حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۳۶: خط ۳۶:
در انتخابات سراسری ۸ نوامبر ۲۰۱۶، ترامپ با کسب ۳۰۶ رأی الکترال در برابر ۲۳۲ رأی هیلاری کلینتون، نامزد حزب دمکرات، پیروز شد. وی با وجود پیروزی در آرای الکترال، حدود سه میلیون رأی مردمی کمتر از کلینتون به دست آورد و پنجمین رئیس‌جمهور آمریکا شد که بدون برنده شدن در آرای مردمی به کاخ سفید راه یافت.
در انتخابات سراسری ۸ نوامبر ۲۰۱۶، ترامپ با کسب ۳۰۶ رأی الکترال در برابر ۲۳۲ رأی هیلاری کلینتون، نامزد حزب دمکرات، پیروز شد. وی با وجود پیروزی در آرای الکترال، حدود سه میلیون رأی مردمی کمتر از کلینتون به دست آورد و پنجمین رئیس‌جمهور آمریکا شد که بدون برنده شدن در آرای مردمی به کاخ سفید راه یافت.
== دروان ریاست‌جمهوری ==
== دروان ریاست‌جمهوری ==
* ترامپ در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۷ به عنوان چهل و پنجمین رئیس‌جمهور ایالات متحده سوگند یاد کرد. در دوره اول ریاست جمهوری وی، مهم‌ترین تصمیمات و رویدادها عبارت بودند از:
ترامپ در دوره اول ریاست‌جمهوری سفارت ایالات متحده را از تل‌آویو به قدس منتقل کرد که این اقدام باعث تنش‌های بین‌المللی شد. پافشاری بر برقراری روابط کشورهای عربی با اسرائیل از دیگر کارهای او به شمار می‌آید. ترامپ سه قاضی را به دیوان عالی ایالات متحده منصوب کرد: نیل گورسچ، برت کاوانا و امی کونی بارت، که تأثیر زیادی بر روند قضائی کشور داشت و به گفته رسانه‌ها آمریکایی‌ها را به دردسر انداخت. خروج از توافقنامه آب و هوایی پاریس را می‌توان از دیگر اقدامات منفی ترامپ در دوران ریاست‌جمهوری‌اش دانست.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1980185/%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86 «دونالد ترامپ کیست؟/ نگاهی به سوابق سیاسی نامزد جمهوری‌خواهان»، خبر آنلاین.]</ref>به گزارش منابع، دونالد ترامپ در چهار سال نخست ریاست جمهوری خود (۲۰۱۷-۲۰۲۱) مجموعه‌ای از سیاست‌های بحث‌برانگیز را با محوریت «اول آمریکا» به اجرا گذاشت. در حوزه مهاجرت، وی فرمان منع ورود اتباع چند کشور با اکثریت مسلمان را صادر و ساخت دیوار در مرز مکزیک را دنبال کرد. در عرصه بین‌الملل، آمریکا را از پیمان اقلیمی پاریس (۲۰۱۷) و سازمان جهانی بهداشت (۲۰۲۰) خارج ساخت.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1980185/%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86 «دونالد ترامپ کیست؟/ نگاهی به سوابق سیاسی نامزد جمهوری‌خواهان»، خبر آنلاین.]</ref> در حوزه اقتصاد، بزرگ‌ترین کاهش مالیاتی در تاریخ آمریکا را تصویب و جنگ تجاری با چین را با اعمال تعرفه‌های سنگین آغاز کرد. در خاورمیانه، سفارت آمریکا را از تل‌آویو به بیت‌المقدس منتقل و پیمان ابراهیم را برای عادی‌سازی روابط اسرائیل با برخی کشورهای عربی امضا کرد. وی همچنین با لغو مقررات زیست‌محیطی دورۀ اوباما، از صنایع نفت و گاز حمایت گسترده به عمل آورد. روابط وی با رهبرانی همچون پوتین، کیم جونگ اون و محمد بن سلمان نیز از جنبه‌های مورد توجه دوره اول ریاست جمهوری او بود.<ref>[https://ecoiran.