، «تاریخ اجتماعی روش‌های درمانگری ماوراییِ ایرانیانِ روزگارِ صفوی»، ۱۴۰۱ش، ص۳۲۴.</ref>
در رواج اسلوب درمانی ماورایی، عالمان دینی با تأکید حداکثری بر روایت مرسل و ضعیف و اخباری‌گری و تکیه فراوان این روش‌ها در مقامِ عالم دینی، میزان گرایش مردم به این سبک از درمان را افزایش دادند. روشی از درمان که از منابع علوم دیگر مانند علوم غریبه، طب، نجوم و سلایق و تجربیات شخصی خود برای درمان، راهکارهایی را به مخاطبان دینی و نیازمند به درمان می‌دادند. البته نگرش کلامی شیعی، شفایابی و توسل به درمان‌های الاهی و ماوراءالطبیعی را در کنار درمان‌های طبیعی و مراجعه به طبیب متخصص و ماهر جایز می‌دانست.<ref>بهشتی و همکاران، «تاریخ اجتماعی روش‌های درمانگری ماوراییِ ایرانیانِ روزگارِ صفوی»، ۱۴۰۱ش، ص۳۴۳.</ref>


در میان طبقات مختلف جامعه ایرانی اعم از طبقه فرودست جامعه تا طبقه اشراف و درباریان و گروه‌های مذهبی و غیرمذهبی، افزون بر روش‌های طبیعی درمانگری، اسلوب درمانگری ماورایی نیز جایگاه گسترده‌ای داشت.<ref>[https://journals.urd.ac.ir/article_167882.html بهشتی و همکاران، «تاریخ اجتماعی روش‌های درمانگری ماوراییِ ایرانیانِ روزگارِ صفوی»، ۱۴۰۱ش، ص۳۴۳.]</ref> در این دوره، از جمله این روش‌ها می‌توان به دعانویسی و تعویذ و رُقیَه، چشم زخم، طلسم و جادو و علوم غریبه، روح و جن و پری درمانی، زیارت و توسل و تربت درمانی، نذر درمانی، صدقه‌درمانی، تصدُّق و نیایش و قرآن درمانی، نیایش‌ درمانی، استشفاء به قرآن کریم، استخاره برای درمان و دارو، استشفاء به نیروی شاهی، اجرام آسمانی و روش‌های خرافه و عوامانه اشاره کرد.<ref>بهشتی، «تاریخ درمانگری در ایران عصر صفوی با تأکید بر نقش دین و علمای اسلامی»، ۱۴۰۲ش، ص۲۶۷-۱۷۳؛ ب[https://journals.urd.ac.ir/article_167882.html هشتی و همکاران، «تاریخ اجتماعی روش‌های درمانگری ماوراییِ ایرانیانِ روزگارِ صفوی»، ۱۴۰۱ش، ص۳۲۴.]</ref>


در رواج اسلوب درمانی ماورایی، عالمان دینی با تأکید حداکثری بر روایت مرسل و ضعیف و اخباری‌گری و تکیه فراوان این روش‌ها در مقامِ عالم دینی، میزان گرایش مردم به این سبک از درمان را افزایش دادند. روشی از درمان که از منابع علوم دیگر مانند علوم غریبه، طب، نجوم و سلایق و تجربیات شخصی خود برای درمان، راهکارهایی را به مخاطبان دینی و نیازمند به درمان می‌دادند. البته نگرش کلامی شیعی، شفایابی و توسل به درمان‌های الاهی و ماوراءالطبیعی را در کنار درمان‌های طبیعی و مراجعه به طبیب متخصص و ماهر جایز می‌دانست.<ref>[https://journals.urd.ac.ir/article_167882.html بهشتی و همکاران، «تاریخ اجتماعی روش‌های درمانگری ماوراییِ ایرانیانِ روزگارِ صفوی»، ۱۴۰۱ش، ص۳۴۳.]</ref>
== ساختار اقتصادی ==
== ساختار اقتصادی ==
رشد اقتصادِ ایران باتوجه به عواملی از جمله ثبات سیاسی، تمرکزگرایی، ایجاد امنیت داخلی به‌ویژه امنیت راه‌ها و کاروانسراها، توجه به تجارت خارجی، اهمیت کالای استراتژیک ابریشم، و استفاده از نیروی متخصص ارامنه در توسعة بازرگانی بود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/336396/بررسی-عوامل-بالندگی-اقتصادی-ایران-در-عصر-شاه-عباس-اول-صفوی یوسف‌نیا، «بررسی عوامل بالندگی اقتصادی ایران در عصر شاه عباس اول صفوی»، ۱۳۹۳ش، ص۱۴۱.]</ref>
رشد اقتصادِ ایران باتوجه به عواملی از جمله ثبات سیاسی، تمرکزگرایی، ایجاد امنیت داخلی به‌ویژه امنیت راه‌ها و کاروانسراها، توجه به تجارت خارجی، اهمیت کالای استراتژیک ابریشم، و استفاده از نیروی متخصص ارامنه در توسعة بازرگانی بود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/336396/بررسی-عوامل-بالندگی-اقتصادی-ایران-در-عصر-شاه-عباس-اول-صفوی یوسف‌نیا، «بررسی عوامل بالندگی اقتصادی ایران در عصر شاه عباس اول صفوی»، ۱۳۹۳ش، ص۱۴۱.]</ref>