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-110/82344-%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%AC%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D9%86 «دونالد ترامپ؛ جنجالی‌ترین سیاستمدار قرن»، وب‌سایت اکو ایران.]</ref> همچنین وی به ترتیب از پیمان تجاری اقیانوس آرام، سازمان یونسکو، پیمان مهاجرتی سازمان ملل، شورای حقوق بشر سازمان ملل (خرداد ۱۳۹۷)، پیمان تجارت آزاد آمریکای شمالی (آذر ۱۳۹۷)، پیمان منع موشک‌های هسته‌ای میان‌برد (مرداد ۱۳۹۸)، پیمان آسمان‌های باز (خرداد ۱۳۹۹) و سازمان جهانی بهداشت (خرداد ۱۳۹۹) خارج شد. همچنین بودجه آژانس امدادرسانی به آوارگان فلسطین را قطع و دیوان بین‌المللی کیفری را به تحریم تهدید کرد. این اقدامات که با شعار «اول آمریکا» دنبال می‌شد، از سوی ناظران بین‌المللی مصداق بارز عهدشکنی و نقض قواعد چندجانبه‌گرایی ارزیابی شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/83852628/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%87%D8%AF%D8%B4%DA%A9%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B6-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84 «ترامپ، رکورد دار عهدشکنی و نقض حقوق بین الملل»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
* سیاست داخلی: تصویب قانون کاهش مالیات و اشتغال (۲۰۱۷)، تلاش برای لغو قانون مراقبت ارزان‌قیمت (اوباماکر)، انتصاب سه قاضی دیوان عالی (نیل گورساچ، برت کاوانا، ایمی کونی بارت)، اعمال تعرفه‌های تجاری بر چین و سایر کشورها.
* سیاست خارجی: خروج از توافق آب و هوایی پاریس (۲۰۱۷)، انتقال سفارت آمریکا به بیت‌المقدس  مذاکره با کره شمالی و دیدار با کیم جونگ اون (۲۰۱۸ و ۲۰۱۹)، ترور قاسم سلیمانی (۲۰۲۰).
* استیضاح: مجلس نمایندگان در ۱۹ دسامبر ۲۰۱۹ ترامپ را به سوءاستفاده از قدرت و ممانعت از تحقیقات کنگره استیضاح کرد. مجلس سنا در ۵ فوریه ۲۰۲۰ وی را از هر دو اتهام تبرئه کرد.
* همه‌گیری کووید-۱۹: در سال ۲۰۲۰، ترامپ با بحران جهانی همه‌گیری ویروس کرونا مواجه شد. دولت وی طرح «عملیات وارپ اسپید» را برای تسریع تولید واکسن اجرا کرد.
* ترامپ در انتخابات ۲۰۲۰ به جو بایدن، نامزد حزب دمکرات، باخت اما نتایج را نپذیرفت و مدعی تقلب گسترده انتخاباتی شد. هواداران وی در ۶ ژانویه ۲۰۲۱ به ساختمان کنگره یورش بردند.
* پس از پایان دوره اول ریاست جمهوری، ترامپ به فعالیت‌های سیاسی خود ادامه داد و بار دیگر در انتخابات ۲۰۲۴م به عنوان نامزد حزب جمهوری‌خواه وارد رقابت شد. وی در این دوره با چهار پرونده قضایی مواجه بود: پرونده پرداخت پنهانی به استورمی دنیلز (منجر به محکومیت در مه ۲۰۲۴)، پرونده خودداری از تحویل اسناد طبقه‌بندی شده، پرونده تلاش برای نادیده گرفتن نتایج انتخابات ۲۰۲۰م و پرونده نقش در یورش به کنگره در ۶ ژانویه.
* ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ با شکست کامالا هریس، نامزد حزب دمکرات، توانست برای دومین بار به کاخ سفید بازگردد. وی در ژانویه ۲۰۲۵م به‌عنوان چهل و هفتمین رئیس‌جمهور ایالات متحده سوگند یاد کرد.
 
او در اقدامی جنجالی، سفارت ایالات متحده را از تل‌آویو به قدس منتقل کرد که این اقدام باعث تنش‌های بین‌المللی شد. پافشاری بر برقراری روابط کشورهای عربی با اسرائیل از دیگر کارهای او به شمار می‌آید.ترامپ سه قاضی را به دیوان عالی ایالات متحده منصوب کرد: نیل گورسچ، برت کاوانا و امی کونی بارت، که تأثیر زیادی بر روند قضائی کشور خواهد داشت و آمریکایی‌ها را به دردسر انداخت. خروج از توافقنامه آب و هوایی پاریس را می‌توان از دیگر اقدامات منفی ترامپ در دوران ریاست‌جمهوری‌اش دانست.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1980185/%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86 «دونالد ترامپ کیست؟/ نگاهی به سوابق سیاسی نامزد جمهوری‌خواهان»، خبر آنلاین.]</ref>به گزارش منابع، دونالد ترامپ در چهار سال نخست ریاست جمهوری خود (۲۰۱۷-۲۰۲۱) مجموعه‌ای از سیاست‌های بحث‌برانگیز را با محوریت «اول آمریکا» به اجرا گذاشت. در حوزه مهاجرت، وی فرمان منع ورود اتباع چند کشور با اکثریت مسلمان را صادر و ساخت دیوار در مرز مکزیک را دنبال کرد. در عرصه بین‌الملل، آمریکا را پیمان اقلیمی پاریس (۲۰۱۷) و سازمان جهانی بهداشت (۲۰۲۰) خارج ساخت. در حوزه اقتصاد، بزرگ‌ترین کاهش مالیاتی در تاریخ آمریکا را تصویب و جنگ تجاری با چین را با اعمال تعرفه‌های سنگین آغاز کرد. در خاورمیانه، سفارت آمریکا را از تل‌آویو به بیت‌المقدس منتقل و پیمان ابراهیم را برای عادی‌سازی روابط اسرائیل با برخی کشورهای عربی امضا کرد. وی همچنین با لغو مقررات زیست‌محیطی دوره اوباما، از صنایع نفت و گاز حمایت گسترده به عمل آورد. روابط وی با رهبرانی همچون پوتین، کیم جونگ اون و محمد بن سلمان نیز از جنبه‌های مورد توجه دوره اول ریاست جمهوری او بود.<ref>[https://ecoiran.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-110/82344-%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%AC%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D9%86 «دونالد ترامپ؛ جنجالی‌ترین سیاستمدار قرن»، وب‌سایت اکو ایران.]</ref>
 
 
وی به ترتیب از پیمان تجاری اقیانوس آرام (بهمن ۱۳۹۵)، توافق اقلیمی پاریس (مرداد ۱۳۹۶)، سازمان یونسکو (آذر ۱۳۹۶)، پیمان مهاجرتی سازمان ملل (آذر ۱۳۹۶)، برجام (اردیبهشت ۱۳۹۷)، شورای حقوق بشر سازمان ملل (خرداد ۱۳۹۷)، پیمان تجارت آزاد آمریکای شمالی (آذر ۱۳۹۷)، پیمان منع موشک‌های هسته‌ای میان‌برد (مرداد ۱۳۹۸)، پیمان آسمان‌های باز (خرداد ۱۳۹۹) و سازمان جهانی بهداشت (خرداد ۱۳۹۹) خارج شد. همچنین بودجه آژانس امدادرسانی به آوارگان فلسطین را قطع و دیوان بین‌المللی کیفری را به تحریم تهدید کرد. این اقدامات که با شعار «اول آمریکا» دنبال می‌شد، از سوی ناظران بین‌المللی مصداق بارز عهدشکنی و نقض قواعد چندجانبه‌گرایی ارزیابی شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/83852628/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%87%D8%AF%D8%B4%DA%A9%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B6-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84 «ترامپ، رکورد دار عهدشکنی و نقض حقوق بین الملل»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>


=== ترور ناموفق ===
=== ترور ناموفق ===
خط ۵۵: خط ۴۳:
== روابط با جمهوری اسلامی ایران ==
== روابط با جمهوری اسلامی ایران ==


=== دور اول ریاست‌جمهوری ===
=== دوره اول ریاست‌جمهوری ===
به گزارش منابع، دونالد ترامپ در چهار سال نخست ریاست جمهوری خود (۲۰۱۶-۲۰۲۰م) مجموعه‌ای از اقدامات بی‌سابقه را علیه ایران به اجرا گذاشت. از جمله این اقدامات می‌توان به صدور فرمان دائمی ممنوعیت ورود شهروندان ایرانی به ایالات متحده (۱۳۹۵-۱۳۹۶ش)، امضای قانون کاتسا برای اعمال تحریم‌های تازه علیه برنامه موشکی و سپاه پاسداران (۱۳۹۶ش)،<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/898248/%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-8-%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85 «اقدام های بی سابقه ترامپ درباره ایران چه بود؟ | ماجرای 8 اقدام ترامپ علیه مردم ایران»، همشهری آنلاین.]</ref> خروج یک‌جانبه از توافق هسته‌ای برجام و بازگردانی تحریم‌ها در دو بازه زمانی (۱۳۹۷ش)<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1270704/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «سیاست ترامپ در دوره اول در قبال ایران؛ سیاست ایران درباره ترامپ چیست؟»، وب تابناک.]</ref> و قرار دادن نام سپاه پاسداران در فهرست گروه‌های تروریستی (۱۳۹۸ش) اشاره کرد. ترامپ همچنین سیاست «فشار حداکثری» را با هدف به صفر رساندن صادرات نفت ایران در پیش گرفت و فهرست تحریم‌های دوره وی به بیش از هزار و پانصد مورد شامل بانک‌ها، نهادها، افراد، دانشگاه‌ها، صنایع خودروسازی، فولاد، پتروشیمی و صداوسیما رسید. در دی‌ماه ۱۳۹۸ش با دستور مستقیم ترامپ، قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه، در فرودگاه بغداد ترور شد. وی همچنین تهدید به هدف قرار گرفتن ۵۲ نقطه در ایران از جمله مکان‌های فرهنگی را مطرح کرد. به نظر تحلیلگران برخی مقامات آمریکایی، این سیاست‌ها نتوانست به اهداف تعیین‌شده دست یابد.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/898248/%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-8-%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85 «اقدام های بی سابقه ترامپ درباره ایران چه بود؟ | ماجرای 8 اقدام ترامپ علیه مردم ایران»، همشهری آنلاین.]</ref>
به گزارش منابع، دونالد ترامپ در چهار سال نخست ریاست جمهوری خود (۲۰۱۶-۲۰۲۰م) مجموعه‌ای از اقدامات بی‌سابقه را علیه ایران به اجرا گذاشت. از جمله این اقدامات می‌توان به صدور فرمان دائمی ممنوعیت ورود شهروندان ایرانی به ایالات متحده (۱۳۹۵-۱۳۹۶ش)، امضای قانون کاتسا برای اعمال تحریم‌های تازه علیه برنامه موشکی و سپاه پاسداران (۱۳۹۶ش)،<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/898248/%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-8-%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85 «اقدام های بی سابقه ترامپ درباره ایران چه بود؟ | ماجرای 8 اقدام ترامپ علیه مردم ایران»، همشهری آنلاین.]</ref> خروج یک‌جانبه از توافق هسته‌ای برجام و بازگردانی تحریم‌ها در دو بازه زمانی (۱۳۹۷ش)<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1270704/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «سیاست ترامپ در دوره اول در قبال ایران؛ سیاست ایران درباره ترامپ چیست؟»، وب تابناک.]</ref> و قرار دادن نام سپاه پاسداران در فهرست گروه‌های تروریستی (۱۳۹۸ش) اشاره کرد. ترامپ همچنین سیاست «فشار حداکثری» را با هدف به صفر رساندن صادرات نفت ایران در پیش گرفت و فهرست تحریم‌های دوره وی به بیش از هزار و پانصد مورد شامل بانک‌ها، نهادها، افراد، دانشگاه‌ها، صنایع خودروسازی، فولاد، پتروشیمی و صداوسیما رسید. در دی‌ماه ۱۳۹۸ش با دستور مستقیم ترامپ، قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه، در فرودگاه بغداد ترور شد. وی همچنین تهدید به هدف قرار گرفتن ۵۲ نقطه در ایران از جمله مکان‌های فرهنگی را مطرح کرد. به نظر تحلیلگران برخی مقامات آمریکایی، این سیاست‌ها نتوانست به اهداف تعیین‌شده دست یابد.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/898248/%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-8-%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85 «اقدام های بی سابقه ترامپ درباره ایران چه بود؟ | ماجرای 8 اقدام ترامپ علیه مردم ایران»، همشهری آنلاین.]</ref>